การถูกรังแกส่งผลกระทบอะไรบ้าง?

การถูกรังแกส่งผลเสียต่อสภาพจิตใจหลายอย่าง เช่น ความรู้สึกเศร้า เสียใจ โกรธ อับอาย หรือโทษตัวเอง นอกจากนี้ยังอาจทำให้ขาดความมั่นใจ เก็บตัว ไม่อยากเข้าสังคม หรือในกรณีที่รุนแรง อาจนำไปสู่ภาวะซึมเศร้า หรือการคิดฆ่าตัวตาย

ถ้าเห็นเพื่อนถูกรังแก ควรทำอย่างไร?

สิ่งที่เราทำได้คือการให้กำลังใจและสนับสนุนเพื่อน ให้เขารู้ว่าเขาไม่ได้อยู่คนเดียว เราอาจจะรับฟังปัญหาของเขาอย่างตั้งใจ หรือช่วยเขาหาทางออก เช่น ไปคุยกับครู หรือผู้ปกครอง ที่สำคัญคือเราต้องไม่เพิกเฉยต่อการรังแก

จะหยุดวงจรการรังแกได้อย่างไร?

เราทุกคนมีส่วนร่วมในการหยุดวงจรการรังแกได้ เริ่มจากการตระหนักถึงปัญหา เข้าใจความรู้สึกของคนที่ถูกรังแก และให้ความช่วยเหลือเมื่อมีใครต้องการ นอกจากนี้ การไม่เพิกเฉยต่อการรังแก ไม่เข้าร่วมในการรังแก และกล้าที่จะออกมาปกป้องเพื่อนของเรา ก็เป็นสิ่งสำคัญ

คนถูกรังแก: ลักษณะ ผลกระทบ และวิธีช่วยเหลือเพื่อน

น้องๆ เคยสังเกตไหมว่าในกลุ่มเพื่อน มักจะมีบางคนที่ดูเหมือนจะโดนแกล้งบ่อยกว่าคนอื่น? บางทีเราอาจจะคิดว่าเป็นการเล่นกันสนุกๆ แต่จริงๆ แล้วการถูกรังแกซ้ำๆ มันส่งผลเสียต่อจิตใจมากๆ เลยนะ มาดูกันว่าคนแบบไหนที่มักตกเป็นเป้าของการรังแก และเราจะช่วยเพื่อนที่กำลังเจอเรื่องแบบนี้ได้ยังไง

ทำไมบางคนถึงโดนรังแกบ่อยกว่าคนอื่น?

มีงานวิจัยหลายชิ้นที่พยายามหาคำตอบว่าทำไมนักเรียนบางคนถึงกลายเป็นเป้าของการรังแก จากรายงานการศึกษาสถานการณ์การรังแกกันในโรงเรียนไทย พบว่าคนที่มักโดนรังแกมักมีลักษณะที่ “อ่อนแอและแตกต่างจากเพื่อน” บางอย่าง

คำว่า “อ่อนแอ” ในที่นี้ไม่ได้หมายถึงแค่เรื่องร่างกายเท่านั้นนะ แต่มันรวมถึงความรู้สึกภายในใจด้วย คนที่ถูกรังแกอาจจะไม่กล้าตอบโต้ หรือแสดงความรู้สึกออกมาตรงๆ ทำให้คนที่รังแกได้ใจและทำซ้ำๆ

ส่วนคำว่า “แตกต่าง” ก็มีความหมายกว้างมากๆ อาจจะเป็นเรื่องรูปร่างหน้าตา ฐานะทางบ้าน ความสามารถ หรือแม้แต่รสนิยมส่วนตัวที่ไม่เหมือนคนอื่น

ลักษณะที่อาจทำให้ตกเป็นเป้าของการรังแก

เป็นนักเรียนพิเศษ: เช่น มีสมาธิสั้น เป็นดาวน์ซินโดรม หรือเป็นอัจฉริยะแต่เข้าสังคมไม่เก่ง
มีความหลากหลายทางเพศ: เช่น เป็นเกย์ เลสเบี้ยน ไบเซ็กชวล หรือนอนไบนารี
มีเพื่อนน้อย: มักจะอยู่คนเดียว ไม่ค่อยมีใครคอยช่วยเหลือ
ไม่สู้คน: อาจจะตัวเล็กกว่าคนอื่น หรือเป็นคนใจดี อดทน และมีเมตตา
มีปัญหาทางบ้าน: เช่น พ่อแม่ทะเลาะกัน หรือมีเรื่องเครียดที่บ้าน
มีลักษณะภายนอกที่โดดเด่น: เช่น ฟันเหยิน ผิวคล้ำ หรืออ้วน

ผลกระทบของการถูกรังแก

การถูกรังแกไม่ว่าจะด้วยวิธีไหนก็ตาม ส่งผลเสียต่อสภาพจิตใจของคนที่โดนอย่างมาก ไม่ว่าจะเป็นความรู้สึกเศร้า เสียใจ โกรธ หรืออับอาย

บางคนอาจจะเริ่มโทษตัวเอง คิดว่าตัวเองไม่ดีพอ หรือรู้สึกว่าไม่มีใครรัก ทำให้ขาดความมั่นใจในตัวเอง และกลายเป็นคนเก็บตัว ไม่กล้าเข้าสังคม

ในกรณีที่ร้ายแรงมากๆ การถูกรังแกอาจนำไปสู่ภาวะซึมเศร้า หรือแม้แต่การคิดฆ่าตัวตายได้เลยนะ

ตัวอย่างผลกระทบที่รุนแรง

เจมี่ นักเรียนวัย 14 ปี ในสหรัฐอเมริกา ถูกเพื่อนร่วมโรงเรียนรังแกอย่างหนัก ทั้งทางวาจาและการกลั่นแกล้งบนโลกออนไลน์ สุดท้ายเจมี่ตัดสินใจจบชีวิตตัวเอง เพราะทนรับความเจ็บปวดไม่ไหว

เรื่องราวของเจมี่เป็นอุทาหรณ์ที่แสดงให้เห็นว่า การรังแกกันไม่ใช่เรื่องเล่นๆ และอาจนำไปสู่ความสูญเสียที่น่าเศร้าได้

สัญญาณที่บ่งบอกว่าเพื่อนกำลังถูกรังแก

บางทีเพื่อนของเราอาจจะไม่กล้าบอกเราตรงๆ ว่ากำลังถูกรังแก เราจึงต้องสังเกตสัญญาณต่างๆ ที่อาจบ่งบอกว่าเขากำลังมีปัญหา

ลองสังเกตดูว่าเพื่อนเริ่มเปลี่ยนไปไหม เช่น เก็บตัวมากขึ้น ไม่อยากไปโรงเรียน ผลการเรียนตก หรือมีพฤติกรรมแปลกๆ

นอกจากนี้ เราอาจจะลองถามเพื่อนด้วยความเป็นห่วงเป็นใย ชวนคุยเรื่องทั่วไปก่อน แล้วค่อยๆ ถามถึงเรื่องที่โรงเรียน ถ้าเพื่อนไว้ใจเรา เขาอาจจะยอมเล่าให้ฟังก็ได้

วิธีสังเกตเพื่อนที่อาจกำลังโดนรังแก

เก็บตัว: ไม่ค่อยพูดคุยกับใคร หลีกเลี่ยงการเข้าสังคม
ไม่อยากไปโรงเรียน: หาข้ออ้างต่างๆ นานา เพื่อที่จะไม่ต้องไปโรงเรียน
ผลการเรียนตก: สมาธิไม่ดี เรียนไม่รู้เรื่อง
มีพฤติกรรมแปลกๆ: เช่น นอนไม่หลับ กินน้อยลง หรือหงุดหงิดง่าย
มีร่องรอย: เช่น รอยฟกช้ำ หรือรอยขีดข่วน

จะช่วยเพื่อนที่ถูกรังแกได้อย่างไร?

ถ้าเรารู้ว่าเพื่อนกำลังถูกรังแก สิ่งที่เราทำได้คือการให้กำลังใจและสนับสนุนเขา ให้เขารู้ว่าเขาไม่ได้อยู่คนเดียว

เราอาจจะรับฟังปัญหาของเขาอย่างตั้งใจ ให้เขาได้ระบายความรู้สึกออกมา หรือช่วยเขาหาทางออก เช่น ไปคุยกับครู หรือผู้ปกครอง

ที่สำคัญคือเราต้องไม่เพิกเฉยต่อการรังแก ไม่เข้าร่วมในการรังแก และกล้าที่จะออกมาปกป้องเพื่อนของเรา

สิ่งที่เราทำได้เมื่อเห็นเพื่อนถูกรังแก

เข้าไปช่วยเหลือ: ถ้าสถานการณ์ไม่เสี่ยงอันตราย ให้เข้าไปขัดขวางการรังแก
ให้กำลังใจ: บอกเพื่อนว่าเขาไม่ได้อยู่คนเดียว และเราพร้อมที่จะช่วยเหลือ
รับฟัง: ให้เพื่อนได้ระบายความรู้สึก และรับฟังอย่างตั้งใจ
หาคนช่วยเหลือ: ชวนเพื่อนไปปรึกษาครู พ่อแม่ หรือผู้ปกครอง
รายงาน: ถ้าการรังแกมีความรุนแรง ให้รายงานไปยังผู้ที่มีอำนาจ เช่น ครู หรือตำรวจ

ถ้าเราเป็นคนที่ถูกรังแก จะทำอย่างไร?

ถ้าเราเป็นคนที่ถูกรังแก สิ่งแรกที่เราต้องทำคือบอกตัวเองว่าเราไม่ได้ผิดอะไร การถูกรังแกไม่ใช่ความผิดของเรา

อย่าเก็บเรื่องนี้ไว้คนเดียว พยายามหาคนที่ไว้ใจได้ เช่น เพื่อนสนิท ครู หรือพ่อแม่ เพื่อระบายความรู้สึกและขอความช่วยเหลือ

ถ้าเรารู้สึกว่าไม่ปลอดภัย ให้หลีกเลี่ยงสถานการณ์ที่อาจทำให้เราถูกรังแก และอย่าตอบโต้คนที่รังแกเราด้วยความรุนแรง

สิ่งที่ควรทำเมื่อถูกรังแก

บอกตัวเองว่าไม่ใช่ความผิดเรา: การถูกรังแกไม่ใช่เรื่องที่น่าอับอาย
หาคนช่วยเหลือ: บอกคนที่ไว้ใจได้ เช่น เพื่อน ครู หรือพ่อแม่
หลีกเลี่ยงสถานการณ์เสี่ยง: อย่าไปในที่ที่อาจทำให้เราถูกรังแก
อย่าตอบโต้ด้วยความรุนแรง: การใช้ความรุนแรงไม่ใช่วิธีแก้ปัญหา
ดูแลตัวเอง: ทำกิจกรรมที่ทำให้เรามีความสุข และผ่อนคลาย

หยุดวงจรการรังแก

การรังแกเป็นปัญหาที่เกิดขึ้นในสังคมของเรามานาน และไม่มีใครสมควรที่จะต้องทนทุกข์ทรมานกับการถูกรังแก

เราทุกคนมีส่วนร่วมในการหยุดวงจรนี้ได้ เริ่มจากการตระหนักถึงปัญหา เข้าใจความรู้สึกของคนที่ถูกรังแก และให้ความช่วยเหลือเมื่อมีใครต้องการ

จำไว้ว่าการกระทำเล็กๆ น้อยๆ ของเรา อาจสร้างความเปลี่ยนแปลงที่ยิ่งใหญ่ให้กับชีวิตของคนอื่นได้

ไม่ว่าน้องๆ จะเป็นคนที่ถูกรังแก เป็นคนที่เห็นเหตุการณ์ หรือเป็นเพื่อนที่อยากช่วยเหลือ การพูดคุยและขอคำปรึกษาเป็นสิ่งสำคัญมากๆ ถ้าไม่รู้จะปรึกษาใคร มาคุยกับพี่ๆ ที่ Lovecare Station ได้เสมอนะ พวกเราพร้อมรับฟังและเป็นกำลังใจให้เสมอ!