หลายครั้งที่เราสัมผัสได้ถึงความหวังดีจากพ่อแม่ แต่ทำไมบางทีมันถึงทำให้เรารู้สึกเจ็บปวด หรืออึดอัดใจได้นะ? จริง ๆ แล้วมันอาจเกิดจากความกังวลและความคาดหวังที่มากเกินไป จนกลายเป็นการแสดงออกที่ทำร้ายจิตใจกันโดยไม่รู้ตัว มาดูกันว่าความปรารถนาดีที่แสนเจ็บปวดนี้มีที่มายังไง และเราจะรับมือกับมันได้ยังไงบ้าง

ความหวังดีที่มาพร้อมความคาดหวัง

พ่อแม่หลายคนเลี้ยงลูกด้วยความกังวลถึงโลกที่ยากขึ้น อยากให้ลูกมีชีวิตที่ดี และประสบความสำเร็จ ซึ่งเป็นเรื่องปกติของคนเป็นพ่อเป็นแม่ แต่บางครั้งความกังวลนี้ก็กลายเป็นความคาดหวังที่สูงเกินไป

ลองคิดดูว่าถ้าพ่อแม่อยากให้เราเป็นหมอ เพราะเชื่อว่าหมอเป็นอาชีพที่มั่นคง แต่เรากลับอยากเป็นศิลปิน ความขัดแย้งนี้อาจทำให้เกิดความตึงเครียดในครอบครัวได้ เพราะพ่อแม่อาจมองว่าเราไม่เอาไหน หรือไม่เห็นคุณค่าในสิ่งที่ท่านพยายามมอบให้

ความคาดหวังเหล่านี้อาจแสดงออกมาในรูปแบบของคำพูดที่บั่นทอนจิตใจ การเปรียบเทียบกับคนอื่น หรือแม้แต่การลงโทษเมื่อเราทำไม่ได้ตามที่ท่านต้องการ ทั้งหมดนี้อาจทำให้เรารู้สึกว่าไม่ดีพอ ไม่เก่งพอ หรือไม่เป็นที่รัก

ทำไมพ่อแม่ถึงคาดหวัง?

• ความรักและความปรารถนาดี: พ่อแม่อยากให้เรามีชีวิตที่ดีกว่าท่าน
• ความกังวล: กลัวว่าเราจะไม่สามารถเอาตัวรอดในสังคมได้
• ค่านิยมและความเชื่อ: ยึดติดกับค่านิยมบางอย่าง เช่น ต้องเรียนเก่ง ต้องมีอาชีพที่มั่นคง

เมื่อความหวังดีกลายเป็นความรุนแรง

ความรุนแรงไม่ได้หมายถึงแค่การทำร้ายร่างกายเท่านั้น แต่ยังรวมถึงการทำร้ายจิตใจด้วย คำพูดที่รุนแรง การเปรียบเทียบ การกดดัน หรือการละเลยความรู้สึกของเรา ล้วนเป็นความรุนแรงที่ส่งผลกระทบต่อจิตใจได้ทั้งสิ้น

ลองนึกภาพว่าเราทำผิดพลาด แล้วพ่อแม่ดุด่าด้วยคำพูดที่รุนแรง เปรียบเทียบเรากับคนอื่น หรือบอกว่าเราไม่น่าเกิดมาเลย คำพูดเหล่านี้อาจฝังใจเราไปตลอดชีวิต ทำให้เราขาดความมั่นใจในตัวเอง และรู้สึกว่าตัวเองไม่มีค่า

สิ่งสำคัญคือต้องเข้าใจว่าความรุนแรงในรูปแบบใดก็ตาม ไม่สามารถสร้างการเปลี่ยนแปลงที่ดีได้ในระยะยาว แม้ว่าพ่อแม่อาจมีเจตนาดี แต่การใช้วิธีการที่รุนแรงจะยิ่งทำให้ความสัมพันธ์แย่ลง และสร้างบาดแผลในใจให้กับลูก

ผลกระทบจากความรุนแรงทางใจ

• ความสัมพันธ์ที่เหินห่าง: ไม่กล้าพูดคุยหรือปรึกษาพ่อแม่
• ความรู้สึกไม่มั่นคง: ขาดความเชื่อมั่นในตัวเอง
• พฤติกรรมต่อต้าน: ต่อต้านคำสั่งสอนของพ่อแม่
• ปัญหาสุขภาพจิต: เช่น ภาวะซึมเศร้า วิตกกังวล

รู้ทันอารมณ์ตัวเองและพ่อแม่

ก้าวแรกของการรับมือกับความปรารถนาดีที่แสนเจ็บปวด คือการรู้ทันอารมณ์ของตัวเองและพ่อแม่ พยายามทำความเข้าใจว่าทำไมท่านถึงแสดงออกเช่นนั้น และเราจะตอบสนองอย่างไรโดยไม่ทำให้สถานการณ์แย่ลง

ลองสังเกตว่าเมื่อพ่อแม่เริ่มพูดจาในเชิงลบ เรามีความรู้สึกอย่างไร โกรธ เสียใจ หรือน้อยใจ? จากนั้นพยายามสื่อสารความรู้สึกของเราออกไปอย่างตรงไปตรงมา แต่ใช้คำพูดที่สุภาพและให้เกียรติท่าน

เช่น “หนูเข้าใจว่าแม่อยากให้หนูเป็นหมอ แต่หนูรู้สึกเสียใจที่แม่พูดแบบนี้ เพราะหนูอยากเป็นศิลปินจริง ๆ” การสื่อสารอย่างเปิดอกจะช่วยให้พ่อแม่เข้าใจความรู้สึกของเรามากขึ้น และอาจนำไปสู่การพูดคุยเพื่อหาทางออกร่วมกันได้

เทคนิคการจัดการอารมณ์

1. หายใจลึก ๆ: ช่วยให้จิตใจสงบลง
2. พูดคุยกับเพื่อนหรือคนที่ไว้ใจ: ระบายความรู้สึกออกมา
3. ทำกิจกรรมที่ชอบ: ช่วยให้ผ่อนคลายและมีความสุข
4. หากิจกรรมที่ช่วยให้เข้าใจตนเอง: เช่น เขียนบันทึก หรือทำสมาธิ

สื่อสารอย่างเปิดใจและสร้างความเข้าใจ

การสื่อสารเป็นกุญแจสำคัญในการแก้ไขปัญหาความสัมพันธ์ในครอบครัว พยายามพูดคุยกับพ่อแม่อย่างเปิดอก บอกเล่าความรู้สึกและความต้องการของเราให้ท่านรับรู้ และรับฟังความคิดเห็นของท่านด้วยความตั้งใจ

หลีกเลี่ยงการใช้คำพูดที่กล่าวโทษ หรือตัดสินท่าน แต่ให้เน้นที่การแสดงความรู้สึกของเรา เช่น “หนูรู้สึกเสียใจเมื่อแม่เปรียบเทียบหนูกับคนอื่น” แทนที่จะพูดว่า “แม่ชอบเปรียบเทียบหนูตลอดเลย”

นอกจากนี้ พยายามทำความเข้าใจว่าพ่อแม่อาจมีมุมมองที่แตกต่างจากเรา เพราะท่านเติบโตมาในยุคสมัยที่ต่างกัน และมีประสบการณ์ชีวิตที่แตกต่างกัน การพยายามเข้าใจมุมมองของท่านจะช่วยลดความขัดแย้ง และสร้างความสัมพันธ์ที่ดีขึ้นได้

เคล็ดลับการสื่อสารอย่างมีประสิทธิภาพ

• เลือกเวลาและสถานที่ที่เหมาะสม: พูดคุยในบรรยากาศที่ผ่อนคลาย
• ใช้ภาษาที่สุภาพและให้เกียรติ: หลีกเลี่ยงการใช้คำพูดที่รุนแรง
• ตั้งใจฟัง: พยายามทำความเข้าใจสิ่งที่พ่อแม่ต้องการสื่อ
• แสดงความรู้สึกอย่างตรงไปตรงมา: บอกเล่าความรู้สึกและความต้องการของเรา

เคารพความแตกต่างและให้เกียรติซึ่งกันและกัน

สิ่งสำคัญคือการยอมรับว่าเราและพ่อแม่อาจมีความคิดเห็น ความชอบ และความต้องการที่แตกต่างกัน การพยายามเปลี่ยนให้ท่านเป็นเหมือนที่เราต้องการ หรือพยายามเป็นในสิ่งที่ท่านต้องการ จะยิ่งสร้างความขัดแย้งและความทุกข์ใจ

การเคารพความแตกต่างไม่ได้หมายความว่าเราต้องเห็นด้วยกับทุกสิ่งที่ท่านพูดหรือทำ แต่หมายถึงการให้เกียรติในความเป็นมนุษย์ของท่าน และยอมรับว่าท่านมีสิทธิที่จะมีความคิดเห็นที่แตกต่างจากเรา

นอกจากนี้ เราต้องให้เกียรติในการตัดสินใจของท่านด้วย แม้ว่าเราอาจไม่เห็นด้วยกับสิ่งที่ท่านเลือก แต่เราต้องเคารพสิทธิในการตัดสินใจของท่าน และให้กำลังใจท่านในการเผชิญกับผลลัพธ์ที่ตามมา

วิธีสร้างความสัมพันธ์ที่ดีกับพ่อแม่

1. ใช้เวลาอยู่กับท่าน: ทำกิจกรรมร่วมกัน เช่น ดูหนัง ฟังเพลง หรือทำอาหาร
2. แสดงความรักและความห่วงใย: พูดคำว่ารัก กอด หรือให้ของขวัญเล็ก ๆ น้อย ๆ
3. ให้กำลังใจและสนับสนุน: ให้กำลังใจท่านเมื่อท่านเผชิญกับปัญหา
4. ขอโทษเมื่อทำผิด: แสดงความรับผิดชอบต่อการกระทำของเรา

เมื่อไหร่ที่ควรขอความช่วยเหลือจากผู้เชี่ยวชาญ

หากความขัดแย้งในครอบครัวรุนแรงเกินกว่าจะจัดการได้ด้วยตัวเอง หรือส่งผลกระทบต่อสุขภาพจิตของเราอย่างมาก ควรขอความช่วยเหลือจากผู้เชี่ยวชาญ เช่น นักจิตวิทยา หรือนักให้คำปรึกษา

ผู้เชี่ยวชาญจะช่วยให้เราเข้าใจปัญหาที่เกิดขึ้น และให้คำแนะนำในการแก้ไขปัญหาอย่างเหมาะสม นอกจากนี้ ท่านยังสามารถเป็นคนกลางในการพูดคุยระหว่างเรากับพ่อแม่ เพื่อให้เกิดความเข้าใจที่ตรงกัน และหาทางออกร่วมกันได้

การขอความช่วยเหลือจากผู้เชี่ยวชาญไม่ใช่เรื่องน่าอาย แต่เป็นการแสดงให้เห็นว่าเราใส่ใจในความสัมพันธ์กับครอบครัว และต้องการแก้ไขปัญหาอย่างจริงจัง

ช่องทางในการขอความช่วยเหลือ

• นักจิตวิทยา: ให้คำปรึกษาและบำบัดทางจิตใจ
• นักให้คำปรึกษา: ช่วยแก้ไขปัญหาความสัมพันธ์
• สายด่วนสุขภาพจิต: ให้คำปรึกษาเบื้องต้นทางโทรศัพท์

รักตัวเองและดูแลจิตใจให้เข้มแข็ง

ไม่ว่าสถานการณ์ในครอบครัวจะเป็นอย่างไร สิ่งสำคัญที่สุดคือการรักตัวเองและดูแลจิตใจให้เข้มแข็ง เรียนรู้ที่จะให้อภัยตัวเองและผู้อื่น และมองหาความสุขจากสิ่งต่าง ๆ รอบตัว

อย่าปล่อยให้ความสัมพันธ์ที่ไม่ดีในครอบครัวมาทำลายความสุขและความมั่นใจในตัวเอง ใช้ชีวิตให้มีความสุขและสร้างสรรค์ และจำไว้ว่าเรามีคุณค่าในตัวเองเสมอ

หากรู้สึกว่าไม่สามารถรับมือกับความรู้สึกของตัวเองได้ อย่าลังเลที่จะขอความช่วยเหลือจากเพื่อน คนในครอบครัว หรือผู้เชี่ยวชาญ เพราะเราไม่ได้อยู่คนเดียว และมีคนที่พร้อมจะช่วยเหลือเราเสมอ

ความสัมพันธ์ในครอบครัวเป็นสิ่งที่ซับซ้อนและเปลี่ยนแปลงได้เสมอ การพยายามทำความเข้าใจ ปรับตัว และสื่อสารอย่างเปิดใจ จะช่วยให้เราสร้างความสัมพันธ์ที่ดีกับพ่อแม่ได้ แม้ว่าบางครั้งอาจต้องเผชิญกับความเจ็บปวดบ้าง แต่ก็คุ้มค่าที่จะพยายาม

ถ้าตอนนี้หนูรู้สึกว่าความสัมพันธ์กับที่บ้านมันตึง ๆ หรือมีเรื่องที่อยากระบาย ลองมาคุยกับพี่ ๆ ที่ Lovecare Station ได้เสมอนะ พวกเราพร้อมรับฟังและเป็นกำลังใจให้เสมอ คลิกมาปรึกษาได้เลย!