เบื่อไหมที่อยากคุยกับพ่อแม่ทีไร กลายเป็นทะเลาะกันทุกที? อยากปรึกษาเรื่องเพื่อน เรื่องเรียน หรืออยากขออะไรบางอย่าง แต่ไม่รู้จะพูดยังไงให้ท่านเข้าใจ? ไม่ต้องกังวลไป! ปัญหาลูก ๆ คุยกับพ่อแม่ไม่รู้เรื่อง เป็นเรื่องที่เจอกันบ่อยมาก แต่แก้ได้แน่นอน มาลองดูวิธีที่เราเอามาฝากกัน รับรองว่าคุยกันง่ายขึ้นเยอะเลย!

ชวนคุยเรื่องทั่วไป สร้างความคุ้นเคย

พ่อแม่บางคนอาจจะไม่รู้จะเริ่มคุยกับลูกยังไง เพราะสมัยท่านเด็ก ๆ อาจจะไม่ได้สนิทกับครอบครัวตัวเองมากนัก ลองเริ่มต้นชวนคุยเรื่องทั่วไปในชีวิตประจำวันก่อนเลย! ค่อย ๆ สร้างบรรยากาศให้เป็นกันเอง เหมือนเพื่อนคุยกัน

ลองเล่าเรื่องที่เจอในแต่ละวันให้ท่านฟัง เช่น วันนี้ไปกินข้าวกับเพื่อนที่ร้านไหนมา อร่อยมาก ๆ หรือวันนี้เจอเรื่องตลก ๆ ในโรงเรียน ชวนท่านคุยเรื่องที่ท่านสนใจก็ได้นะ เช่น เรื่องต้นไม้ที่ท่านปลูก หรือเรื่องข่าวที่ท่านดู

เคล็ดลับชวนคุย

• หาเรื่องที่ทั้งสองฝ่ายสนใจ: อาจจะเป็นเรื่องดาราที่ชอบ ดูหนัง ฟังเพลง หรือเรื่องกีฬา
• ถามคำถามปลายเปิด: แทนที่จะถามว่า "วันนี้เป็นยังไงบ้าง" ลองถามว่า "วันนี้เจออะไรสนุก ๆ บ้างไหม"
• ตั้งใจฟัง: แสดงให้ท่านเห็นว่าเราสนใจสิ่งที่ท่านพูดจริง ๆ สบตา พยักหน้า และตอบคำถาม

วางแผนก่อนคุยเรื่องสำคัญ

เวลาที่เราอยากคุยเรื่องยาก ๆ หรือเรื่องที่เรากังวล เช่น เรื่องผลการเรียนไม่ดี เรื่องความรัก หรือเรื่องที่อยากขออะไรบางอย่าง ต้องเตรียมตัวให้พร้อมก่อน! เพราะการพูดคุยคือการสื่อสารสองทาง วิธีการพูดของเรามีผลต่อการฟังและการเข้าใจของท่าน

ลองคิดดูก่อนว่าเราอยากได้อะไรจากการพูดคุยครั้งนี้? อยากให้ท่านเข้าใจ อยากให้ท่านช่วยเหลือ หรืออยากให้ท่านอนุญาต? เมื่อรู้เป้าหมายแล้ว จะทำให้เราพูดได้ตรงประเด็นมากขึ้น

เตรียมตัวก่อนคุย

1. รู้เป้าหมาย: เราต้องการอะไรจากการคุยครั้งนี้?
2. อธิบายความรู้สึก: บอกท่านอย่างตรงไปตรงมาว่าเรารู้สึกยังไง
3. รับฟัง: พยายามเข้าใจมุมมองของพ่อแม่

พูดความจริงอย่างตรงไปตรงมา

อธิบายความรู้สึกของเราด้วยความซื่อสัตย์ จริงจัง และจริงใจ! บอกท่านว่าเราพยายามตั้งใจเรียนแล้วนะ แต่เราไม่เข้าใจจริง ๆ หรือเราไม่ถนัดวิชานี้เลย การอธิบายความรู้สึกของเราให้ท่านฟัง อาจจะทำให้ท่านเข้าใจและหาวิธีช่วยเราได้

ถ้าเราอยากได้ไอแพด ก็ต้องอธิบายให้ท่านฟังว่าเราจะเอามาทำอะไร? จะเอามาใช้เรียน ทำรายงาน หรือหัดวาดรูป? อาจจะเสนอว่าเราจะเก็บเงินเองครึ่งนึง ขอให้ท่านช่วยออกให้ครึ่งนึง หรือถ้าเทอมนี้เราเรียนได้เกรดดีขึ้น ท่านค่อยซื้อให้เรา เพื่อสร้างความมั่นใจให้ท่านว่าเรามีความพยายามที่จะได้ของชิ้นนั้นจริง ๆ และของชิ้นนั้นมีประโยชน์กับเราจริง ๆ

ตัวอย่างการพูด

• "แม่คะ หนูอยากคุยเรื่องผลการเรียน หนูพยายามแล้ว แต่วิชานี้มันยากสำหรับหนูจริง ๆ ค่ะ"
• "พ่อครับ ผมอยากได้ไอแพดมาช่วยเรื่องเรียน ผมจะเอามาทำรายงาน อ่านหนังสือ แล้วก็เรียนออนไลน์ครับ"

รับฟังและเข้าใจมุมมองของพ่อแม่

ถึงแม้ว่าท่านจะไม่เห็นด้วยกับเรา ก็อย่าเพิ่งเถียง! ลองฟังท่านให้จบก่อน เพราะถ้าเราฟังท่านจนจบ เราอาจจะนำวิธีการแก้ปัญหาของท่านมารวมกับวิธีของเรา จนได้วิธีที่เราคิดว่าดีก็ได้

ถ้าเราไม่เห็นด้วยกับวิธีของท่านเลย ก็ขอให้เราลองเปิดใจฟังจนจบก่อน! เพราะสุดท้ายแล้ว พ่อแม่ทุกคนต่างหวังดีกับลูกเสมอ ท่านอาจจะมีประสบการณ์หรือมุมมองที่เราไม่เคยคิดถึงมาก่อน

เปิดใจให้กว้าง

• ตั้งใจฟัง: ฟังสิ่งที่ท่านพูดอย่างตั้งใจ อย่าขัดจังหวะ
• ถามคำถาม: ถามเพื่อให้เข้าใจในสิ่งที่ท่านพูดมากขึ้น
• แสดงความเห็นอกเห็นใจ: บอกท่านว่าเราเข้าใจความรู้สึกของท่าน

เลือกเวลาและสถานที่ให้เหมาะสม

เวลาที่เราจะคุยเรื่องยาก ๆ ควรเลือกเวลาและสถานที่ให้เหมาะสม! ไม่ควรคุยในช่วงเวลาที่ท่านกำลังยุ่ง กำลังเครียด หรือกำลังหิว

ลองเลือกเวลาที่ท่านกลับมาจากทำงาน นั่งพักผ่อน เพิ่งอาบน้ำเสร็จ หรือทานข้าวอิ่มแล้ว! หรือเวลาที่เกรดเราออกมาดี ๆ ก็เป็นช่วงเวลาที่ดีที่จะคุยเรื่องยาก ๆ

ช่วงเวลาที่ไม่ควรคุย

• ตอนที่ท่านกำลังขับรถ
• ตอนที่ท่านกำลังดูทีวี
• ตอนที่ท่านกำลังคุยโทรศัพท์

เข้าใจว่าพ่อแม่ก็เป็นมือใหม่เหมือนกัน

พ่อแม่ทุกคนก็เพิ่งเคยเป็นพ่อแม่ครั้งแรกเหมือนกัน! ท่านอาจจะยังไม่รู้วิธีเลี้ยงลูกที่ดีที่สุด หรืออาจจะทำผิดพลาดไปบ้าง

ครูที่สอนให้ท่านเป็นพ่อแม่ ก็คือตัวลูกอย่างเรา! ถ้าเราทำอะไรผิดพลาดมา ขอให้บอกท่าน ปรึกษาท่าน ช่วยกันคิดหาวิธีแก้ไขไปด้วยกัน

ให้กำลังใจซึ่งกันและกัน

• บอกรักท่าน
• ขอบคุณท่านสำหรับทุกสิ่งที่ท่านทำให้
• ให้กำลังใจท่านในวันที่ท่านเหนื่อย

อย่ากลัวที่จะขอความช่วยเหลือ

ถ้าคุยกับพ่อแม่แล้วยังไม่เข้าใจกัน ลองขอความช่วยเหลือจากคนอื่น! อาจจะเป็นญาติ ผู้ใหญ่ที่ท่านเคารพ หรือนักจิตวิทยา

การขอความช่วยเหลือไม่ได้แปลว่าเราอ่อนแอ! แต่แปลว่าเรากล้าที่จะเผชิญหน้ากับปัญหา และเราต้องการที่จะแก้ไขมัน

แหล่งช่วยเหลือ

• ญาติ: ปู่ย่าตายาย ลุงป้าน้าอา
• ผู้ใหญ่ที่เคารพ: ครู อาจารย์ ที่ปรึกษา
• นักจิตวิทยา: ผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพจิต

จำไว้ว่าทางออกมีเสมอ และพ่อแม่อยู่เคียงข้างเราเสมอ! ถ้าไม่รู้จะเริ่มยังไง หรือต้องการคำปรึกษาเพิ่มเติม ทักมาคุยกับพวกเราที่ Lovecare Station ได้เสมอนะ!