หลายครั้งที่เราเจอเรื่องแย่ๆ แล้วคนรอบข้างก็บอกให้เรา “อภัย ปล่อยไป ปล่อยวาง” เหมือนมันง่ายเนอะ แต่จริงๆ แล้วมันยากมาก โดยเฉพาะเวลาที่เราเป็นคนถูกกระทำ มาลองดูกันว่าทำไมมันถึงยาก และเราจะเริ่มยังไงได้บ้าง

ทำไมการให้อภัยคนอื่นถึงยากจัง?

ลองนึกภาพสัตว์ที่ถูกรุกราน งูเห่า หรือฉลาม พวกเขาไม่ได้ดุร้ายตั้งแต่แรก แต่จะป้องกันตัวเมื่อรู้สึกว่าถูกคุกคาม เหมือนกับเราเลย เมื่อมีคนมาละเมิดพื้นที่ส่วนตัว หรือทำผิดต่อความรู้สึก เราก็ย่อมรู้สึกโกรธเป็นธรรมดา

เหมือนเวลาที่เราโกรธน้องที่แอบเข้าห้องโดยไม่เคาะ หรือหัวหน้าโกรธที่เรามาทำงานสาย เพราะทุกคนมี “กฎ” ในใจที่แตกต่างกันไป ซึ่งกฎเหล่านี้อาจจะมาจากประสบการณ์ หรือความเชื่อส่วนตัวของเราก็ได้

ตอนที่เราโกรธมากๆ การจะเข้าใจคนอื่นเป็นเรื่องยากสุดๆ เหมือนมีพายุอยู่ในหัว แต่พอพายุสงบลง เราก็จะเริ่มมองเห็นมุมมองอื่นๆ ได้ชัดเจนขึ้น และอาจจะเข้าใจเหตุผลของอีกฝ่ายมากขึ้นด้วย

ความโกรธมาจากไหน?

• การถูกละเมิด: เมื่อมีคนทำในสิ่งที่เราไม่โอเค
• ความคาดหวัง: เมื่อคนอื่นไม่ทำตามที่เราคาดหวัง
• ความเชื่อส่วนตัว: เมื่อมีคนขัดแย้งกับสิ่งที่เราเชื่อ

ทำไมการให้อภัยตัวเองถึงยากกว่า?

การให้อภัยคนอื่นว่ายากแล้ว การให้อภัยตัวเองยากยิ่งกว่า! เพราะบางทีเราก็ไม่รู้ด้วยซ้ำว่าทำไมเราถึงโกรธตัวเอง หรือทำไมเราถึงทำผิดพลาดซ้ำๆ

บางครั้งเราอาจจะตั้งกฎให้กับตัวเองไว้สูงเกินไป เช่น “ฉันต้องเป็นคนที่ดีพร้อมเสมอ” หรือ “ฉันห้ามทำผิดพลาดเด็ดขาด” ซึ่งกฎเหล่านี้อาจจะมาจากประสบการณ์ในวัยเด็ก การเลี้ยงดู หรือความคาดหวังของคนรอบข้าง

ลองนึกภาพว่าตอนเด็กๆ เราถูกพ่อแม่ดุว่า “ทำไมทำแค่นี้ไม่ได้เรื่อง” พอโตขึ้นเราก็อาจจะกลายเป็นคนที่โทษตัวเองตลอดเวลาที่ทำผิดพลาด โดยไม่รู้ตัวเลยว่าเรากำลังทำร้ายตัวเองอยู่

กฎเกณฑ์ที่ซ่อนอยู่ในใจ

• ความกลัว: กลัวการถูกตัดสิน กลัวการไม่เป็นที่ยอมรับ
• ความคาดหวัง: คาดหวังว่าตัวเองต้องดีพร้อมเสมอ
• ประสบการณ์ในอดีต: ประสบการณ์ที่ทำให้เราเชื่อว่าเราไม่ดีพอ

แล้วเราจะเริ่มให้อภัยตัวเองได้ยังไง?

การให้อภัยตัวเองเป็นเหมือนการเดินทางที่ต้องใช้เวลาและความอดทน ไม่มีทางลัด แต่ก็ไม่ได้ยากเกินไปที่เราจะทำได้ ลองทำตามขั้นตอนเหล่านี้ดูนะ

อันดับแรกเลยคือ “รู้เท่าทันตัวเอง” ลองสังเกตความคิด ความรู้สึก ร่างกาย และพฤติกรรมของตัวเอง ทั้งตอนที่โกรธ ตอนที่โทษตัวเอง และตอนที่รู้สึกสงบ

จากนั้น “สำรวจความคิด” ลองถามตัวเองว่า ทำไมเราถึงคิดแบบนี้? ความคิดนี้มาจากไหน? มันสมเหตุสมผลจริงหรือเปล่า?

“การให้อภัยตัวเอง ไม่ใช่การบอกว่าสิ่งที่ทำไม่สำคัญ แต่เป็นการยอมรับว่าเราเป็นมนุษย์ที่ผิดพลาดได้”

ขั้นตอนการให้อภัยตัวเอง

1. ยอมรับความผิดพลาด: บอกตัวเองว่า “ใช่ ฉันทำผิดพลาด”
2. เรียนรู้จากความผิดพลาด: ถามตัวเองว่า “ฉันได้เรียนรู้อะไรจากเรื่องนี้?”
3. ให้โอกาสตัวเอง: บอกตัวเองว่า “ฉันจะพยายามทำให้ดีขึ้นในครั้งหน้า”
4. ปล่อยวาง: ปล่อยความรู้สึกผิด ความโกรธ และความเสียใจไป

ถ้าให้อภัยตัวเองไม่ได้จริงๆ ต้องทำยังไง?

บางครั้งเราก็อาจจะติดอยู่กับความรู้สึกผิด หรือความโกรธ จนไม่สามารถให้อภัยตัวเองได้จริงๆ ในกรณีนี้ การขอความช่วยเหลือจากคนอื่นก็เป็นเรื่องสำคัญ

ลองคุยกับเพื่อนสนิท คนในครอบครัว หรือผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพจิต พวกเขาอาจจะช่วยให้เรามองเห็นมุมมองใหม่ๆ และก้าวข้ามผ่านความรู้สึกแย่ๆ ไปได้

การปรึกษาผู้เชี่ยวชาญไม่ได้แปลว่าเราอ่อนแอ แต่มันแปลว่าเรารักตัวเองมากพอที่จะดูแลจิตใจตัวเองให้ดีที่สุด

แหล่งช่วยเหลือด้านสุขภาพจิต

• Lovecare Station: ปรึกษาออนไลน์ฟรีกับนักจิตวิทยา
• สายด่วนสุขภาพจิต 1323: โทรฟรีตลอด 24 ชั่วโมง
• โรงพยาบาลใกล้บ้าน: พบจิตแพทย์เพื่อขอคำปรึกษา

จำไว้เสมอว่า…

การให้อภัยตัวเองเป็นเรื่องที่ต้องใช้เวลาและความอดทน อย่ากดดันตัวเองมากเกินไป ค่อยๆ เป็น ค่อยๆ ไป

บางวันเราอาจจะรู้สึกดีขึ้น บางวันเราอาจจะรู้สึกแย่ลง แต่ไม่ว่ายังไงก็อย่าท้อแท้ เพราะทุกก้าวที่เราเดินไปข้างหน้า คือความสำเร็จ

ที่สำคัญที่สุดคือ “รักตัวเอง” ให้มากๆ เพราะเราทุกคนสมควรได้รับความรักและการให้อภัย

FAQ (คำถามที่พบบ่อย)

การให้อภัยตัวเองเป็นเหมือนแบบฝึกหัดที่เราต้องทำไปตลอดชีวิต มีทั้งวันที่ทำได้ดี และวันที่ทำได้ไม่ดี แต่ไม่ว่ายังไงก็อย่าหยุดที่จะเรียนรู้และเติบโตนะ ถ้าเมื่อไหร่ที่รู้สึกว่าไม่ไหวจริงๆ ก็อย่าลังเลที่จะขอความช่วยเหลือจากคนรอบข้าง หรือผู้เชี่ยวชาญ Lovecare Station พร้อมเป็นเพื่อนคุยและให้คำปรึกษาเสมอนะ :)