เคยรู้สึกไหมว่าร่างกายและจิตใจมันล้าไปหมด? นั่นอาจเป็นสัญญาณว่าระบบประสาทของเรากำลังเสียสมดุลอยู่ก็ได้นะ! โยคะนี่แหละ เป็นตัวช่วยดีๆ ที่จะมาช่วยปรับสมดุลให้ระบบประสาทของเรากลับมาทำงานได้ดี แถมยังช่วยคลายเครียดและทำให้จิตใจสงบขึ้นด้วยนะ มาดูกันว่าโยคะทำได้อย่างไร

โยคะช่วยปรับสมดุลระบบประสาทได้อย่างไร?

ระบบประสาทของเรามี 2 ส่วนหลักๆ คือ ระบบประสาทซิมพาเทติก (Sympathetic Nervous System) ที่คอยกระตุ้นให้ร่างกายตื่นตัว พร้อมสู้หรือหนี (Fight or Flight) และระบบประสาทพาราซิมพาเทติก (Parasympathetic Nervous System) ที่ช่วยให้ร่างกายผ่อนคลายและฟื้นตัว โยคะจะช่วยกระตุ้นการทำงานของระบบประสาทพาราซิมพาเทติก ทำให้ร่างกายเข้าสู่ภาวะพักผ่อนได้ง่ายขึ้น

การฝึกโยคะจะเน้นการหายใจที่ถูกต้อง ซึ่งจะช่วยลดอัตราการเต้นของหัวใจและความดันโลหิต ทำให้ร่างกายรู้สึกสงบและผ่อนคลาย นอกจากนี้ การเคลื่อนไหวร่างกายในท่าต่างๆ ยังช่วยกระตุ้นการไหลเวียนโลหิตและคลายความตึงเครียดของกล้ามเนื้อ ทำให้ร่างกายรู้สึกสบายขึ้น

โยคะยังช่วยเพิ่มการรับรู้ถึงร่างกายตัวเอง (Body Awareness) ทำให้เราสังเกตเห็นความรู้สึกและอาการต่างๆ ที่เกิดขึ้นในร่างกายได้ดีขึ้น เมื่อเราเข้าใจร่างกายตัวเองมากขึ้น ก็จะสามารถจัดการกับความเครียดและความวิตกกังวลได้ดีขึ้นด้วย

โยคะกับการหายใจ

• การหายใจเข้าลึกๆ จะช่วยกระตุ้นระบบประสาทพาราซิมพาเทติก
• การหายใจออกยาวๆ จะช่วยลดความตึงเครียดในร่างกาย
• ลองฝึกหายใจแบบอุจจัยยี (Ujjayi Breath) หรือที่เรียกว่า "Ocean Breath" ซึ่งเป็นการหายใจที่ทำให้เกิดเสียงคล้ายคลื่นทะเลในลำคอ จะช่วยให้จิตใจสงบและผ่อนคลาย

โยคะกับการเคลื่อนไหว

• ท่าโยคะต่างๆ จะช่วยคลายความตึงเครียดของกล้ามเนื้อ
• การยืดเหยียดร่างกายจะช่วยกระตุ้นการไหลเวียนโลหิต
• ท่าโยคะบางท่า เช่น Child's Pose จะช่วยให้รู้สึกสงบและผ่อนคลาย

โยคะกับการทำสมาธิ

• การทำสมาธิจะช่วยให้จิตใจสงบและจดจ่ออยู่กับปัจจุบัน
• การฝึกสมาธิเป็นประจำจะช่วยลดความเครียดและความวิตกกังวล
• ลองเริ่มต้นด้วยการทำสมาธิแบบง่ายๆ เช่น การสังเกตลมหายใจ

ท่าโยคะง่ายๆ ที่ช่วยปรับสมดุลระบบประสาท

สำหรับมือใหม่ที่อยากลองฝึกโยคะเพื่อปรับสมดุลระบบประสาท ลองเริ่มต้นด้วยท่าโยคะง่ายๆ เหล่านี้ได้เลย ทำเป็นประจำจะช่วยให้รู้สึกดีขึ้นแน่นอน

Child's Pose (ท่าเด็กหมอบ): เป็นท่าที่ช่วยให้ร่างกายและจิตใจผ่อนคลาย ลดความเครียดและความวิตกกังวล คุกเข่าลงกับพื้น แยกเข่าออกจากกันเล็กน้อย วางหน้าผากลงกับพื้น เหยียดแขนไปข้างหน้า หรือวางแนบลำตัว หายใจเข้าลึกๆ และหายใจออกยาวๆ ค้างท่าไว้ 5-10 ลมหายใจ

Legs-up-the-Wall Pose (ท่ายกขาสูง): เป็นท่าที่ช่วยลดความตึงเครียดของขาและเท้า ลดความดันโลหิต และช่วยให้จิตใจสงบ นอนหงายราบกับพื้น ยกขาทั้งสองข้างขึ้นพิงกำแพง วางแขนแนบลำตัว หายใจเข้าลึกๆ และหายใจออกยาวๆ ค้างท่าไว้ 5-10 นาที

Corpse Pose (ท่าศพ): เป็นท่าที่ช่วยให้ร่างกายได้พักผ่อนอย่างเต็มที่ และช่วยให้จิตใจสงบ นอนหงายราบกับพื้น วางแขนแนบลำตัว หลับตา หายใจเข้าลึกๆ และหายใจออกยาวๆ ปล่อยวางทุกสิ่ง ค้างท่าไว้ 10-15 นาที

เคล็ดลับเพิ่มเติม

• หาพื้นที่เงียบสงบในการฝึกโยคะ
• สวมใส่เสื้อผ้าที่สบายตัว
• ฟังเพลงบรรเลงเบาๆ เพื่อช่วยให้ผ่อนคลาย
• อย่าฝืนตัวเอง ทำเท่าที่ร่างกายไหว

โยคะช่วยลดความเครียดและความวิตกกังวลได้อย่างไร?

ความเครียดและความวิตกกังวลเป็นสิ่งที่วัยรุ่นหลายคนต้องเผชิญ โยคะเป็นเครื่องมือที่มีประสิทธิภาพในการจัดการกับความรู้สึกเหล่านี้ เพราะช่วยให้เราเชื่อมต่อกับร่างกายและความรู้สึกของตัวเอง

โยคะช่วยลดระดับฮอร์โมนคอร์ติซอล (Cortisol) ซึ่งเป็นฮอร์โมนความเครียด และเพิ่มระดับสารสื่อประสาท เช่น กาบา (GABA) ซึ่งมีฤทธิ์ช่วยให้สงบและผ่อนคลาย การฝึกโยคะเป็นประจำจะช่วยให้ร่างกายและจิตใจมีความยืดหยุ่นมากขึ้น สามารถรับมือกับความเครียดได้ดีขึ้น

นอกจากนี้ โยคะยังช่วยฝึกสติ (Mindfulness) ทำให้เรามีสติรู้ตัวอยู่กับปัจจุบัน ไม่จมอยู่กับความคิดในอดีตหรือกังวลถึงอนาคต เมื่อเรามีสติ ก็จะสามารถจัดการกับความรู้สึกและความคิดของตัวเองได้ดีขึ้น

โยคะกับการฝึกสติ

• ขณะฝึกโยคะ ให้ใส่ใจกับความรู้สึกของร่างกาย ลมหายใจ และความคิดที่เกิดขึ้น
• เมื่อความคิดฟุ้งซ่าน ให้ค่อยๆ ดึงความสนใจกลับมาที่ลมหายใจ
• ฝึกสติในชีวิตประจำวัน เช่น ขณะเดิน กิน หรือทำงาน

โยคะช่วยให้นอนหลับได้ดีขึ้นจริงหรือ?

ปัญหาการนอนหลับเป็นเรื่องที่กวนใจใครหลายคน โดยเฉพาะวัยรุ่นที่อาจมีตารางชีวิตที่วุ่นวาย โยคะสามารถช่วยปรับปรุงคุณภาพการนอนหลับได้ เพราะช่วยลดความเครียดและความวิตกกังวล ซึ่งเป็นสาเหตุหลักของปัญหาการนอนหลับ

การฝึกโยคะเป็นประจำจะช่วยปรับสมดุลระบบประสาท ทำให้ร่างกายเข้าสู่ภาวะพักผ่อนได้ง่ายขึ้น นอกจากนี้ ท่าโยคะบางท่า เช่น Legs-up-the-Wall Pose และ Child's Pose ยังช่วยลดความตึงเครียดของกล้ามเนื้อและช่วยให้จิตใจสงบ ซึ่งจะช่วยให้หลับได้ง่ายขึ้นและหลับได้สนิทมากขึ้น

โยคะยังช่วยปรับปรุงการหายใจ ทำให้ร่างกายได้รับออกซิเจนมากขึ้น ซึ่งจะช่วยให้การทำงานของสมองดีขึ้นและช่วยให้นอนหลับได้ดีขึ้น

เคล็ดลับสำหรับคนนอนไม่หลับ

• ฝึกโยคะเบาๆ ก่อนนอน
• หลีกเลี่ยงการดื่มเครื่องดื่มที่มีคาเฟอีนก่อนนอน
• สร้างบรรยากาศในห้องนอนให้เงียบสงบและมืดสนิท
• เข้านอนและตื่นนอนให้เป็นเวลา

โยคะกับสุขภาพจิต: มากกว่าแค่การออกกำลังกาย

โยคะไม่ได้เป็นแค่การออกกำลังกาย แต่เป็นการดูแลสุขภาพแบบองค์รวมที่เชื่อมโยงร่างกาย จิตใจ และจิตวิญญาณ โยคะมีประโยชน์ต่อสุขภาพจิตมากมาย เช่น ช่วยลดความเครียด ความวิตกกังวล และภาวะซึมเศร้า

การฝึกโยคะเป็นประจำจะช่วยเพิ่มความตระหนักรู้ในตนเอง (Self-Awareness) ทำให้เราเข้าใจความรู้สึกและความคิดของตัวเองมากขึ้น เมื่อเราเข้าใจตัวเองมากขึ้น ก็จะสามารถจัดการกับปัญหาต่างๆ ได้ดีขึ้น และมีความสุขกับชีวิตมากขึ้น

โยคะยังช่วยสร้างความรู้สึกเชื่อมโยงกับผู้อื่นและกับโลกภายนอก เมื่อเราฝึกโยคะร่วมกับผู้อื่น ก็จะรู้สึกเป็นส่วนหนึ่งของกลุ่ม และเมื่อเราเชื่อมโยงกับธรรมชาติ ก็จะรู้สึกสงบและผ่อนคลาย

โยคะกับการดูแลตัวเอง

• ให้เวลากับตัวเองเพื่อฝึกโยคะ
• ฝึกโยคะด้วยความเมตตาต่อตัวเอง
• เชื่อมโยงกับผู้อื่นและกับธรรมชาติ
• หาความสุขในสิ่งเล็กๆ น้อยๆ

ข้อควรระวังในการฝึกโยคะ

แม้ว่าโยคะจะมีประโยชน์มากมาย แต่ก็มีข้อควรระวังบางประการที่ควรคำนึงถึง โดยเฉพาะอย่างยิ่งสำหรับผู้ที่มีปัญหาสุขภาพ หรือผู้ที่เพิ่งเริ่มต้นฝึกโยคะ

หากมีโรคประจำตัว เช่น โรคหัวใจ ความดันโลหิตสูง หรือปัญหาเกี่ยวกับกระดูกและข้อ ควรปรึกษาแพทย์ก่อนเริ่มฝึกโยคะ หากรู้สึกเจ็บปวดขณะฝึกโยคะ ให้หยุดทันที และอย่าฝืนตัวเอง

โยคะควรฝึกกับครูฝึกที่มีประสบการณ์ เพื่อให้ได้รับการแนะนำที่ถูกต้อง และเพื่อป้องกันการบาดเจ็บ หากไม่แน่ใจว่าจะเริ่มต้นอย่างไร ลองหาคลาสโยคะสำหรับผู้เริ่มต้น หรือดูวิดีโอสอนโยคะออนไลน์

เมื่อไหร่ที่ควรปรึกษาแพทย์

• หากมีอาการปวดเรื้อรัง
• หากมีปัญหาเกี่ยวกับการเคลื่อนไหว
• หากมีความวิตกกังวลหรือภาวะซึมเศร้าอย่างรุนแรง

โยคะเป็นเครื่องมือที่ยอดเยี่ยมในการดูแลสุขภาพกายและใจ ลองเริ่มต้นฝึกโยคะวันนี้ แล้วคุณจะพบกับการเปลี่ยนแปลงในชีวิตที่ดีขึ้นแน่นอน! หากรู้สึกว่าต้องการใครสักคนรับฟังหรือให้คำปรึกษา อย่าลังเลที่จะมาคุยกับพวกเราที่ Lovecare Station นะ พวกเราพร้อมอยู่ตรงนี้เพื่อรับฟังและสนับสนุนทุกคนเสมอ