สังคัง... แค่ได้ยินชื่อก็รู้สึกไม่สบายตัวแล้วใช่มั้ยล่ะ? เรื่องนี้อาจจะน่าอายสำหรับบางคน แต่บอกเลยว่าไม่ใช่เรื่องแปลกอะไรที่ใครๆ ก็เป็นได้! มาทำความเข้าใจสังคังให้มากขึ้น จะได้รู้วิธีป้องกันและรับมืออย่างถูกต้องนะ

สังคังคืออะไร? ทำไมถึงเป็น?

สังคัง (Tinea cruris) เป็นโรคผิวหนังที่เกิดจากการติดเชื้อรา มักจะเกิดบริเวณขาหนีบ ต้นขาด้านใน และอาจลามไปถึงบริเวณใกล้เคียงได้ ทั้งผู้ชายและผู้หญิงมีสิทธิ์เป็นได้หมด แต่ในผู้ชายจะเจอบ่อยกว่า

แล้วทำไมถึงเป็นสังคังได้น่ะเหรอ? สาเหตุหลักๆ เลยก็คือความอับชื้นและการระบายอากาศที่ไม่ดี บริเวณขาหนีบของเรามักจะอับชื้นได้ง่าย โดยเฉพาะเวลาเหงื่อออก หรือใส่เสื้อผ้าที่รัดแน่นเกินไป ทำให้เชื้อราเจริญเติบโตได้ดี

นอกจากนี้ การไม่รักษาความสะอาดก็เป็นอีกปัจจัยสำคัญนะ! ถ้าเราไม่อาบน้ำ หรือไม่อับเปลี่ยนเสื้อผ้าเป็นประจำ ก็จะยิ่งเพิ่มความเสี่ยงในการเป็นสังคังมากขึ้นไปอีก

ปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้เป็นสังคัง

• เหงื่อออกมาก: โดยเฉพาะเวลาออกกำลังกาย หรืออยู่ในที่อากาศร้อน
• ใส่เสื้อผ้าอับชื้น: เช่น ชุดว่ายน้ำ หรือกางเกงออกกำลังกายที่เปียกเหงื่อ
• น้ำหนักเกิน: ทำให้มีรอยพับบริเวณขาหนีบมากขึ้น และอับชื้นได้ง่าย
• ระบบภูมิคุ้มกันอ่อนแอ: เช่น ผู้ป่วยเบาหวาน หรือผู้ที่ทานยากดภูมิคุ้มกัน

อาการแบบไหน...ที่เรียกว่าสังคัง?

อาการของสังคังจะค่อยๆ เป็น ค่อยๆ รุนแรงขึ้นนะ เริ่มแรกอาจจะแค่รู้สึกคันๆ บริเวณขาหนีบ แต่ถ้าปล่อยไว้นานๆ จะมีอาการอื่นๆ ตามมาอีก

ลักษณะที่สังเกตได้ชัดเจนเลยก็คือ จะมีผื่นแดงขึ้นบริเวณขาหนีบ ผื่นนี้จะมีขอบเขตชัดเจน คล้ายๆ กับวงแหวน และมักจะมีอาการคัน แสบร้อนร่วมด้วย

บางครั้งอาจจะมีตุ่มเล็กๆ หรือสะเก็ดลอกขุยบริเวณขอบผื่นด้วยนะ ถ้าเกามากๆ ผิวหนังอาจจะถลอก ทำให้เกิดการติดเชื้อแบคทีเรียแทรกซ้อนได้

อาการที่พบบ่อยของสังคัง

• ผื่นแดง คัน บริเวณขาหนีบ
• ขอบผื่นชัดเจน คล้ายวงแหวน
• มีสะเก็ดลอกขุย
• ตุ่มเล็กๆ บริเวณขอบผื่น
• แสบร้อน

สังคัง...ติดต่อกันได้ไหม?

บอกเลยว่า สังคังติดต่อกันได้นะ! เชื้อราที่เป็นสาเหตุของสังคังสามารถแพร่กระจายได้จากการสัมผัสโดยตรง หรือจากการใช้สิ่งของร่วมกัน

ดังนั้น ถ้าคนในครอบครัว หรือเพื่อนสนิทเป็นสังคัง เราก็ควรระมัดระวังเป็นพิเศษนะ พยายามหลีกเลี่ยงการใช้ผ้าเช็ดตัว เสื้อผ้า หรือของใช้ส่วนตัวอื่นๆ ร่วมกัน

นอกจากนี้ การเดินเท้าเปล่าในที่สาธารณะ เช่น ห้องน้ำ หรือสระว่ายน้ำ ก็อาจทำให้เราติดเชื้อราได้เหมือนกันนะ

วิธีป้องกันการแพร่กระจายของสังคัง

• หลีกเลี่ยงการใช้ของใช้ส่วนตัวร่วมกับผู้อื่น
• สวมรองเท้าแตะในที่สาธารณะ
• รักษาความสะอาดร่างกาย
• ซักเสื้อผ้าด้วยน้ำร้อน

วิธีรักษาสังคัง...ทำเองได้ง่ายๆ

ส่วนใหญ่แล้ว สังคังสามารถรักษาได้ด้วยยาที่หาซื้อได้ตามร้านขายยาทั่วไปนะ ยาเหล่านี้มักจะเป็นยาฆ่าเชื้อราแบบทา

วิธีใช้ก็ง่ายๆ แค่ทายาบริเวณที่เป็นผื่น วันละ 2-3 ครั้ง ติดต่อกันประมาณ 2-4 สัปดาห์ หรือจนกว่าผื่นจะหายไป

แต่ถ้าอาการไม่ดีขึ้น หรือมีอาการรุนแรงมากขึ้น เช่น มีหนอง หรือมีไข้ ก็ควรรีบไปหาหมอนะ เพราะอาจจะต้องใช้ยาที่แรงขึ้น หรือมียาปฏิชีวนะร่วมด้วย

ยาที่ใช้รักษาสังคัง

1. ยาฆ่าเชื้อราแบบทา: เช่น clotrimazole, miconazole
2. ยาฆ่าเชื้อราแบบรับประทาน: ใช้ในกรณีที่อาการรุนแรง หรือไม่ตอบสนองต่อยาแบบทา
3. ยาปฏิชีวนะ: ใช้ในกรณีที่มีการติดเชื้อแบคทีเรียแทรกซ้อน

ป้องกันไว้ดีกว่าแก้! วิธีป้องกันสังคัง

การป้องกันสังคังทำได้ไม่ยากเลยนะ แค่ใส่ใจเรื่องความสะอาด และหลีกเลี่ยงปัจจัยเสี่ยงต่างๆ ก็ช่วยลดโอกาสในการเป็นสังคังได้เยอะแล้ว

สิ่งสำคัญที่สุดเลยก็คือ การรักษาความสะอาดร่างกาย อาบน้ำอย่างน้อยวันละ 2 ครั้ง และเช็ดตัวให้แห้งสนิท โดยเฉพาะบริเวณขาหนีบ

นอกจากนี้ ควรเลือกใส่เสื้อผ้าที่ระบายอากาศได้ดี ไม่รัดแน่นจนเกินไป และหลีกเลี่ยงการใส่เสื้อผ้าที่อับชื้นเป็นเวลานานๆ ด้วยนะ

เคล็ดลับป้องกันสังคัง

• อาบน้ำอย่างน้อยวันละ 2 ครั้ง
• เช็ดตัวให้แห้งสนิท โดยเฉพาะบริเวณขาหนีบ
• ใส่เสื้อผ้าที่ระบายอากาศได้ดี
• หลีกเลี่ยงการใส่เสื้อผ้าอับชื้น
• ใช้แป้งฝุ่นทาบริเวณขาหนีบ เพื่อลดความอับชื้น

เมื่อไหร่...ที่ต้องไปหาหมอ?

โดยทั่วไปแล้ว สังคังสามารถรักษาเองได้ที่บ้าน แต่ก็มีบางกรณีที่เราควรไปปรึกษาหมอนะ

ถ้าอาการไม่ดีขึ้นหลังจากใช้ยาไป 2-3 สัปดาห์ หรือมีอาการรุนแรงมากขึ้น เช่น มีหนอง มีไข้ หรือมีผื่นลามไปบริเวณกว้าง ก็ควรไปพบแพทย์เพื่อรับการวินิจฉัยและการรักษาที่เหมาะสม

นอกจากนี้ ถ้าเป็นสังคังซ้ำๆ บ่อยๆ ก็ควรไปปรึกษาหมอเพื่อหาสาเหตุและป้องกันการกลับมาเป็นซ้ำด้วยนะ

สัญญาณที่ควรไปพบแพทย์

• อาการไม่ดีขึ้นหลังจากใช้ยาไป 2-3 สัปดาห์
• มีอาการรุนแรงมากขึ้น
• เป็นสังคังซ้ำๆ บ่อยๆ
• มีโรคประจำตัว เช่น เบาหวาน

สังคังอาจจะน่ารำคาญ แต่ก็ไม่ได้น่ากลัวอย่างที่คิดนะ! ถ้าเรารู้จักวิธีป้องกันและดูแลตัวเองอย่างถูกต้อง ก็จะช่วยลดโอกาสในการเป็นสังคังได้เยอะเลย และถ้าเป็นขึ้นมาจริงๆ ก็อย่าเพิ่งตกใจ ลองทำตามคำแนะนำที่เราให้ไว้ข้างต้นดูนะ แต่ถ้าไม่แน่ใจ หรืออาการไม่ดีขึ้น ก็อย่าลังเลที่จะไปปรึกษาหมอนะ! ที่ Lovecare Station เราเข้าใจทุกปัญหาของวัยรุ่น ไม่ว่าจะเป็นเรื่องสุขภาพกาย สุขภาพใจ หรือเรื่องเพศ ถ้ามีอะไรไม่สบายใจ หรืออยากได้คำปรึกษา อย่าเก็บไว้คนเดียวนะ ทักมาคุยกับเราได้เสมอ!