เคยสังเกตไหมว่าบางทีคนที่หน้าตาดีมักจะได้รับโอกาสดี ๆ มากกว่าคนอื่น? นั่นอาจเป็นเพราะสิ่งที่เรียกว่า 'บิวตี้ พรีวิลเลจ' หรือสิทธิพิเศษที่มาพร้อมกับรูปลักษณ์ภายนอกที่ตรงตามค่านิยมของสังคมนั่นเอง มาทำความเข้าใจเรื่องนี้กัน เพื่อที่เราจะได้ตระหนักถึงปัญหาและร่วมกันสร้างสังคมที่ให้คุณค่ากับความสามารถและคุณงามความดีมากกว่ารูปลักษณ์ภายนอก

บิวตี้ พรีวิลเลจ (Beauty Privilege) คืออะไร?

บิวตี้ พรีวิลเลจ (beauty privilege) คือรูปแบบหนึ่งของความไม่เท่าเทียมในสังคม ที่คนที่หน้าตาดี รูปร่างดี มักจะได้รับโอกาสและความได้เปรียบมากกว่าคนอื่น ๆ ไม่ว่าจะเป็นในเรื่องของการทำงาน การเรียน หรือแม้แต่การเข้าสังคม

มันคือความลำเอียงที่ฝังรากลึกในสังคม ทำให้คนที่ตรงตามมาตรฐานความงาม (beauty standards) ได้รับสิทธิพิเศษต่าง ๆ โดยอัตโนมัติ เหมือนมีแต้มต่อตั้งแต่ยังไม่เริ่มเกม

สิ่งนี้ไม่ได้จำกัดอยู่แค่ในวงการบันเทิงหรือแฟชั่น แต่แทรกซึมอยู่ในทุกอณูของชีวิตประจำวันเราเลยล่ะ

ทำไมถึงเรียกว่า 'พรีวิลเลจ'?

• เพราะมันเป็นสิ่งที่ได้มาโดยไม่ได้มาจากความสามารถหรือความพยายาม
• เหมือนเป็นของขวัญที่ติดตัวมาตั้งแต่เกิด ซึ่งไม่ใช่ทุกคนที่จะได้รับ
• ทำให้คนที่ได้รับ 'พรีวิลเลจ' นี้ มีโอกาสในชีวิตมากกว่าคนอื่น ๆ อย่างไม่ยุติธรรม

บิวตี้ พรีวิลเลจ ในชีวิตประจำวัน

ลองนึกภาพตามนะ เวลาเราไปสมัครงาน คนที่หน้าตาดี บุคลิกดี มักจะได้รับความสนใจเป็นพิเศษจาก HR หรือหัวหน้างาน ทำให้มีโอกาสได้งานมากกว่าคนที่ความสามารถเท่ากันแต่รูปลักษณ์ภายนอกอาจจะไม่ตรงตามความคาดหวังของบริษัท

หรือในโรงเรียน มหาวิทยาลัย คนที่หน้าตาดีมักจะเป็นที่นิยม มีเพื่อนเยอะ ได้รับเลือกให้เป็นตัวแทนทำกิจกรรมต่าง ๆ ทำให้มี connection และโอกาสในการพัฒนาตัวเองมากกว่าคนอื่น ๆ

แม้แต่ในชีวิตประจำวันเล็ก ๆ น้อย ๆ อย่างการได้รับบริการที่ดีกว่าจากพนักงานร้านค้า หรือการได้รับความช่วยเหลือจากคนแปลกหน้า ก็อาจเป็นผลมาจากบิวตี้ พรีวิลเลจได้เหมือนกัน

ตัวอย่างที่เห็นได้ชัดในสังคมไทย

• การคัดเลือกดรัมเมเยอร์หรือเชียร์ลีดเดอร์ในกีฬาสี มักเน้นรูปร่างหน้าตามากกว่าความสามารถ
• การประกวดดาวเดือนมหาวิทยาลัย ที่ตัดสินจากรูปลักษณ์ภายนอกเป็นหลัก
• โฆษณาและสื่อต่าง ๆ ที่นำเสนอภาพลักษณ์ความงามแบบเดียว ทำให้คนที่ไม่ตรงตามมาตรฐานรู้สึกด้อยค่า

ผลกระทบของ บิวตี้ พรีวิลเลจ

บิวตี้ พรีวิลเลจ ไม่ได้ส่งผลกระทบแค่กับคนที่ 'ไม่สวย' หรือ 'ไม่หล่อ' เท่านั้นนะ แต่มันส่งผลเสียต่อสังคมโดยรวมด้วย

มันสร้างค่านิยมผิด ๆ ว่าความสวยความหล่อคือสิ่งสำคัญที่สุด ทำให้คนให้ความสำคัญกับรูปลักษณ์ภายนอกมากกว่าคุณค่าภายในและความสามารถที่แท้จริง

นอกจากนี้ยังสร้างความกดดันและความไม่มั่นใจให้กับคนที่ไม่ได้มีรูปลักษณ์ตรงตามมาตรฐาน ทำให้เกิดการเปรียบเทียบและแข่งขันกันอยู่ตลอดเวลา

ผลกระทบต่อจิตใจและอารมณ์

• ความรู้สึกด้อยค่าและไม่มั่นใจในตัวเอง
• ความวิตกกังวลและความเครียดจากการพยายามที่จะ 'สวย' หรือ 'หล่อ' ให้ได้ตามมาตรฐาน
• ความรู้สึกอิจฉาและไม่พอใจคนที่ได้รับบิวตี้ พรีวิลเลจ

เราจะจัดการกับ บิวตี้ พรีวิลเลจ ได้อย่างไร?

การแก้ปัญหาบิวตี้ พรีวิลเลจไม่ใช่เรื่องง่าย เพราะมันฝังรากลึกในวัฒนธรรมและค่านิยมของสังคม แต่ก็ไม่ได้หมายความว่าเราจะทำอะไรไม่ได้เลยนะ

สิ่งสำคัญที่สุดคือการตระหนักถึงปัญหาและพยายามเปลี่ยนมุมมองและความคิดของตัวเองก่อน

จากนั้นก็ค่อย ๆ ขยายผลไปยังคนรอบข้างและสังคมในวงกว้าง

เริ่มต้นที่ตัวเอง

1. ตั้งคำถามกับค่านิยมความงาม: ทำไมเราถึงคิดว่าคนแบบนี้สวย คนแบบนี้ไม่สวย? ใครเป็นคนกำหนดมาตรฐานเหล่านี้?
2. ชื่นชมความงามที่หลากหลาย: มองหาความสวยงามในรูปลักษณ์ที่แตกต่างกัน ทั้งรูปร่าง หน้าตา สีผิว เชื้อชาติ ศาสนา
3. ให้คุณค่ากับคุณสมบัติอื่น ๆ: มองหาคุณค่าในตัวคนจากความสามารถ ความคิด ความดีงาม และความเป็นตัวของตัวเอง

การเปลี่ยนแปลงในระดับสังคม

การเปลี่ยนแปลงบิวตี้ พรีวิลเลจในระดับสังคมต้องอาศัยความร่วมมือจากหลายภาคส่วน ทั้งสื่อ การศึกษา และครอบครัว

สื่อมีบทบาทสำคัญในการนำเสนอภาพลักษณ์ความงามที่หลากหลายและส่งเสริมค่านิยมที่ถูกต้อง

สถานศึกษาควรให้ความรู้เกี่ยวกับความหลากหลายและความเท่าเทียม และส่งเสริมให้เด็ก ๆ เคารพและชื่นชมความแตกต่างของกันและกัน

บทบาทของสื่อและการศึกษา

• สื่อนำเสนอความงามที่หลากหลาย ไม่ใช่แค่แบบเดียว
• สถานศึกษาให้ความรู้เรื่องความเท่าเทียมและความหลากหลาย
• ครอบครัวสอนให้ลูกเห็นคุณค่าของตัวเองและผู้อื่น

ความงามที่แท้จริงคืออะไร?

สุดท้ายแล้ว ความงามที่แท้จริงไม่ได้อยู่ที่รูปลักษณ์ภายนอก แต่อยู่ที่จิตใจและความคิดของเรา

คนที่สวยที่สุดไม่ใช่คนที่หน้าตาดีที่สุด แต่อาจเป็นคนที่ใจดีที่สุด มีน้ำใจที่สุด หรือมีความคิดสร้างสรรค์ที่สุดก็ได้

อย่าให้บิวตี้ พรีวิลเลจมาจำกัดศักยภาพของเรา มุ่งมั่นพัฒนาตัวเองในด้านที่เราถนัดและมีความสุข แล้วความงามที่แท้จริงจะเปล่งประกายออกมาเอง

ค้นหาความงามในแบบของตัวเอง

• สำรวจตัวเอง ค้นหาสิ่งที่ชอบและถนัด
• พัฒนาความสามารถและทักษะของตัวเอง
• สร้างความมั่นใจในตัวเองจากภายใน

เป็นกำลังใจให้นะทุกคน! อย่าให้ใครมาบอกว่าเราไม่สวย ไม่หล่อ หรือไม่มีค่า เพราะทุกคนมีความงามในแบบของตัวเองเสมอ ถ้าไม่ไหวจริง ๆ หรือรู้สึกว่าเรื่องนี้กระทบกับชีวิตประจำวันมากเกินไป มาคุยกับพวกเราที่ Lovecare Station ได้เสมอนะ เราพร้อมรับฟังและให้คำปรึกษาเสมอ