ข้อดีของการทําแท้งโดยใช้ยาคือไม่ต้องทําหัตถการที่รุนแรง สามารถทําเองได้ที่บ้าน แต่อาจใช้ระยะเวลาหลายวัน ทําให้ต้องอาศัยความร่วมมือของผู้ป่วยมาก อัตราความสำเร็จต่ำกว่า surgical abortion เล็กน้อย มักมีอาการปวดท้อง และ เลือดออก ซึ่งเป็นอาการปกติของกระบวนการแท้ง
การทําแท้งโดยใช้ยา เหมาะกับช่วงอายุครรภ์ระหว่าง 2 ถึง 9 สัปดาห์ หรือไม่เกิน 63 วัน(ACOG2016) สามารถทําในอายุครรภ์ที่มากกว่านี้ได้ เเต่อัตราความสำเร็จจะลดตํ่าลง
ข้อห้ามในการใช้ยาในการยุติการตั้งครรภ์ ได้แก่
- ผู้ที่ใช้ห่วงคุมกําเนิด
- ผู้ที่มีภาวะซีดรุนแรง
- ผู้ที่มีภาวะเลือดออกผิดปกติ หรือใช้ยาป้องกันการเเข็งตัวของเลือด
- ผู้ที่มีประวัติการใช้ corticosteroid เป็นระยะเวลานาน
- ต่อมหมวกไตล้มเหลวเรื้อรัง
- Inherited porphyria
- โรคตับ โรคไต หรือ โรคหัวใจและหลอดเลือดอย่างรุนแรง
- โรคความดันโลหิตสูงที่ควบคุมไม่ได้
- การตั้งครรภ์นอกมดลูก
- โรคหอบหืดที่ต้องใช้ยาควบคุมอาการ
ยาที่ใช้ในการยุติการตั้งครรภ์
ยาที่ถูกใช้ในการยุติการตั้งครรภ์มี 3 กลุ่ม คือ Mifepristone, Misoprostol และ ยาชนิดอื่น ๆ เช่น Methotrexate
ยาที่นิยมใช้คือ Mifepristone และ Misoprostol โดยขนาดและวิธีการให้มีความแตกต่างกันไปตามแต่ละหลักแนะนํา มีทั้งแบบที่ใช้ร่วมกัน และเเบบที่ใช้ Misoprostol เพียงตัวเดียว ซึ่งประสิทธิภาพในวิธีที่ใช้ยาร่วมกันจะดีกว่า
ขนาดและวิธีการให้ยาเพื่อยุติการตั้งครรภ์
ขนาดยาที่ใช้กันอย่างกว้างขวางสำหรับการยุติการตั้งครรภ์ที่อายคุรรภ์ไม่เกิน 12 สัปดาห์ ตามคําแนะนําจากองค์กรอนามัยโลก คือ Mifepristone 200 mg รับประทาน 1 ครั้ง ตามด้วย Misoprostol 800 mcg เหน็บช่องคลอด หรือ อมใต้ลิ้นหรือกระพุ้งแก้ม ที่ 24-48 ชั่วโมง หลังได้ Mifepristone โดยปกติการแท้งจะเกิดขึ้นภายใน 4-6 ชั่วโมงหลังได้รับ Misoprostol แต่อาจใช้เวลานานกว่านั้น
วิธีการให้อื่นๆ ที่ได้รับการรับรองจากองค์การอาหารและยาแห่งสหรัฐอเมริกา(U.S.FDA) คือ Mifepristone 600 mg รับประทาน 1 ครั้ง ตามด้วย Misoprostol 400 mcg รับประทานที่ 48 ชั่วโมงหลังจากได้รับ Mifepristone
อาการข้างเคียงและภาวะแทรกซ้อนจากการยุตกิารตั้งครรภ์โดยใช้ยา
อาการข้างเคียงที่พบได้บ่อยที่สุดในการยุติการตั้งครรภ์โดยใช้ยาคือ ภาวะเลือดออก และ อาการปวดท้อง ซึ่งเป็นอาการของกระบวนการแท้งนั่นเอง
อาการอื่น ๆ ที่สัมพันธ์กับ Mifepristone คือ คลื่นไส้อาเจียน ถ่ายเหลว ปวดศีรษะ เวียนศีรษะ และ มีไข้ สำหรับ Misoprostol ผลข้างเคียงขึ้นกับขนาดวิธีการให้ยา และอายุครรภ์ การให้โดยการเหน็บช่องคลอดจะเกิดผลข้างเคียงต่อระบบทางเดินอาหารน้อยกว่าการให้โดยการรับประทาน อมในกระพุ้งแก้มหรืออมใต้ลิ้น
หากมีอาการอาเจียนยาออกมา
เมื่อมีอาการคลื่นไส้ สามารถใช้ยาแก้อาการคลื่นไส้ ดอมเพอริโดน (Domperidone) และเมโทโคลพราไมด์ (Metoclopramide) โดยจะไม่มีผลรบกวนกระบวนการยุติการตั้งครรภ์
กรณีที่อาเจียนยาไมเฟฟริสโตน (Mifepristone) ออกมาหลังจากกินยาไปน้อยกว่าครึ่งชั่วโมง อาจจะทําให้ประสิทธิภาพของยาด้อยลง อย่างไรก็ตามสามารถดําเนินการใช้ไมโซพรอสทอล (Misoprostol) ต่อไป กรณีที่อาเจียนยาไมเฟฟริสโตนออกมาหลังจากกินยาไปมากกว่าครึ่งชั่วโมง จะไม่มีปัญหาอะไรเพราะยาได้ถูกดูดซึมเข้าร่างกายแล้ว
ไมโซพรอสทอลจะทํางานได้อย่างมีประสทิธิภาพหากอมยาระหว่างฟันกรามและกระพุ้งแก้มเป็นเวลา 30 นาทีโดยไม่อาเจียนออกมา หากอาเจียนก่อน 30 นาที ควรอมไมโซพรอสทอลเม็ดใหม่
การให้ยาบรรเทาปวด
สามารถให้ได้ โดยแนะนําเป็นยาในกลุ่ม NSAID เช่น Ibuprofen รับประทานเมื่อมีอาการ ซึ่งให้ผลดีกว่า ยากลุ่ม Acetaminophen
ไม่นิยมให้ยาปฏิชีวนะในการยุติการตั้งครรภ์ด้วยยาในไตรมาสแรก เพราะอาจก่อให้เกิดผลข้างเคียง และอาจทําให้เกิดปัญหาการดื้อยาตามมาได้
การติดตามอาการ
นัดติดตามอาการ 2 สัปดาห์ โดยการประเมินจากประวัติเลือดออกและตรวจภายในดูขนาดของมดลูก ก็เพียงพอที่จะยืนยันความสำเร็จในการยุติการตั้งครรภ์และภาวะแทรกซ้อน
การตรวจอื่นๆ ที่มีความแม่นยํากว่า คือ การตรวจอัลตราซาวด์ทางช่องคลอด สามารถทําได้ 1 สัปดาห์หลังได้รับยา การตรวจระดับ serum hCG ก่อนและหลังได้รับยา 1 สัปดาห์ และการติดตามอาการทางโทรศัพท์ 1 สัปดาห์ ร่วมกับการตรวจการตั้งครรภ์ทางปัสสาวะที่ 2 หรือ 4 สัปดาห์
หลังจากการทําแท้งโดยการกินยา ควรรับการตรวจเลือดและพบแพทย์เพื่อให้เเน่ใจว่าการยุติการตั้งครรภ์ได้ดําเนินไปอย่างสมบรูณ์และไม่มีการตั้งครรภ์อีกต่อไป และควรหลีกเลี่ยงกิจกรรมต่อไปนี้เพื่อลดความเสี่ยงในการติดเชื้อระหว่างสัปดาห์แรกของการทําแท้ง อันได้แก่
- สอดใส่อะไรเข้าไปในช่องคลอด รวมทั้งผ้าอนามัยเเบบสอดใส่(แทมพอน)
- มีเพศสัมพันธ์ทางช่องคลอด
- ทํางานที่ต้องใช้แรงอย่างหนัก รวมทั้งการเล่นกีฬาหรือการทํางานที่ต้องใช้แรง จนกว่าอาการเลือดออกจะยุติลง และ หลีกเลี่ยงการว่ายนำ้ หรืออาบน้ำในอ่าง โดยใช้วิธีการอาบน้ำจากฝักบัวแทน
การคุมกำเนิดหลังการยุติการตั้งครรภ์มีความสำคัญ เพื่อไม่ให้เกิดการตั้งครรภ์ที่ไม่พึงประสงค์ตามมาอีก ซึ่งใช้ได้ทั้งยาคุมกำเนิดชนิดฮอร์โมน และการใส่ IUD โดยสามารถเริ่มได้ทันทีหลังการยุติการตั้งครรภ์
ถ้าต้องการยุติการตั้งครรภ์ต้องทําอย่างไร?
ในประเทศไทย ยายุติการตั้งครรภ์ ไม่ได้วางจำหน่ายไว้ในร้านขายยาทั่วไปหรือจำหน่าย online ถ้าท้องไม่พร้อม แล้วอยากได้ข้อมูลว่ามีทางเลือกอะไรบ้าง รวมถึงข้อมูลการยุติการตั้งครรภ์อย่างปลอดภัย สามารถปรึกษาห้องแชทเลิฟแคร์ได้ทาง https://www.lovecarestation.com/ เวลา 16.00-24.00 น. หรือ โทรสายด่วนปรึกษาเอดส์และท้องไม่พร้อม 1663 เวลา 9.00-21.00 น. หรือเพจ 1663 สายด่วนปรึกษาเอดส์และท้องไม่พร้อม https://www.facebook.com/1663telephonecsg
SCORA x Lovecarestation
อ้างอิง
Induced abortion by เลอเกียรติ คำประดิษฐ์(29 December 2019). In Faculty of Medicine, Chiang Mai University. Retrieved 4 July 2020 from, https://w1.med.cmu.ac.th/obgyn/index.php?option=com_content&view=article&id=1539:induced-abortion-n&catid=45:topic-review&Itemid=561
.ฉันใช้ไมเฟพริสโตนและไมโซพรอสทอล. In Women Help Women.(n.d.). Retrieved 4 July 2020 from, https://consult.womenhelp.org/th/page/400/
ยายุติการตั้งครรภ์/ยาทำแท้ง คืออะไร ประกอบด้วยยาอะไรบ้าง. In เครือข่ายอาสาเพื่อยุติการตั้งครรภ์ที่ปลอดภัย.(n.d.). Retrieved 4 July 2020 from, https://www.rsathai.org/contents/15277
Abortion procedure – medication. In Health and Human Services Victoria.(n.d.). Retrieved 4 July 2020 from, http://healthtranslations.vic.gov.au/
จัดทำโดย
สมาพันธ์นิสิตนักศึกษาแพทย์นานาชาติแห่งประเทศไทย (IFMSA-Thailand)
-Content Creator
นายธงทอง ธงทอง นิสิตเเพทย์ชั้นปีที่ 2 คณะเเพทยศาสตร์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
นางสาวปริชญา จันทร์ผ่อง นักศึกษาแพทย์ชั้นปีที่ 4 คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล
-Artwork
นางสาวภูวดี สีลกันตสูติ นิสิตเเพทย์ชั้นปีที่ 2 โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล
นางสาวมนสิชา เลิศสุวรรณโรจน์ นิสิตเเพทย์ชั้นปีที่ 2 คณะเเพทยศาสตร์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
-Editor
นางสาวมณีพรรณราย จิวจินดา นิสิตเเพทย์ชั้นปีที่ 4 มหาวิทยาลัยแพทย์จุฬาภรณ์
นางสาวมินนี่ ผดุงเกียรติสกุล นิสิตเเพทย์ชั้นปีที่ 2 คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล
![forest, autumn, colorful, nature, leaves, the fall, foliage, season, october [pid:9906736][light]](/_next/image?url=https%3A%2F%2Fimg.lovecarestation.com%2Farticles%2Fcover-213-1770638124426.jpg&w=3840&q=75)
![plum blossoms, white flowers, fruit tree blooms, spring, nature, flora, blooms, spring awakening, beginning of spring, close up, fruit tree blossoming, plum blossom, blossom, blossoms, leaves, blossom, leaves, leaves, leaves, leaves, leaves [pid:7942343][dark]](/_next/image?url=https%3A%2F%2Fimg.lovecarestation.com%2Farticles%2Fcover-49-1770639548780.jpg&w=3840&q=75)
![beach, beer, bottle, close-up, bokeh, island, landscape, leisure, nature, ocean, outdoors, relaxation, sand, sea, seascape, seashore, shore, travel, tropical, vacation, beer, beer, beer, beer, beer, bottle [pid:1869523][light]](/_next/image?url=https%3A%2F%2Fimg.lovecarestation.com%2Farticles%2Fcover-135-1770639394798.jpg&w=3840&q=75)
![flowers, hand, nails, beautiful flowers, beautiful, bloom, flower background, blossom, nature, flower wallpaper, plant, petals, closeup [pid:8373098][light]](/_next/image?url=https%3A%2F%2Fimg.lovecarestation.com%2Farticles%2Fcover-100-1770639459084.jpg&w=3840&q=75)
![mountain, peak, glacier, alaska, landscape, scenery, nature, summit, sky, scenic, snow, outdoor, adventure, rock, cliff, alaska, alaska, alaska, alaska, alaska [pid:4424657][light]](/_next/image?url=https%3A%2F%2Fimg.lovecarestation.com%2Farticles%2Fcover-99-1770639461650.jpg&w=3840&q=75)