น้องๆ หลายคนอาจกำลังเผชิญกับความเครียดและความกังวลใจในเรื่องต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นเรื่องเรียน เรื่องเพื่อน หรือเรื่องครอบครัว ผลสำรวจล่าสุดเผยให้เห็นว่าเด็กไทยจำนวนไม่น้อยกำลังเผชิญกับปัญหาสุขภาพจิตที่ส่งผลกระทบต่อชีวิตประจำวันอย่างมาก ลองมาสำรวจไปพร้อมๆ กันว่าอะไรคือสาเหตุของความเครียด และเราจะรับมือกับมันได้อย่างไร

การเรียน รูปร่างหน้าตา และครอบครัว: 3 เรื่องใหญ่ที่ทำให้เด็กไทยเครียด

ผลสำรวจจาก Rocket Media Lab และมูลนิธิแพธทูเฮลท์ (p2h) พบว่า 3 เรื่องหลักที่ทำให้น้องๆ วัยเรียน (ม.1 - ปวช.) เครียดมากที่สุดคือ เรื่องการเรียน รูปร่างหน้าตา และเรื่องครอบครัว ซึ่งแต่ละเรื่องก็มีรายละเอียดที่แตกต่างกันไป

เรื่องการเรียนนั้นกินสัดส่วนไปถึง 51.45% เลยทีเดียว แสดงให้เห็นว่าการเรียนยังคงเป็นความกดดันหลักของเด็กไทย ส่วนเรื่องรูปร่างหน้าตาและครอบครัวก็ใกล้เคียงกัน คิดเป็นประมาณ 10%

ทำไมเรื่องเหล่านี้ถึงทำให้เครียด?

• การเรียน: การแข่งขันที่สูง ความคาดหวังจากพ่อแม่และครู ความกลัวว่าจะทำเกรดไม่ดี ล้วนเป็นปัจจัยที่ทำให้น้องๆ กดดัน
• รูปร่างหน้าตา: ค่านิยมความงามที่เปลี่ยนไป การเปรียบเทียบตัวเองกับคนอื่นในโซเชียลมีเดีย ทำให้หลายคนไม่พอใจในรูปร่างหน้าตาของตัวเอง
• ครอบครัว: ปัญหาความสัมพันธ์ในครอบครัว การทะเลาะเบาะแว้ง การขาดการสนับสนุนและความเข้าใจ เป็นสิ่งที่บั่นทอนจิตใจอย่างมาก

กลัวเกรดไม่ดี: ความกังวลอันดับหนึ่งของนักเรียน

สำหรับน้องๆ ที่เครียดเรื่องการเรียน เมื่อเจาะลึกลงไปจะพบว่าความกังวลอันดับหนึ่งคือ กลัวเกรดไม่ดี คิดเป็น 40.19% ตามมาด้วยกลัวสอบตกและกลัวสอบเข้าเรียนต่อไม่ได้

ความกลัวเหล่านี้สะท้อนให้เห็นถึงแรงกดดันที่น้องๆ ได้รับจากการแข่งขันทางการศึกษา และความคาดหวังที่จะต้องประสบความสำเร็จ

ผลกระทบจากความเครียดเรื่องเกรด

• ม.ต้น: กลัวเกรดไม่ดี กลัวสอบตก กลัวเรียนไม่จบ
• ม.ปลาย: กลัวเกรดไม่ดี กลัวสอบเข้าเรียนต่อไม่ได้ งานที่ต้องส่งเยอะเกินไป
• ปวช.: กลัวเกรดไม่ดี กลัวเรียนไม่จบ ไม่เข้าใจบทเรียน

รูปร่างหน้าตา: อ้วน ผอม ไม่สวย ไม่หล่อ ก็เครียดได้

เรื่องรูปร่างหน้าตาก็เป็นอีกหนึ่งประเด็นที่สร้างความกังวลใจให้กับน้องๆ หลายคน โดยเฉพาะความกังวลเรื่อง รูปร่างและส่วนสูง เช่น อ้วนหรือผอมเกินไป สูงหรือเตี้ยเกินไป รวมถึงเรื่องหน้าตาที่ไม่เป็นไปตามมาตรฐานความสวยหล่อ

นอกจากนี้ เรื่องสีผิว ทรงผม และบุคลิกภาพ ก็เป็นสิ่งที่น้องๆ ให้ความสำคัญและกังวลใจไม่แพ้กัน

ความกังวลเรื่องรูปร่างหน้าตาตามระดับชั้น

• ม.ต้น: กังวลเรื่องรูปร่าง-ส่วนสูง กังวลเรื่องหน้าตา กังวลเรื่องสีผิว
• ม.ปลาย: กังวลเรื่องรูปร่าง-ส่วนสูง กังวลเรื่องสีผิว กังวลเรื่องหน้าตา
• ปวช.: กังวลเรื่องรูปร่าง-ส่วนสูง กังวลเรื่องหน้าตา กังวลเรื่องบุคลิกและสีผิว

น้องๆ จำไว้ว่าความสวยหล่อมีหลายแบบ ไม่จำเป็นต้องเหมือนใคร แค่ดูแลตัวเองให้ดีที่สุดก็พอแล้ว!

ครอบครัว: ต้นเหตุของความเครียดที่ร้ายแรง

แม้ว่าเรื่องการเรียนและรูปร่างหน้าตาจะเป็นเรื่องที่น้องๆ เครียดกันมาก แต่ปัญหาครอบครัวกลับเป็นสาเหตุของความเครียดที่ส่งผลกระทบต่อจิตใจอย่างรุนแรง โดยเฉพาะเรื่อง ผู้ปกครองเข้มงวดกดดันมากเกินไป

นอกจากนี้ การที่ผู้ปกครองไม่สนับสนุนในสิ่งที่อยากเป็นอยากทำ การทะเลาะเบาะแว้งในครอบครัว การใช้ความรุนแรง ก็เป็นปัจจัยที่ทำให้น้องๆ ทุกข์ใจ

ปัญหาครอบครัวที่พบบ่อย

• ผู้ปกครองเข้มงวด กดดันมากเกินไป
• ผู้ปกครองไม่สนับสนุนในสิ่งที่อยากเป็น/อยากทำ
• ผู้ปกครองทะเลาะ ตบตีกัน
• ผู้ปกครองใช้ความรุนแรงกับนักเรียน

ผลกระทบจากความเครียด: อยากตาย ทำร้ายตัวเอง

ผลสำรวจพบว่าความเครียดส่งผลกระทบต่อน้องๆ ในหลายระดับ ตั้งแต่ ผลกระทบทางอารมณ์ เช่น วิตกกังวล กลัว เศร้า ไม่อยากเข้าสังคม ไปจนถึง ผลกระทบทางร่างกาย เช่น นอนไม่หลับ เครียดลงกระเพาะ

ที่น่าตกใจคือ มีน้องๆ จำนวนไม่น้อยที่ มีความคิดอยากฆ่าตัวตาย หรือเคยลงมือทำร้ายตัวเอง ซึ่งส่วนใหญ่มีสาเหตุมาจากปัญหาครอบครัว

เมื่อไหร่ที่ควรขอความช่วยเหลือ?

• เมื่อรู้สึกว่าความเครียดส่งผลกระทบต่อการใช้ชีวิตประจำวัน
• เมื่อมีความคิดทำร้ายตัวเองหรือผู้อื่น
• เมื่อรู้สึกว่าไม่สามารถรับมือกับปัญหาได้ด้วยตัวเอง

จะจัดการกับความเครียดได้อย่างไร?

น้องๆ หลายคนเลือกที่จะ หากิจกรรมทำเพื่อคลายเครียด เช่น ดูหนัง ฟังเพลง เล่นกีฬา หรือทำสิ่งที่ชอบ นอกจากนี้ การ ปรึกษาเพื่อน หรือ ปรึกษาคนในครอบครัว ก็เป็นวิธีที่ช่วยได้

แต่สำหรับบางคน การปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ เช่น นักจิตวิทยา หรือ คุณหมอ อาจเป็นทางเลือกที่ดีกว่า โดยเฉพาะเมื่อรู้สึกว่าไม่สามารถจัดการกับความเครียดได้ด้วยตัวเอง

ช่องทางในการขอความช่วยเหลือ

• Lovecare Station: ปรึกษาออนไลน์กับผู้เชี่ยวชาญได้ฟรี
• สายด่วนสุขภาพจิต 1323: ให้คำปรึกษาตลอด 24 ชั่วโมง
• นักจิตวิทยา/คุณหมอ: พบได้ที่โรงพยาบาลหรือคลินิกใกล้บ้าน

โรงเรียน: แหล่งสนับสนุนที่สำคัญ

ผลสำรวจยังพบว่า น้องๆ อยากให้โรงเรียนมี ครูแนะแนวที่ให้คำปรึกษาได้ทุกเรื่อง และ มีนักจิตวิทยาประจำโรงเรียน เพื่อเป็นแหล่งสนับสนุนด้านสุขภาพจิต

นอกจากนี้ การมีช่องทางให้คำปรึกษาออนไลน์จากผู้เชี่ยวชาญ ก็เป็นสิ่งที่น้องๆ ต้องการเช่นกัน

สิ่งที่โรงเรียนควรทำ

• จัดกิจกรรมส่งเสริมสุขภาพจิต
• ให้ความรู้เรื่องสุขภาพจิตแก่นักเรียน
• สร้างบรรยากาศที่เอื้อต่อการพูดคุยและปรึกษาปัญหา

ความเครียดเป็นสิ่งที่เกิดขึ้นได้กับทุกคน โดยเฉพาะในวัยเรียนที่มีความกดดันและความคาดหวังมากมาย สิ่งสำคัญคือการเรียนรู้ที่จะรับมือกับความเครียดอย่างเหมาะสม และอย่ากลัวที่จะขอความช่วยเหลือเมื่อต้องการ Lovecare Station เป็นกำลังใจให้น้องๆ ทุกคนนะ! ถ้าไม่ไหวจริงๆ มาคุยกับพวกเราได้เสมอนะ