เคยไหม? เล่นเกมทีไรหยุดไม่ได้ ต้องเล่นต่ออีกนิดๆ หน่อยๆ ตลอด พอรู้ตัวอีกทีก็เช้าซะแล้ว! การเล่นเกมเป็นเรื่องสนุกและผ่อนคลาย แต่ถ้าเริ่มกระทบกับการเรียน การงาน ความสัมพันธ์ หรือสุขภาพ อาจเป็นสัญญาณว่าเรากำลังเข้าข่าย 'โรคติดเกม' หรือ Gaming Disorder แล้วนะ

โรคติดเกมคืออะไร? ทำไมถึงต้องระวัง?

โรคติดเกม (Gaming Disorder) เป็นภาวะที่ถูกจัดว่าเป็นความผิดปกติทางจิตเวชอย่างหนึ่ง โดยองค์การอนามัยโลก (WHO) เลยนะ ไม่ใช่แค่เล่นเกมเก่ง เล่นเกมบ่อย แต่เป็นเรื่องของการที่เราไม่สามารถควบคุมตัวเองในการเล่นเกมได้ต่างหาก

การติดเกมไม่ได้หมายถึงแค่เล่นเกมเยอะ แต่รวมถึงพฤติกรรมที่ส่งผลเสียต่อชีวิตด้านอื่นๆ ด้วย เช่น เสียการเรียน เสียงาน มีปัญหากับครอบครัว หรือสุขภาพแย่ลง ถ้าปล่อยไว้นานๆ อาจส่งผลกระทบต่อการใช้ชีวิตในระยะยาวได้เลย

สัญญาณเตือนภัย! อาการแบบไหนที่เรียกว่า 'ติดเกม'?

• ขาดการควบคุม: ไม่สามารถควบคุมความถี่ ระยะเวลา หรือความเข้มข้นในการเล่นเกมได้ อยากเลิกแต่เลิกไม่ได้
• ให้ความสำคัญกับเกมเหนือสิ่งอื่นใด: มองว่าการเล่นเกมสำคัญกว่ากิจกรรมอื่นๆ ในชีวิตประจำวัน ไม่ว่าจะเป็นการเรียน การทำงาน หรือการเข้าสังคม
• ยังเล่นต่อแม้รู้ว่ามีผลเสีย: ถึงแม้จะรู้ว่าการเล่นเกมส่งผลเสียต่อสุขภาพ ความสัมพันธ์ หรือการเรียน ก็ยังเล่นต่อไป

ถ้ามีอาการเหล่านี้ต่อเนื่องกันอย่างน้อย 12 เดือน ก็อาจเข้าข่ายโรคติดเกมได้นะ แต่ถ้าไม่แน่ใจ ลองปรึกษาผู้เชี่ยวชาญเพื่อประเมินอาการอย่างละเอียดดีกว่า

ทำไมบางคนถึง 'ติดเกม'? มีปัจจัยอะไรบ้าง?

การติดเกมเกิดจากหลายปัจจัยร่วมกัน ไม่ใช่แค่เพราะเกมสนุกอย่างเดียวนะ ปัจจัยที่อาจมีผลต่อการติดเกม ได้แก่:

ปัจจัยส่วนบุคคล: บางคนอาจมีแนวโน้มที่จะติดเกมมากกว่าคนอื่น เช่น คนที่มีปัญหาทางอารมณ์ มีความเครียด หรือมีปัญหาในการเข้าสังคม

ปัจจัยด้านเกม: เกมบางประเภทมีระบบที่กระตุ้นให้เล่นต่อเนื่อง เช่น ระบบรางวัล ระบบเลเวล หรือระบบการแข่งขัน

เกมแบบไหนที่ยิ่งเสี่ยงทำให้ 'ติด'?

• เกมที่มีระบบเติมเงิน: ยิ่งเติมเงิน ยิ่งเก่ง ยิ่งอยากเติม
• เกมที่เล่นกับเพื่อนได้: ชวนเพื่อนเล่น ยิ่งติดลม
• เกมที่มีเป้าหมายชัดเจน: เล่นแล้วรู้สึกว่าตัวเองเก่งขึ้น

ปัจจัยด้านสังคม: สภาพแวดล้อมรอบตัวก็มีผล เช่น ถ้าเพื่อนๆ เล่นเกมกันหมด เราก็อาจอยากเล่นตาม

ผลกระทบจากการ 'ติดเกม' ที่ร้ายแรงกว่าที่คิด

การติดเกมไม่ได้ส่งผลเสียแค่เรื่องการเรียนหรือการทำงานเท่านั้นนะ แต่ยังส่งผลกระทบต่อสุขภาพกาย สุขภาพจิต และความสัมพันธ์กับคนรอบข้างด้วย

ผลกระทบต่อสุขภาพกาย: การนั่งเล่นเกมเป็นเวลานานๆ อาจทำให้เกิดอาการปวดหลัง ปวดคอ นิ้วล็อก ตาแห้ง หรือแม้กระทั่งโรคอ้วน

ผลกระทบต่อสุขภาพจิต: การติดเกมอาจทำให้เกิดความเครียด วิตกกังวล ซึมเศร้า หรือมีปัญหาในการควบคุมอารมณ์

ผลเสียต่อการเรียน/การงาน

• เสียสมาธิ: เรียน/ทำงานไม่รู้เรื่อง เพราะคิดถึงแต่เกม
• ผลการเรียนตกต่ำ: ไม่ทำการบ้าน ไม่เข้าเรียน
• โดนไล่ออก: ทำงานผิดพลาด เพราะมัวแต่เล่นเกม

ผลกระทบต่อความสัมพันธ์: การติดเกมอาจทำให้เราละเลยคนรอบข้าง มีปัญหากับครอบครัว หรือเพื่อนฝูง

วิธีรับมือและป้องกัน 'โรคติดเกม' ทำยังไงได้บ้าง?

ถ้าเริ่มรู้สึกว่าตัวเองมีอาการเข้าข่ายติดเกม ลองทำตามวิธีเหล่านี้ดูนะ:

สำรวจตัวเอง: ลองถามตัวเองว่าการเล่นเกมส่งผลกระทบต่อชีวิตเรามากแค่ไหน ถ้าเริ่มมีผลเสีย ก็ควรรีบหาทางแก้ไข

จำกัดเวลาเล่นเกม: กำหนดเวลาเล่นเกมให้ชัดเจน และพยายามทำตามอย่างเคร่งครัด อาจจะใช้แอปพลิเคชันช่วยจำกัดเวลา หรือตั้งนาฬิกาปลุกเตือนก็ได้

กิจกรรมทางเลือกอื่นๆ ที่น่าสนใจ

1. ออกกำลังกาย: ช่วยลดความเครียด และทำให้ร่างกายแข็งแรง
2. หากิจกรรมใหม่ๆ ทำ: อ่านหนังสือ ดูหนัง ฟังเพลง หรือทำงานอดิเรก
3. ใช้เวลากับเพื่อนและครอบครัว: สร้างความสัมพันธ์ที่ดีกับคนรอบข้าง

หากิจกรรมอื่นๆ ที่ชอบทำ: หากิจกรรมที่ทำให้เรามีความสุขและเพลิดเพลินใจได้เหมือนกับการเล่นเกม แต่ไม่ส่งผลเสียต่อชีวิตด้านอื่นๆ

พ่อแม่ ผู้ปกครองจะช่วยลูกหลานที่ 'ติดเกม' ได้อย่างไร?

การช่วยเหลือคนที่ติดเกมต้องใช้ความเข้าใจและความอดทน ลองทำตามคำแนะนำเหล่านี้ดูนะ:

พูดคุยด้วยเหตุผล: พยายามพูดคุยกับลูกหลานด้วยเหตุผลและเข้าใจ ไม่ใช้อารมณ์หรือตำหนิ

สร้างข้อตกลงร่วมกัน: กำหนดกฎเกณฑ์ในการเล่นเกมร่วมกัน และให้ลูกหลานมีส่วนร่วมในการตัดสินใจ

เมื่อไหร่ที่ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ?

• เมื่อลองทำทุกวิถีทางแล้วไม่ได้ผล: หากพยายามช่วยเหลือลูกหลานด้วยตัวเองแล้วไม่ได้ผล ควรปรึกษาจิตแพทย์หรือนักจิตวิทยา
• เมื่อมีอาการทางจิตเวชอื่นๆ ร่วมด้วย: หากลูกหลานมีอาการซึมเศร้า วิตกกังวล หรือมีพฤติกรรมก้าวร้าว ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญทันที

ให้กำลังใจและสนับสนุน: ให้กำลังใจและสนับสนุนให้ลูกหลานพยายามเปลี่ยนแปลงตัวเอง อย่าทำให้เขารู้สึกผิดหรือโดดเดี่ยว

คำถามที่พบบ่อย (FAQ) เกี่ยวกับ 'โรคติดเกม'

ยังมีข้อสงสัยเกี่ยวกับโรคติดเกมอยู่ใช่ไหม? ลองดูคำถามที่พบบ่อยเหล่านี้ อาจช่วยคลายความกังวลได้นะ:

Q: เล่นเกมวันละกี่ชั่วโมงถึงเรียกว่า 'ติดเกม'?
A: ไม่มีตัวเลขที่ตายตัว เพราะขึ้นอยู่กับว่าการเล่นเกมส่งผลกระทบต่อชีวิตด้านอื่นๆ มากน้อยแค่ไหน ถ้าเล่นนานแต่ยังจัดการชีวิตได้ดี ก็อาจจะไม่เรียกว่าติดเกม แต่ถ้าเล่นแค่ไม่กี่ชั่วโมงแต่เสียการเรียนเสียงาน ก็อาจเข้าข่ายติดเกมได้เหมือนกัน

Q: โรคติดเกมรักษาหายได้ไหม?
A: รักษาหายได้! การรักษาอาจใช้การทำจิตบำบัด การใช้ยา หรือการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม ขึ้นอยู่กับความรุนแรงของอาการ

Q: มีวิธีป้องกันไม่ให้ลูกหลานติดเกมไหม?
A: มีแน่นอน! เริ่มจากการสร้างความสัมพันธ์ที่ดีในครอบครัว ส่งเสริมกิจกรรมอื่นๆ ที่หลากหลาย และจำกัดเวลาเล่นเกมตั้งแต่เนิ่นๆ

Q: ถ้าเพื่อนติดเกม เราจะช่วยเขาได้อย่างไร?
A: ชวนเขาคุยด้วยความห่วงใย รับฟังปัญหาของเขา และแนะนำให้เขาปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ

Q: เล่นเกมแล้วรู้สึกผิดตลอดเวลา แบบนี้ปกติไหม?
A: ไม่ปกติ! ลองสำรวจตัวเองดูว่าทำไมถึงรู้สึกผิด อาจเป็นเพราะการเล่นเกมส่งผลเสียต่อชีวิตด้านอื่นๆ หรืออาจเป็นเพราะคุณรู้สึกว่าควรทำอย่างอื่นมากกว่า

จำไว้ว่าการเล่นเกมไม่ใช่เรื่องผิด แต่ต้องเล่นอย่างมีสติและรู้จักควบคุมตัวเอง ถ้าเริ่มรู้สึกว่าการเล่นเกมกำลังควบคุมชีวิตเราอยู่ ลองขอความช่วยเหลือจากคนรอบข้าง หรือปรึกษาผู้เชี่ยวชาญได้เลยนะ

การเล่นเกมมันสนุกก็จริง แต่ชีวิตเรามีอะไรให้ทำอีกเยอะเลยนะ! ลองหากิจกรรมอื่นๆ ที่ชอบทำ ใช้เวลากับเพื่อนและครอบครัว ดูแลสุขภาพกายและใจให้แข็งแรง ถ้ามีอะไรไม่สบายใจ หรืออยากปรึกษาเรื่องเกม สามารถแชทมาคุยกับพี่ๆ Lovecare Station ได้เลยนะ พวกเราพร้อมรับฟังและให้คำแนะนำเสมอ แชทสด 4 โมงเย็นถึงเที่ยงคืน ทุกวัน!