การมีลูกอาจเป็นความฝันของใครหลายๆ คน แต่เมื่อถึงเวลาจริงๆ กลับไม่ง่ายอย่างที่คิด ภาวะมีบุตรยากอาจทำให้หลายคู่รู้สึกกังวลใจ แต่ไม่ต้องห่วง! ปัจจุบันมีวิธีมากมายที่ช่วยให้ความฝันอยากมีลูกเป็นจริงได้ มาทำความเข้าใจภาวะนี้ให้มากขึ้น พร้อมหาแนวทางที่เหมาะสมไปด้วยกัน

ภาวะมีบุตรยากคืออะไร?

ภาวะมีบุตรยาก หมายถึง ภาวะที่คู่รักไม่สามารถตั้งครรภ์ได้หลังจากมีเพศสัมพันธ์อย่างสม่ำเสมอ (3-4 ครั้งต่อสัปดาห์) โดยไม่ได้คุมกำเนิดเป็นเวลา 1 ปี สำหรับคู่อายุต่ำกว่า 35 ปี และ 6 เดือนสำหรับคู่อายุ 35 ปีขึ้นไป

ไม่ต้องกังวลไปนะ! ภาวะนี้ไม่ได้หมายความว่าเราไม่สามารถมีลูกได้เลย แค่ต้องอาศัยความเข้าใจและอาจต้องพึ่งพาเทคโนโลยีทางการแพทย์เข้ามาช่วยเสริม

ใครบ้างที่เสี่ยงมีบุตรยาก?

• คู่ที่มีอายุมาก (โดยเฉพาะฝ่ายหญิงที่อายุ 35 ปีขึ้นไป)
• มีปัญหาสุขภาพ เช่น โรคประจำตัวที่ส่งผลต่อระบบสืบพันธุ์
• มีพฤติกรรมเสี่ยง เช่น สูบบุหรี่ ดื่มแอลกอฮอล์จัด หรือน้ำหนักเกินมาตรฐาน

สาเหตุของภาวะมีบุตรยาก

สาเหตุของภาวะมีบุตรยากเกิดได้จากหลายปัจจัย ทั้งจากฝ่ายชาย ฝ่ายหญิง หรือทั้งสองฝ่าย มาดูกันว่ามีอะไรบ้าง

สิ่งสำคัญคืออย่าโทษตัวเอง! การหาสาเหตุที่แท้จริงจะช่วยให้เราเลือกวิธีรักษาที่เหมาะสมได้

สาเหตุจากฝ่ายหญิง

• ปัญหาเกี่ยวกับไข่: เช่น ภาวะไข่ไม่ตก (ประจำเดือนมาไม่ปกติ หรือไม่มีประจำเดือน) หรือคุณภาพของไข่ไม่ดี
• ปัญหาเกี่ยวกับมดลูกและท่อนำไข่: เช่น ท่อนำไข่อุดตัน เยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ หรือมีเนื้องอกในมดลูก
• อายุที่มากขึ้น: คุณภาพและปริมาณไข่จะลดลงตามอายุที่มากขึ้น

สาเหตุจากฝ่ายชาย

• ปัญหาเกี่ยวกับอสุจิ: เช่น จำนวนอสุจิน้อย อสุจิไม่แข็งแรง หรือรูปร่างผิดปกติ
• ปัญหาเกี่ยวกับระบบสืบพันธุ์: เช่น ท่อนำอสุจิตีบตัน หรือมีปัญหาในการหลั่ง
• ปัญหาสุขภาพ: เช่น การติดเชื้อ หรือความผิดปกติทางพันธุกรรม

การตรวจวินิจฉัยภาวะมีบุตรยาก

หากสงสัยว่ามีภาวะมีบุตรยาก ควรปรึกษาแพทย์เพื่อตรวจวินิจฉัยหาสาเหตุ โดยแพทย์จะทำการซักประวัติ ตรวจร่างกาย และตรวจเพิ่มเติมอื่นๆ ที่จำเป็น

การตรวจวินิจฉัยอาจดูน่ากลัว แต่ไม่ต้องกังวลนะ! คุณหมอจะอธิบายทุกขั้นตอนอย่างละเอียด และให้คำแนะนำอย่างเหมาะสม

การตรวจสำหรับฝ่ายหญิง

• ตรวจภายใน: เพื่อดูความผิดปกติของมดลูกและรังไข่
• อัลตราซาวด์: เพื่อดูขนาดและรูปร่างของมดลูกและรังไข่ รวมถึงตรวจหาความผิดปกติอื่นๆ
• ตรวจเลือด: เพื่อวัดระดับฮอร์โมนที่เกี่ยวข้องกับการเจริญพันธุ์

การตรวจสำหรับฝ่ายชาย

• ตรวจน้ำอสุจิ: เพื่อประเมินจำนวน รูปร่าง และการเคลื่อนไหวของอสุจิ
• ตรวจร่างกาย: เพื่อตรวจหาความผิดปกติของระบบสืบพันธุ์
• ตรวจเลือด: เพื่อวัดระดับฮอร์โมนที่เกี่ยวข้องกับการเจริญพันธุ์

วิธีรักษาภาวะมีบุตรยาก

ปัจจุบันมีวิธีรักษาภาวะมีบุตรยากหลายวิธี ขึ้นอยู่กับสาเหตุและปัจจัยอื่นๆ ของแต่ละคู่รัก

จำไว้ว่าทุกปัญหามีทางออก! ลองปรึกษาคุณหมอเพื่อหาแนวทางการรักษาที่เหมาะกับเราที่สุด

การใช้ยา

ยาบางชนิดสามารถช่วยกระตุ้นการตกไข่ หรือปรับสมดุลฮอร์โมนที่เกี่ยวข้องกับการเจริญพันธุ์ได้

การใช้ยาควรอยู่ภายใต้การดูแลของแพทย์อย่างใกล้ชิด เพื่อป้องกันผลข้างเคียงที่ไม่พึงประสงค์

การทำ IUI (Intrauterine Insemination)

คือการฉีดน้ำเชื้ออสุจิที่ผ่านการคัดกรองแล้วเข้าไปในโพรงมดลูกโดยตรง เพื่อเพิ่มโอกาสในการปฏิสนธิ

วิธีนี้เหมาะสำหรับคู่ที่มีปัญหาเกี่ยวกับอสุจิเล็กน้อย หรือมีปัญหาเรื่องมูกปากมดลูก

การทำ IVF (In Vitro Fertilization)

หรือที่รู้จักกันในชื่อ “เด็กหลอดแก้ว” คือการนำไข่และอสุจิมาปฏิสนธิกันภายนอกร่างกาย แล้วจึงนำตัวอ่อนที่ได้ใส่กลับเข้าไปในโพรงมดลูก

วิธีนี้เหมาะสำหรับคู่ที่มีปัญหาเกี่ยวกับท่อนำไข่ หรือมีปัญหาเกี่ยวกับอสุจิรุนแรง

การทำ ICSI (Intracytoplasmic Sperm Injection)

คือการฉีดอสุจิเข้าไปในไข่โดยตรง วิธีนี้เป็นส่วนหนึ่งของการทำ IVF และเหมาะสำหรับคู่ที่มีปัญหาเกี่ยวกับอสุจิอย่างรุนแรง

การผ่าตัด

ในบางกรณี การผ่าตัดอาจจำเป็นเพื่อแก้ไขปัญหาเกี่ยวกับมดลูก รังไข่ หรือท่อนำไข่

ภาวะมีบุตรยากที่ไม่ทราบสาเหตุ

ในบางครั้ง แม้จะทำการตรวจวินิจฉัยอย่างละเอียดแล้ว ก็ยังไม่สามารถหาสาเหตุของภาวะมีบุตรยากได้ กรณีนี้เรียกว่า “ภาวะมีบุตรยากที่ไม่ทราบสาเหตุ”

ถึงแม้จะไม่ทราบสาเหตุ แต่ก็ยังมีวิธีรักษาที่สามารถช่วยเพิ่มโอกาสในการตั้งครรภ์ได้ เช่น การทำ IUI หรือ IVF

การดูแลตัวเองเมื่อมีบุตรยาก

นอกจากการรักษาทางการแพทย์แล้ว การดูแลตัวเองก็สำคัญมากๆ ลองทำตามนี้ดูนะ:

• รักษาสุขภาพให้แข็งแรง: กินอาหารที่มีประโยชน์ ออกกำลังกายสม่ำเสมอ และพักผ่อนให้เพียงพอ
• ลดความเครียด: หาทางผ่อนคลายความเครียด เช่น ทำสมาธิ เล่นโยคะ หรือหากิจกรรมที่ชอบทำ
• ปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ: ขอคำแนะนำจากแพทย์ หรือนักจิตวิทยา เพื่อรับมือกับความรู้สึกต่างๆ ที่เกิดขึ้น

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับภาวะมีบุตรยาก (FAQ)

มาตอบคำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับภาวะมีบุตรยากกัน:

1. ภาวะมีบุตรยากเป็นกรรมพันธุ์หรือไม่?

   โดยทั่วไปแล้วภาวะมีบุตรยากไม่ได้เป็นกรรมพันธุ์โดยตรง แต่ความผิดปกติทางพันธุกรรมบางอย่างอาจเป็นสาเหตุหนึ่งที่ทำให้เกิดภาวะนี้ได้

2. ผนังมดลูกหนา/บาง มีผลต่อการมีลูกยากไหม?

   ความหนาของผนังมดลูกที่เหมาะสม (ประมาณ 8-10 มิลลิเมตร) มีความสำคัญต่อการฝังตัวของตัวอ่อน หากผนังมดลูกหนาหรือบางเกินไป อาจส่งผลต่อการตั้งครรภ์ได้ ควรปรึกษาแพทย์เพื่อหาสาเหตุและวิธีแก้ไข

3. อายุเท่าไหร่ถึงเรียกว่ามีบุตรยาก?

   โดยทั่วไปจะพิจารณาจากระยะเวลาที่พยายามตั้งครรภ์ หากอายุต่ำกว่า 35 ปี แล้วพยายามมีลูกมา 1 ปี แต่ยังไม่สำเร็จ หรืออายุ 35 ปีขึ้นไป แล้วพยายามมา 6 เดือน แต่ยังไม่สำเร็จ จะถือว่ามีภาวะมีบุตรยาก

4. ภาวะมีบุตรยากรักษาหายได้ไหม?

   ภาวะมีบุตรยากสามารถรักษาได้หลายวิธี ขึ้นอยู่กับสาเหตุของแต่ละบุคคล ควรปรึกษาแพทย์เพื่อตรวจวินิจฉัยและเลือกวิธีการรักษาที่เหมาะสม

5. ค่าใช้จ่ายในการรักษาภาวะมีบุตรยากแพงไหม?

   ค่าใช้จ่ายในการรักษาภาวะมีบุตรยากแตกต่างกันไปขึ้นอยู่กับวิธีการรักษาแต่ละแบบ ควรสอบถามรายละเอียดค่าใช้จ่ายจากสถานพยาบาลที่เข้ารับการรักษา

กำลังใจสำหรับคนอยากมีลูก

การเผชิญกับภาวะมีบุตรยากอาจเป็นเรื่องยากและท้าทาย แต่ขอให้รู้ว่าคุณไม่ได้อยู่คนเดียวนะ มีคนมากมายที่เข้าใจและพร้อมให้กำลังใจ

อย่าท้อแท้! ลองเปิดใจพูดคุยกับคนรัก ครอบครัว หรือเพื่อนสนิท เพื่อแบ่งปันความรู้สึกและขอความช่วยเหลือ และที่สำคัญ อย่าลืมดูแลสุขภาพกายและใจให้แข็งแรงอยู่เสมอนะ

ถ้ายังรู้สึกไม่สบายใจ หรืออยากหาคนรับฟัง ลองปรึกษาผู้เชี่ยวชาญที่ Lovecare Station ได้เสมอนะ พวกเราพร้อมอยู่เคียงข้างและให้คำแนะนำเสมอ!