เคยไหมที่รู้สึกว่าฟังเพื่อนพูดแล้วเหมือนไม่เข้าใจกัน? หรือเพื่อนระบายมา แต่เราไม่รู้จะตอบอะไรดี? จริงๆ แล้วการฟังที่ดีไม่ใช่แค่ได้ยิน แต่ต้องฟังให้เข้าถึงความรู้สึกของคนพูดด้วยนะ! วันนี้ Lovecare Station จะมาแชร์เทคนิค Active Listening ที่จะช่วยให้เราเป็นผู้ฟังที่ดีขึ้น เข้าใจเพื่อนมากขึ้น และสร้างความสัมพันธ์ที่ดีกว่าเดิม!

ทำความเข้าใจ Active Listening คืออะไร?

Active Listening ไม่ใช่แค่การนั่งฟังเฉยๆ แล้วพยักหน้าตามนะ แต่มันคือการฟังอย่างตั้งใจ เข้าใจสิ่งที่ผู้พูดต้องการสื่อสาร ทั้งคำพูด น้ำเสียง และภาษากาย แล้วตอบสนองอย่างเหมาะสม เพื่อให้ผู้พูดรู้สึกว่าเรากำลังตั้งใจฟังและเข้าใจเขาจริงๆ

หลายคนอาจจะสับสนว่า Active Listening คือการ 'ฟัง' หรือ 'active' กันแน่? คำตอบคือทั้งสองอย่าง! เราต้อง active ในการฟัง คือตั้งใจฟัง จับใจความสำคัญ สังเกตอารมณ์ของผู้พูด และตอบสนองอย่างเหมาะสม เพื่อให้เกิดการสื่อสารสองทาง

การฟังแบบ Active Listening จะช่วยให้คนที่กำลังทุกข์ใจได้ระบายความรู้สึกออกมา และเราในฐานะผู้ฟังก็สามารถช่วยให้เขาเห็นภาพรวมของปัญหาและความรู้สึกของตัวเองได้ชัดเจนขึ้นด้วย

Active Listening ต่างจากการฟังปกติยังไง?

• การฟังปกติ: แค่ได้ยินเสียง อาจจะไม่ได้ตั้งใจฟัง หรือไม่ได้สนใจความรู้สึกของผู้พูด
• Active Listening: ตั้งใจฟัง จับใจความสำคัญ สังเกตอารมณ์ ตอบสนองอย่างเหมาะสม เพื่อให้ผู้พูดรู้สึกว่าเราเข้าใจเขา

เคล็ดลับ: ฟังสิ่งที่เขา “พูด” และ “ไม่ได้พูด”

การฟังที่ดีไม่ใช่แค่ฟังสิ่งที่เขาพูดออกมาเป็นคำๆ แต่ต้องสังเกตสิ่งที่เขาไม่ได้พูดด้วย เช่น น้ำเสียง ภาษากาย สีหน้า หรือแม้แต่สิ่งที่เขาพยายามหลีกเลี่ยงที่จะพูดถึง

บางครั้งคนที่กำลังทุกข์ใจอาจจะพูดออกมาไม่หมด หรืออาจจะไม่ได้ตระหนักถึงความรู้สึกที่แท้จริงของตัวเอง การสังเกตสิ่งเหล่านี้จะช่วยให้เราเข้าใจเขาได้ลึกซึ้งยิ่งขึ้น และตอบสนองได้อย่างเหมาะสม

สิ่งสำคัญคือต้องเปิดใจให้กว้าง ยอมรับความรู้สึกของเขา ไม่ว่าจะเป็นความรู้สึกอะไรก็ตาม ไม่ตัดสิน หรือพยายามเปลี่ยนความคิดเขา แค่รับฟังและเข้าใจ

สังเกตอะไรบ้าง?

• น้ำเสียง: น้ำเสียงเศร้า สั่นเครือ หรือโมโห?
• ภาษากาย: กอดอก หลบตา หรือนั่งไม่ติด?
• สีหน้า: เศร้า กังวล หรือโกรธ?
• สิ่งที่หลีกเลี่ยงที่จะพูดถึง: มีเรื่องอะไรที่เขาพยายามเลี่ยงที่จะพูดถึงรึเปล่า?

อย่าด่วนตัดสิน! สร้างพื้นที่ปลอดภัยให้เขา

สิ่งสำคัญที่สุดในการ Active Listening คือการสร้างพื้นที่ปลอดภัยให้ผู้พูดรู้สึกสบายใจที่จะเปิดเผยความรู้สึกของตัวเอง โดยไม่กลัวว่าจะถูกตัดสิน หรือถูกวิพากษ์วิจารณ์

หลีกเลี่ยงการตัดสิน หรือให้คำแนะนำที่ไม่ได้ขอ เพราะอาจจะทำให้ผู้พูดรู้สึกว่าเราไม่เข้าใจเขา หรือไม่เคารพความรู้สึกของเขา

หน้าที่ของเราคือการรับฟังและเข้าใจ ไม่ใช่การแก้ไขปัญหาให้เขา ปล่อยให้เขาได้ระบายความรู้สึกออกมาอย่างเต็มที่ และให้เขารู้ว่าเราอยู่ตรงนี้เพื่อเขา

วิธีสร้างพื้นที่ปลอดภัย

• ตั้งใจฟัง: แสดงให้เห็นว่าเรากำลังตั้งใจฟังเขาจริงๆ
• สบตา: สบตาเป็นระยะๆ เพื่อแสดงความสนใจ
• พยักหน้า: พยักหน้าเพื่อแสดงว่าเราเข้าใจ
• ใช้คำถามปลายเปิด: ถามคำถามที่กระตุ้นให้เขาคิดและพูดมากขึ้น เช่น "แล้วรู้สึกยังไงบ้าง?" หรือ "มีอะไรที่อยากเล่าให้ฟังอีกไหม?"
• หลีกเลี่ยงการตัดสิน: ไม่ตัดสิน หรือวิพากษ์วิจารณ์ความรู้สึกของเขา

ถามให้เป็น! เน้นเข้าใจ ไม่ใช่สอน

การถามคำถามเป็นส่วนสำคัญของ Active Listening แต่ต้องถามให้เป็น! อย่าถามคำถามที่ชี้นำ หรือพยายามสอนเขาว่าควรทำอะไร

คำถามที่ดีคือคำถามที่กระตุ้นให้เขาคิดและสำรวจความรู้สึกของตัวเองมากขึ้น เช่น "อะไรทำให้เธอรู้สึกแบบนั้น?" หรือ "ถ้าเป็นไปได้ เธออยากให้สถานการณ์นี้เป็นยังไง?"

จำไว้ว่าเป้าหมายของเราคือการเข้าใจเขา ไม่ใช่การแก้ไขปัญหาให้เขา ดังนั้นอย่าพยายามยัดเยียดความคิดเห็นของเราให้เขา

ตัวอย่างคำถามที่ควรใช้

• "แล้วรู้สึกยังไงบ้าง?"
• "อะไรทำให้เธอรู้สึกแบบนั้น?"
• "มีอะไรที่อยากเล่าให้ฟังอีกไหม?"
• "ถ้าเป็นไปได้ เธออยากให้สถานการณ์นี้เป็นยังไง?"

รู้ทันตัวเอง! อย่าให้เรื่องของเขา กระทบใจเรา

บางครั้งเรื่องที่เพื่อนเล่าอาจจะคล้ายกับประสบการณ์ที่เราเคยเจอมา หรืออาจจะกระทบใจเราในบางเรื่อง สิ่งสำคัญคือต้องรู้ทันตัวเอง และไม่ปล่อยให้เรื่องของเขามามีผลกระทบกับเรามากเกินไป

ถ้าเรารู้สึกว่าเราไม่พร้อมที่จะรับฟัง หรือรู้สึกว่าเรากำลังเริ่มตัดสินเขา ให้บอกเขาอย่างตรงไปตรงมาว่าเราต้องการเวลาสักพัก เพื่อจัดการกับความรู้สึกของตัวเองก่อน

การรู้ทันตัวเองจะช่วยให้เราเป็นผู้ฟังที่ดีขึ้น และไม่เผลอเอาประสบการณ์ของเราไปตัดสินเรื่องของเขา

เมื่อไหร่ที่ควรพัก?

• เมื่อรู้สึกว่าเรื่องของเขาคล้ายกับประสบการณ์ที่เราเคยเจอมา และทำให้เราเจ็บปวด
• เมื่อรู้สึกว่าเรากำลังเริ่มตัดสินเขา
• เมื่อรู้สึกว่าเราไม่พร้อมที่จะรับฟัง เพราะเราเองก็มีเรื่องที่ต้องจัดการ

ฝึกฝนบ่อยๆ! ไม่มีใครเก่งตั้งแต่แรก

Active Listening เป็นทักษะที่ต้องฝึกฝนบ่อยๆ ไม่มีใครเก่งตั้งแต่แรก ดังนั้นอย่าท้อแท้ถ้ายังทำได้ไม่ดีเท่าที่หวัง

ลองเริ่มจากการฝึกฟังเพื่อนสนิท หรือคนในครอบครัว แล้วค่อยๆ พัฒนาไปเรื่อยๆ สิ่งสำคัญคือต้องเปิดใจ เรียนรู้ และปรับปรุงตัวเองอยู่เสมอ

เมื่อเราเป็นผู้ฟังที่ดีขึ้น เราก็จะสามารถสร้างความสัมพันธ์ที่ดีกับคนรอบข้างได้ และได้รับความไว้วางใจจากคนอื่นๆ มากขึ้นด้วย

วิธีฝึกฝน Active Listening

1. ตั้งใจฟัง: พยายามตั้งใจฟังทุกครั้งที่มีคนพูดกับเรา
2. สังเกต: สังเกตน้ำเสียง ภาษากาย และสีหน้าของผู้พูด
3. ถามคำถาม: ถามคำถามเพื่อทำความเข้าใจสิ่งที่เขาพูดมากขึ้น
4. สรุป: สรุปสิ่งที่เขาพูดให้เขาฟัง เพื่อให้แน่ใจว่าเราเข้าใจถูกต้อง
5. ให้กำลังใจ: ให้กำลังใจเขา และบอกให้เขารู้ว่าเราอยู่ตรงนี้เพื่อเขา

สรุป: ฟังด้วยใจ เข้าใจด้วยรัก

การฟังอย่างใส่ใจ ไม่ใช่แค่เทคนิค แต่คือการแสดงความรักและความห่วงใยต่อเพื่อนมนุษย์ การที่เราตั้งใจฟังใครสักคน คือการบอกเขาว่าเราเห็นคุณค่าในตัวเขา และเราอยากจะเข้าใจเขาอย่างแท้จริง ลองเอาเทคนิคเหล่านี้ไปปรับใช้กันดูนะ!

“การฟังที่ดีที่สุด คือการฟังด้วยหัวใจ”

ถ้ายังรู้สึกว่ามีเรื่องหนักใจที่อยากระบาย หรืออยากได้คำแนะนำเพิ่มเติม อย่าลังเลที่จะปรึกษาผู้เชี่ยวชาญที่ Lovecare Station นะ เราพร้อมรับฟังและช่วยเหลือเสมอ!