Imposter Syndrome ต่างจากความไม่มั่นใจทั่วไปยังไง?

ความไม่มั่นใจเป็นเรื่องปกติที่เกิดขึ้นได้กับทุกคน แต่ Imposter Syndrome เป็นความรู้สึกที่ไม่มั่นใจอย่างรุนแรง แม้ว่าจะมีหลักฐานแสดงให้เห็นว่าเราเก่งและประสบความสำเร็จแล้วก็ตาม คนที่เป็น Imposter Syndrome จะรู้สึกว่าตัวเองเป็น 'นักต้มตุ๋น' ที่กำลังหลอกคนอื่นอยู่

Imposter Syndrome เป็นโรคทางจิตเวชไหม?

Imposter Syndrome ไม่ใช่โรคทางจิตเวช แต่เป็นรูปแบบความคิดที่ทำให้เรารู้สึกไม่มั่นใจในความสามารถของตัวเองอย่างมาก หากความรู้สึกนี้ส่งผลกระทบต่อชีวิตประจำวัน ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญเพื่อขอคำแนะนำ

มีวิธีทดสอบตัวเองว่ากำลังเป็น Imposter Syndrome ไหม?

มีแบบทดสอบออนไลน์หลายแห่งที่สามารถช่วยประเมินได้ว่าคุณมีแนวโน้มที่จะเป็น Imposter Syndrome หรือไม่ แต่แบบทดสอบเหล่านี้ไม่ได้เป็นการวินิจฉัยโรค สิ่งสำคัญคือการสังเกตความคิดและความรู้สึกของตัวเอง และปรึกษาผู้เชี่ยวชาญหากจำเป็น

Imposter Syndrome หายเองได้ไหม?

Imposter Syndrome อาจไม่หายไปในทันที แต่เราสามารถเรียนรู้วิธีรับมือกับมันได้ การตระหนักถึงความคิดและความรู้สึกของตัวเอง การท้าทายความคิดที่ไม่สมเหตุสมผล และการพูดคุยกับคนอื่น สามารถช่วยให้เราจัดการกับ Imposter Syndrome ได้ดีขึ้น

ทำไม Imposter Syndrome ถึงเกิดขึ้นบ่อยในกลุ่มผู้หญิงและกลุ่มคนชายขอบ?

เนื่องจากกลุ่มคนเหล่านี้มักต้องเผชิญกับอคติและการเลือกปฏิบัติในสังคม ทำให้ต้องพยายามมากขึ้นเพื่อพิสูจน์ตัวเอง และอาจรู้สึกว่าตัวเองไม่คู่ควรกับความสำเร็จที่ได้รับ สิ่งนี้ทำให้เกิดความรู้สึก Imposter Syndrome ได้ง่ายขึ้น

ถ้าเพื่อนบอกว่าเราเป็น Imposter Syndrome เราควรทำยังไง?

รับฟังเพื่อนด้วยความตั้งใจ พยายามทำความเข้าใจว่าทำไมเขาถึงคิดแบบนั้น ลองถามตัวเองว่ามีความคิดหรือพฤติกรรมอะไรที่เข้าข่าย Imposter Syndrome หรือไม่ หากรู้สึกว่าเพื่อนพูดถูก ลองปรึกษาผู้เชี่ยวชาญเพื่อขอคำแนะนำ

Imposter Syndrome: ไม่เก่งจริงเหรอ? วิธีรับมือความรู้สึกกลัวโป๊ะ

เคยไหมที่ได้รับคำชม ได้รางวัล หรือได้โอกาสดีๆ แต่ในใจกลับรู้สึกว่า 'ฉันไม่คู่ควร' หรือ 'เดี๋ยวเขาก็รู้ว่าฉันไม่ได้เก่งจริง'? ความรู้สึกแบบนี้อาจเป็นสัญญาณของ Imposter Syndrome ซึ่งเป็นภาวะที่ทำให้เราไม่เชื่อมั่นในความสามารถของตัวเอง แม้ว่าจะมีหลักฐานแสดงให้เห็นว่าเราเก่งและประสบความสำเร็จก็ตาม

Imposter Syndrome คืออะไร? ทำไมถึงเกิดขึ้น?

Imposter Syndrome ไม่ใช่โรคทางจิตเวช แต่เป็นรูปแบบความคิดที่ทำให้เรารู้สึกเหมือนเป็น 'นักต้มตุ๋น' ที่กำลังหลอกคนอื่นอยู่ แม้ว่าเราจะมีความสามารถและประสบความสำเร็จจริงๆ ก็ตาม

ความรู้สึกนี้มักเกิดขึ้นเมื่อเราต้องเผชิญกับความท้าทายใหม่ๆ หรือเมื่อถูกเปรียบเทียบกับคนอื่น เราอาจเริ่มสงสัยในความสามารถของตัวเอง และคิดว่าความสำเร็จที่ได้มาเป็นเพราะโชคช่วย หรือเป็นเพราะคนอื่นประเมินเราสูงเกินไป

สาเหตุของ Imposter Syndrome

แรงกดดันจากครอบครัว: หากเติบโตมาในครอบครัวที่คาดหวังสูง หรือมีการเปรียบเทียบกับพี่น้อง อาจทำให้เรารู้สึกว่าต้องทำให้ได้ดีตลอดเวลา
การเปรียบเทียบตัวเองกับคนอื่น: ในยุคโซเชียลมีเดีย การเห็นคนอื่นประสบความสำเร็จอยู่ตลอดเวลา อาจทำให้เรารู้สึกด้อยค่าและไม่เก่งเท่าคนอื่น
ความไม่สมบูรณ์แบบ: คนที่ Perfectionist มักจะตั้งเป้าหมายสูงเกินไป และรู้สึกผิดหวังเมื่อทำไม่ได้ตามที่หวัง ทำให้รู้สึกว่าตัวเองไม่เก่ง

สัญญาณที่บอกว่าคุณอาจกำลังเป็น Imposter Syndrome

Imposter Syndrome แสดงออกมาได้หลายรูปแบบ แต่สัญญาณที่พบบ่อยมีดังนี้:

สงสัยในความสามารถของตัวเอง: คิดว่าตัวเองไม่เก่งจริง และกลัวคนอื่นจะจับได้
โทษโชคช่วย: เชื่อว่าความสำเร็จที่ได้มาเป็นเพราะโชคช่วย หรือเป็นเพราะคนอื่นประเมินเราสูงเกินไป
กลัวความล้มเหลว: กังวลว่าจะทำผิดพลาด และหลีกเลี่ยงความท้าทายใหม่ๆ
ทำงานหนักเกินไป: พยายามทำทุกอย่างให้สมบูรณ์แบบ เพื่อพิสูจน์ว่าตัวเองเก่งจริง
ไม่รับคำชม: ปฏิเสธคำชม หรือคิดว่าคนอื่นชมเพราะเกรงใจ

ผลกระทบของ Imposter Syndrome ที่คุณอาจไม่รู้ตัว

Imposter Syndrome ไม่ได้ส่งผลกระทบแค่ความรู้สึก แต่ยังส่งผลต่อชีวิตประจำวันของเราด้วย:

ความเครียดและความวิตกกังวล: ความกลัวว่าจะถูกจับได้ว่าไม่เก่งจริง ทำให้เกิดความเครียดและวิตกกังวล
การหมดไฟ (Burnout): การทำงานหนักเกินไปเพื่อพิสูจน์ตัวเอง อาจนำไปสู่ภาวะหมดไฟ
การหลีกเลี่ยงโอกาส: ความกลัวความล้มเหลว อาจทำให้เราพลาดโอกาสดีๆ ในชีวิต
ความสัมพันธ์ที่แย่ลง: ความไม่เชื่อมั่นในตัวเอง อาจส่งผลกระทบต่อความสัมพันธ์กับคนรอบข้าง

วิธีรับมือกับ Imposter Syndrome แบบ Step-by-Step

Imposter Syndrome ไม่ได้หายไปในทันที แต่เราสามารถเรียนรู้วิธีรับมือกับมันได้:

ตระหนักถึงความรู้สึก: สังเกตตัวเองว่ามีความคิดหรือความรู้สึกแบบ Imposter Syndrome เกิดขึ้นเมื่อไหร่
ท้าทายความคิด: ถามตัวเองว่าความคิดนั้นสมเหตุสมผลหรือไม่ มีหลักฐานอะไรที่สนับสนุนหรือหักล้างความคิดนั้น
จดบันทึกความสำเร็จ: เขียนบันทึกเกี่ยวกับความสำเร็จที่ผ่านมา เพื่อเตือนตัวเองว่าเรามีความสามารถ
พูดคุยกับคนอื่น: แบ่งปันความรู้สึกกับเพื่อน คนในครอบครัว หรือผู้เชี่ยวชาญ
ให้รางวัลตัวเอง: เมื่อทำอะไรสำเร็จ ให้รางวัลตัวเองเพื่อเป็นการให้กำลังใจ

เคล็ดลับเพิ่มเติม

Focus ที่การพัฒนาตัวเอง: แทนที่จะเปรียบเทียบตัวเองกับคนอื่น ให้โฟกัสที่การพัฒนาตัวเองอย่างต่อเนื่อง
ยอมรับความไม่สมบูรณ์แบบ: ไม่มีใครเก่งไปทุกเรื่อง การทำผิดพลาดเป็นส่วนหนึ่งของการเรียนรู้
ใจดีกับตัวเอง: พูดกับตัวเองด้วยความเมตตา เหมือนที่เราพูดกับเพื่อน

Imposter Syndrome กับเรื่องเพศและความหลากหลาย

Imposter Syndrome สามารถเกิดขึ้นได้กับทุกคน แต่มีงานวิจัยที่ชี้ให้เห็นว่าอาจเกิดขึ้นบ่อยในกลุ่มคนที่ถูกมองข้าม หรืออยู่ในสภาพแวดล้อมที่ไม่คุ้นเคย เช่น ผู้หญิงในสายงาน STEM (วิทยาศาสตร์, เทคโนโลยี, วิศวกรรม, คณิตศาสตร์) หรือคนข้ามเพศที่ต้องเผชิญกับการเลือกปฏิบัติ

การที่ต้องเผชิญกับอคติและความไม่เท่าเทียม อาจทำให้คนกลุ่มนี้รู้สึกว่าต้องพยายามมากขึ้นเพื่อพิสูจน์ตัวเอง และทำให้เกิดความรู้สึก Imposter Syndrome ได้ง่ายขึ้น

สิ่งสำคัญคือต้องตระหนักว่าความรู้สึกนี้ไม่ใช่ความผิดของคุณ และคุณไม่ได้อยู่คนเดียว

เมื่อไหร่ที่ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ?

หาก Imposter Syndrome ส่งผลกระทบต่อชีวิตประจำวันอย่างมาก ทำให้เกิดความเครียด วิตกกังวล หรือภาวะซึมเศร้า ควรปรึกษาจิตแพทย์หรือนักจิตวิทยา

ผู้เชี่ยวชาญสามารถช่วยให้คุณเข้าใจความคิดและความรู้สึกของตัวเอง และเรียนรู้วิธีรับมือกับ Imposter Syndrome ได้อย่างมีประสิทธิภาพ

การปรึกษาผู้เชี่ยวชาญไม่ได้หมายความว่าคุณอ่อนแอ แต่เป็นการแสดงให้เห็นว่าคุณใส่ใจสุขภาพจิตของตัวเอง

Imposter Syndrome ไม่ใช่จุดจบ แต่เป็นจุดเริ่มต้น

Imposter Syndrome อาจทำให้คุณรู้สึกแย่กับตัวเอง แต่จำไว้ว่าความรู้สึกนี้ไม่ได้บ่งบอกว่าคุณไม่เก่งจริง มันเป็นแค่ความคิดที่บิดเบือนความเป็นจริง

เมื่อคุณตระหนักถึง Imposter Syndrome และเรียนรู้วิธีรับมือกับมัน คุณจะสามารถปลดปล่อยตัวเองจากความกลัวและความสงสัย และใช้ชีวิตได้อย่างเต็มศักยภาพ

จำไว้ว่าคุณเก่ง คุณคู่ควร และคุณทำได้!

หากรู้สึกว่าต้องการใครสักคนรับฟัง สามารถพูดคุยกับพี่ๆ ทีมงาน Lovecare Station ได้เสมอนะ พวกเราพร้อมรับฟังและให้คำปรึกษาอย่างเป็นกันเอง ปรึกษาได้ฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย!