เดี๋ยวนี้วัยรุ่นเปิดใจเรื่องสุขภาพจิตกันมากขึ้นเยอะเลย! แต่บางทีคุณพ่อคุณแม่อาจจะยังไม่ค่อยเข้าใจ ทำให้วัยรุ่นหลายคนอยากดูแลใจตัวเอง แต่ก็ไม่รู้จะเริ่มยังไงดี บทความนี้จะมาบอกเล่าเรื่องสิทธิและขั้นตอนการเข้ารับบริการสุขภาพจิตของวัยรุ่นอายุต่ำกว่า 18 ปี ที่สำคัญคือ...กรณีที่ไม่มีผู้ปกครองมาด้วย!
เช็กลิสต์! 3 สิ่งที่ควรรู้ก่อนเข้ารับบริการสุขภาพจิต
ก่อนจะไปปรึกษาคุณหมอหรือนักจิตวิทยา ลองมาเช็ก 3 สิ่งนี้ก่อน จะได้เตรียมตัวให้พร้อมและเข้าใจสิทธิของตัวเองมากขึ้นนะ
1. รายชื่อสถานพยาบาลที่มีจิตแพทย์เด็กและวัยรุ่น: เลิฟแคร์รวบรวมรายชื่อสถานพยาบาลของรัฐที่มีจิตแพทย์เด็กและวัยรุ่นไว้ให้แล้ว ตามไปดูกันได้เลยที่ https://bit.ly/3qLtvXQ จะได้หาสถานที่ที่เดินทางสะดวกและตรงกับความต้องการของเรา
2. สิทธิในการรักษาเมื่อไม่มีผู้ปกครอง: กฎหมายคุ้มครองสิทธิในการเข้าถึงบริการสุขภาพของทุกคน รวมถึงวัยรุ่นด้วยนะ! ไม่ว่าจะมีผู้ปกครองมาด้วยหรือไม่ เราก็มีสิทธิได้รับการดูแลที่เหมาะสม
3. สิทธิทางการเงิน: เรื่องค่าใช้จ่ายก็สำคัญ! มาดูกันว่าเรามีสิทธิอะไรบ้าง และจะใช้สิทธิเหล่านั้นยังไงได้บ้าง จะได้ไม่ต้องกังวลเรื่องเงินทอง
สิทธิในการรักษา: วัยรุ่นดูแลใจตัวเองได้ แม้ไม่มีผู้ปกครอง
เมื่อเราไปถึงสถานพยาบาล สิ่งที่จะเกิดขึ้นคือ:
ซักประวัติและประเมินอาการ: คุณหมอหรือผู้เชี่ยวชาญจะพูดคุยกับเรา ซักถามเรื่องราวต่างๆ เพื่อทำความเข้าใจปัญหาที่เรากำลังเผชิญอยู่
ให้ข้อมูลและข้อแนะนำ: เราจะได้รับข้อมูลเกี่ยวกับขั้นตอนการรักษาต่างๆ รวมถึงข้อควรทราบในการเข้ารับบริการ
การดูแลเมื่อเกิดภาวะฉุกเฉิน: ถ้าประเมินแล้วพบว่าเรามีความเสี่ยงที่จะทำร้ายตัวเองหรือผู้อื่น จะมีการดูแลตาม พรบ.สุขภาพจิต 2551 อย่างเคร่งครัด
แล้วถ้าไม่ฉุกเฉินล่ะ?
- ถ้าอาการไม่รุนแรงถึงขั้นฉุกเฉิน เราจะได้รับการรักษาตามขั้นตอนปกติของสถานพยาบาล
- อาจมีการส่งต่อให้ทีมสหวิชาชีพ (จิตแพทย์, นักจิตวิทยา, นักสังคมสงเคราะห์, พยาบาล, เภสัชกร) เพื่อดูแลแบบองค์รวม
- ที่สำคัญคือ คุณหมอจะขอความร่วมมือจากเราในการแจ้งให้ผู้ปกครองทราบถึงการเข้ารับการบำบัดรักษา (เท่าที่เรายินยอมนะ!)
สิทธิทางการเงิน: ไม่ต้องกังวลเรื่องค่าใช้จ่าย
เรื่องเงินๆ ทองๆ เป็นอะไรที่น่าปวดหัว แต่ไม่ต้องห่วง! วัยรุ่นไทยส่วนใหญ่มีสิทธิในการรักษาพยาบาลอยู่แล้ว
สิทธิบัตรทอง: เด็กทุกคนที่มีสิทธิบัตรทอง สามารถเข้ารับบริการในสถานพยาบาลของรัฐและศูนย์บริการสาธารณสุขได้ฟรี! (เช็กสิทธิและสถานพยาบาลที่ใช้สิทธิได้ที่ http://eservices.nhso.go.th/eServices/mobile/login.xhtml หรือโทร 1330)
กรณีฉุกเฉิน: ถ้าเรามีความเสี่ยงที่จะเป็นอันตรายต่อตัวเองหรือผู้อื่น สามารถเข้ารับบริการในสถานพยาบาลของรัฐได้ทุกแห่งโดยไม่เสียค่าใช้จ่าย
ถ้าไม่ใช่กรณีฉุกเฉิน แต่ไม่มีเงินจ่ายค่ารักษาล่ะ?
ไม่ต้องกังวล! ลองปรึกษานักสังคมสงเคราะห์ในแผนกสวัสดิการสังคมของสถานพยาบาลดู พวกเขาจะช่วยประเมินและให้ความช่วยเหลือเบื้องต้น รวมถึงแนะนำแนวทางการใช้สิทธิรักษาพยาบาลของเรา
ทำความเข้าใจ: เรา, คุณหมอ, และครอบครัว
สิ่งสำคัญที่สุดในการดูแลสุขภาพจิตคือการทำความเข้าใจซึ่งกันและกัน ทั้งตัวเราเอง คุณหมอ และครอบครัว (ถ้าเป็นไปได้)
ทีมสุขภาพจิตจะพยายามให้ข้อมูลและสิทธิในการรักษาแก่เรา พร้อมทั้งค่อยๆ ทำความเข้าใจไปพร้อมๆ กัน โดยเป้าหมายคือการทำงานเป็นทีม เพื่อช่วยเหลือเราอย่างรอบด้านและยั่งยืน
เป้าหมายของการดูแลสุขภาพจิตวัยรุ่น:
- บำบัดรักษาอาการ
- ปรับเปลี่ยนบริบทต่างๆ เช่น การเลี้ยงดู การสื่อสาร
- ช่วยเหลือวัยรุ่นอย่างรอบด้านและยั่งยืน
ทำไมต้องบอกผู้ปกครอง?
หลายคนอาจจะกังวลว่าทำไมคุณหมอต้องบอกผู้ปกครองด้วย? เข้าใจเลยว่ามันอาจจะยาก แต่การบอกผู้ปกครอง (ถ้าเรายินยอม) จะช่วยให้:
ได้รับการสนับสนุนที่บ้าน: ครอบครัวที่เข้าใจและสนับสนุน จะช่วยให้การรักษามีประสิทธิภาพมากขึ้น
แก้ไขปัญหาที่ต้นเหตุ: บางครั้งปัญหาที่เกิดขึ้นอาจมีสาเหตุมาจากเรื่องในครอบครัว การที่ทุกคนร่วมมือกันจะช่วยให้แก้ไขปัญหาได้ตรงจุด
สร้างความสัมพันธ์ที่ดี: การเปิดใจคุยกัน จะช่วยให้ความสัมพันธ์ในครอบครัวดีขึ้นได้
แล้วถ้าบอกไม่ได้จริงๆ ล่ะ?
ถ้าเราไม่สะดวกใจที่จะบอกผู้ปกครองจริงๆ สามารถบอกคุณหมอได้เลย! คุณหมอจะพิจารณาและหาทางออกที่ดีที่สุดสำหรับเรา
อยากปรึกษาแต่ไม่รู้จะเริ่มยังไง?
เข้าใจเลยว่าการเริ่มต้นอาจจะยาก แต่ไม่ต้องกลัว! มีหลายช่องทางที่เราสามารถขอความช่วยเหลือได้
สายด่วนสุขภาพจิต 1323
โทรฟรี 24 ชั่วโมง เพื่อพูดคุยและขอคำปรึกษาจากผู้เชี่ยวชาญ
แอปพลิเคชันสบายใจ (Sabaijai)
แอปพลิเคชันที่ให้คำปรึกษาด้านสุขภาพจิตเบื้องต้น และช่วยประเมินความเครียด
เลิฟแคร์สเตชั่น
ปรึกษาออนไลน์กับนักจิตวิทยาและผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพจิตวัยรุ่น
Lovecare Station ช่วยอะไรได้บ้าง?
Lovecare Station เป็นเหมือนเพื่อนที่คอยรับฟังและให้คำปรึกษา เรามี:
- บทความและข้อมูลเกี่ยวกับสุขภาพจิตวัยรุ่น
- แบบทดสอบและเครื่องมือช่วยประเมินตัวเอง
- บริการปรึกษาออนไลน์กับผู้เชี่ยวชาญ
ตัวอย่างสถานการณ์: เมื่อต้องตัดสินใจ
ลองมาดูตัวอย่างสถานการณ์ที่วัยรุ่นอาจเจอ และแนวทางการตัดสินใจ:
สถานการณ์: เราอยากปรึกษาจิตแพทย์ แต่กลัวว่าพ่อแม่จะไม่เข้าใจ
แนวทาง:
- ลองคุยกับเพื่อนสนิทหรือคนที่ไว้ใจได้ก่อน
- หาข้อมูลเกี่ยวกับสุขภาพจิตให้พ่อแม่เข้าใจ
- ปรึกษาคุณครูหรืออาจารย์ที่ปรึกษา
- ถ้ายังไม่กล้าบอกพ่อแม่ ลองปรึกษาจิตแพทย์เองก่อน แล้วค่อยๆ ชวนพ่อแม่มาคุยด้วยกัน
เริ่มต้นดูแลใจตัวเองตั้งแต่วันนี้!
การดูแลสุขภาพจิตเป็นเรื่องสำคัญที่ไม่ควรมองข้าม เริ่มต้นง่ายๆ ได้เลยจากการสังเกตตัวเอง ทำความเข้าใจความรู้สึก และขอความช่วยเหลือเมื่อต้องการ
อย่าลืมว่าเราไม่ได้อยู่คนเดียวนะ! Lovecare Station พร้อมเป็นเพื่อนที่คอยสนับสนุนและให้กำลังใจเสมอ ถ้ามีอะไรในใจ อยากระบาย หรือต้องการคำแนะนำ ปรึกษาเราได้เลย!
นรพันธ์ ทองเชื่อม : นักจิตวิทยาและที่ปรึกษาด้านสุขภาพจิต เลิฟแคร์สเตชั่น
นุสบา เสริมรัตนวิศิษฎ์ : นักสังคมสงเคราะห์
วัยรุ่นทุกคนมีสิทธิที่จะมีความสุขและมีสุขภาพจิตที่ดี อย่ากลัวที่จะขอความช่วยเหลือนะ! Lovecare Station เป็นกำลังใจให้เสมอ และพร้อมเป็นพื้นที่ปลอดภัยให้ทุกคนได้พูดคุยและปรึกษาปัญหาต่างๆ เข้ามาคุยกับเราได้เลย!
![spring flowers, flowers, collage, floral, blossom, flower wallpaper, nature, beautiful, beauty, flower background, bloom, blooming, plants, flora, beautiful flowers, spring, photo art [pid:110671][light]](/_next/image?url=https%3A%2F%2Fimg.lovecarestation.com%2Farticles%2Fcover-743-1770636365428.jpg&w=3840&q=75)
![sunrise, clouds, windows wallpaper, full hd wallpaper, beautiful wallpaper, 4k wallpaper 1920x1080, lake, reflection, water, hd wallpaper, sunset, dusk, dawn, sunlight, free background, sky, mac wallpaper, 4k wallpaper, sea, cool backgrounds, ocean, beach, seascape, scenery, wallpaper hd, scenic, laptop wallpaper, desktop backgrounds, idyllic, calm, wallpaper 4k, tranquil, sky background, nature, free wallpaper, background [pid:5992075][dark]](/_next/image?url=https%3A%2F%2Fimg.lovecarestation.com%2Farticles%2Fcover-73-1770639512606.jpg&w=3840&q=75)
![architecture, building, geometric, glass, perspective, reflection, symmetry, contemporary architecture, modern architecture, architecture, architecture, architecture, architecture, architecture [pid:1868547][light]](/_next/image?url=https%3A%2F%2Fimg.lovecarestation.com%2Farticles%2Fcover-74-1770639510562.jpg&w=3840&q=75)
![flower, flower background, petals, nature, flower wallpaper, bloom, beautiful flowers, yellow [pid:4750726][light]](/_next/image?url=https%3A%2F%2Fimg.lovecarestation.com%2Farticles%2Fcover-120-1770639414420.jpg&w=3840&q=75)
![alpine, forest, mountains, daylight, evergreen, grass, green, landscape, mountain peak, nature, outdoors, rocky mountains, scenic, sky, trees, valley, mountains, rocky mountains, rocky mountains, rocky mountains, rocky mountains, rocky mountains, valley [pid:1845947][dark]](/_next/image?url=https%3A%2F%2Fimg.lovecarestation.com%2Farticles%2Fcover-71-1770639516810.jpg&w=3840&q=75)