เคยไหม? ที่รู้สึกว่าตัวเองยังไม่รู้จักตัวเองดีพอ หรือไม่แน่ใจว่าชอบอะไร อยากเป็นอะไร? ไม่ต้องกังวลไป! เพราะนี่คือช่วงเวลาของการ 'ค้นหาตัวเอง' ของวัยรุ่นทุกคน ซึ่งเป็นเรื่องปกติมากๆ ที่เราจะรู้สึกสับสนหรือไม่มั่นใจบ้าง มาทำความเข้าใจกระบวนการนี้ไปด้วยกัน พร้อมเคล็ดลับดีๆ ที่จะช่วยให้ค้นพบตัวเองได้ง่ายขึ้น!

ทำไมวัยรุ่นต้องค้นหาตัวเอง?

ช่วงวัยรุ่นเป็นช่วงหัวเลี้ยวหัวต่อสำคัญ ที่เราเริ่มตั้งคำถามกับตัวเองอย่างจริงจัง ว่าเราคือใคร? ชอบอะไร? อยากทำอะไร? คำถามเหล่านี้ไม่ได้มีคำตอบตายตัว และการค้นหาคำตอบก็ไม่ใช่เรื่องง่ายเสมอไป

แต่การค้นหาตัวเองมีความสำคัญมากๆ นะ! เพราะมันจะช่วยให้เราเข้าใจตัวเองมากขึ้น รู้จักจุดแข็งจุดอ่อนของตัวเอง และนำไปสู่การตัดสินใจที่ดีขึ้นในอนาคต ไม่ว่าจะเป็นเรื่องเรียน เรื่องงาน หรือเรื่องความสัมพันธ์

การค้นหาตัวเอง สำคัญยังไง?

• ช่วยให้เข้าใจตัวเองมากขึ้น
• รู้จักจุดแข็งจุดอ่อนของตัวเอง
• นำไปสู่การตัดสินใจที่ดีขึ้น

รู้จักทฤษฎี Self-Identity ของ James Marcia

James Marcia นักจิตวิทยาชื่อดัง ได้แบ่งสถานะของการค้นหาตัวเองออกเป็น 4 แบบ ซึ่งจะช่วยให้เราเข้าใจตัวเองและเพื่อนๆ ได้ดีขึ้น แต่ละแบบเป็นยังไงบ้าง ไปดูกันเลย!

สำคัญ: ไม่ว่าเราจะอยู่ในสถานะไหน ก็ไม่ได้แปลว่าเรา 'ดี' หรือ 'ไม่ดี' นะ! ทุกสถานะเป็นส่วนหนึ่งของการเติบโต และเราสามารถเปลี่ยนแปลงสถานะได้เสมอ

4 สถานะการค้นหาตัวเอง

• การสับสนในอัตลักษณ์ (Identity diffusion)
• การยึดอัตลักษณ์มาเป็นของตน (Identity foreclosure)
• การพักเพื่อแสวงหา (Moratorium)
• การบรรลุอัตลักษณ์ (Identity achievement)

1. การสับสนในอัตลักษณ์ (Identity diffusion): ยังไม่รู้จะไปทางไหน

วัยรุ่นที่อยู่ในสถานะนี้ มักจะยังไม่รู้ว่าตัวเองชอบอะไร หรืออยากทำอะไรในชีวิต เหมือนชีวิตลอยๆ ไปวันๆ ไม่ได้มีเป้าหมายชัดเจน

อาจจะรู้สึกไม่อยากคิดเรื่องอนาคต หรือหลีกเลี่ยงการตัดสินใจ เพราะยังไม่เข้าใจตัวเองดีพอ

ตัวอย่าง: นาย A เรียนจบ ม.6 แต่ไม่รู้จะเรียนอะไรต่อ เลยทำงานพาร์ทไทม์ไปก่อน ถามว่าอยากทำอะไร ก็ตอบว่าไม่รู้ ไม่ได้คิดอะไรเลย

สัญญาณของ Identity diffusion

• ไม่มีเป้าหมายในชีวิต
• หลีกเลี่ยงการตัดสินใจ
• ไม่สนใจเรื่องอนาคต

2. การยึดอัตลักษณ์มาเป็นของตน (Identity foreclosure): เดินตามรอยคนอื่น

วัยรุ่นที่อยู่ในสถานะนี้ มักจะไม่ได้ค้นหาตัวเองอย่างจริงจัง แต่เลือกที่จะเชื่อตามสิ่งที่ครอบครัว สังคม หรือคนรอบข้างบอก

อาจจะทำตามความคาดหวังของพ่อแม่ หรือเดินตามรอยไอดอล โดยไม่ได้ถามตัวเองว่าจริงๆ แล้วชอบอะไร

ตัวอย่าง: นางสาว B เลือกเรียนคณะที่พี่สาวเรียน เพราะพี่สาวประสบความสำเร็จ โดยไม่ได้สนใจว่าตัวเองชอบอะไร

ทำไมถึงเกิด Identity foreclosure?

• ทำตามความคาดหวังของครอบครัว
• เดินตามรอยไอดอล
• กลัวที่จะแตกต่าง

3. การพักเพื่อแสวงหา (Moratorium): กำลังค้นหา แต่ยังไม่ตัดสินใจ

วัยรุ่นที่อยู่ในสถานะนี้ กำลังอยู่ในช่วงของการสำรวจตัวเอง ลองทำสิ่งต่างๆ เพื่อค้นหาว่าตัวเองชอบอะไร

อาจจะมีความคิดเห็นเป็นของตัวเอง แต่ยังไม่แน่ใจว่าจะเลือกอะไร หรือจะไปทางไหนต่อ

ตัวอย่าง: นาย C เริ่มตั้งคำถามกับศาสนาที่ตัวเองนับถือมาตั้งแต่เด็ก และกำลังศึกษาศาสนาอื่นๆ เพื่อหาคำตอบให้กับตัวเอง

ช่วงเวลาแห่งการเรียนรู้

Moratorium คือช่วงเวลาที่สำคัญในการเรียนรู้และทำความเข้าใจตัวเอง อย่ากลัวที่จะลองผิดลองถูก!

4. การบรรลุอัตลักษณ์ (Identity achievement): รู้แล้วว่าตัวเองเป็นใคร

วัยรุ่นที่อยู่ในสถานะนี้ สามารถจัดลำดับความสำคัญในชีวิตได้ มีความมั่นใจในการตัดสินใจ และมีเป้าหมายในชีวิตที่ชัดเจน

เกิดจากการสำรวจตัวเองอย่างจริงจัง และเลือกที่จะทำตามสิ่งที่ตัวเองเชื่อ

ตัวอย่าง: นางสาว D ศึกษาข้อมูลผู้สมัครเลือกตั้งอย่างละเอียด และตัดสินใจเลือกผู้สมัครที่ตรงกับความเชื่อของตัวเองมากที่สุด

มั่นใจในตัวเอง

การบรรลุอัตลักษณ์ไม่ได้แปลว่าทุกอย่างจะสมบูรณ์แบบ แต่หมายถึงเรามีความเข้าใจในตัวเองมากขึ้น และพร้อมที่จะเผชิญกับความท้าทายต่างๆ

ค้นหาตัวเอง...เริ่มตรงไหนดี?

ไม่ว่าตอนนี้เราจะอยู่ในสถานะไหน ก็สามารถเริ่มต้นค้นหาตัวเองได้เสมอ ลองทำตามเคล็ดลับเหล่านี้ดูนะ!

• ลองทำสิ่งใหม่ๆ: ออกไปลองทำกิจกรรมที่ไม่เคยทำมาก่อน
• สังเกตตัวเอง: ลองสังเกตว่าเราชอบอะไร ไม่ชอบอะไร
• พูดคุยกับคนอื่น: แลกเปลี่ยนความคิดเห็นกับเพื่อน ครอบครัว หรือผู้ใหญ่ที่เราไว้ใจ
• อย่ากลัวที่จะผิดพลาด: การลองผิดลองถูกเป็นส่วนหนึ่งของการเรียนรู้

คำแนะนำเพิ่มเติม

ถ้ายังไม่รู้จะเริ่มตรงไหน ลองปรึกษาพ่อแม่ ครู หรือผู้ใหญ่ที่เราไว้ใจ พวกเขาอาจมีคำแนะนำดีๆ ให้กับเราได้

และที่สำคัญที่สุด อย่ากดดันตัวเอง! การค้นหาตัวเองเป็นกระบวนการที่ต้องใช้เวลา ค่อยๆ เป็น ค่อยๆ ไป ไม่ต้องรีบร้อน

การค้นหาตัวเองเป็นเรื่องท้าทาย แต่ก็เป็นโอกาสที่ดีที่เราจะได้เรียนรู้และเติบโต ถ้ายังรู้สึกสับสนหรือไม่รู้จะปรึกษาใคร สามารถมาคุยกับพี่ๆ Lovecare Station ได้เสมอนะ! พวกเราพร้อมรับฟังและให้คำแนะนำเสมอ คลิกเลย!