เคยได้ยินเพลงฮิตที่ร้องว่า “ปริญญาไม่มี…” ไหม? เพลงนี้สะท้อนเรื่องราวความเหลื่อมล้ำ และความรู้สึกน้อยเนื้อต่ำใจที่หลายคนอาจเคยเจอ แม้ว่ายุคสมัยจะเปลี่ยนไป แต่เรื่องเงินๆ ทองๆ ก็ยังเป็นเรื่องใหญ่ที่ส่งผลต่อความรู้สึกของเราอยู่ดี

ทำไมเงินถึงสำคัญกับความรู้สึก?

ในยุคนี้ หลายคนบอกว่า “อาชีพมั่นคงไม่สำคัญเท่าเงินที่สม่ำเสมอและมากพอ” ฟังดูเห็นแก่เงินเนอะ แต่จริงๆ แล้วเงินมีความสำคัญมากกว่าที่เราคิด เพราะมันตอบสนองความต้องการของเราได้หลายระดับเลย

เงิน คือ ตัวกลางที่ช่วยให้เราแลกเปลี่ยนความพึงพอใจได้ ตั้งแต่เรื่องพื้นฐานอย่างอาหาร เสื้อผ้า ไปจนถึงเรื่องความปลอดภัย และความรู้สึกดีๆ ทางสังคม

ลองนึกภาพตามนะ ถ้าเรามีเงิน เราก็เลือกกินของอร่อยๆ ได้ ซื้อเสื้อผ้าที่ใส่สบายได้ เลือกอยู่ที่ที่ปลอดภัยได้ หรือแม้แต่ซื้อของที่อยากได้โดยไม่ต้องคิดมาก!

แต่ถ้าเงินไม่พอ หรือมีจำกัด เราอาจรู้สึกเครียด กังวล หรือแม้แต่น้อยใจตัวเอง แล้วเราจะทำยังไงให้บริหารเงินไปพร้อมกับดูแลใจตัวเองได้ล่ะ?

เงินซื้อความสุขได้จริงไหม?

• ซื้อได้ในระดับหนึ่ง แต่ความสุขที่แท้จริงอาจไม่ได้มาจากเงินเสมอไป
• ลองมองหาความสุขจากสิ่งเล็กๆ รอบตัวที่ไม่ต้องใช้เงินเยอะดูบ้าง

ทบทวนความต้องการที่ซ่อนอยู่

บางทีที่เราใช้เงินเยอะๆ อาจเป็นเพราะเรากำลังพยายามเติมเต็มความต้องการบางอย่างที่ซ่อนอยู่ เช่น ความเครียด ความเหงา หรือความไม่มั่นใจ

ลองถามตัวเองดูว่า “จริงๆ แล้วเราต้องการอะไร?” บางทีสิ่งที่เราต้องการอาจไม่ใช่ของชิ้นนั้น แต่อาจเป็นความรู้สึกดีๆ ที่เราคิดว่าจะได้จากมัน

ถ้าเราเข้าใจความต้องการที่แท้จริงของเราแล้ว การใช้เงินอาจไม่ใช่ทางออกเดียวเสมอไป ลองหาวิธีอื่นที่ตอบโจทย์ความต้องการนั้นได้โดยไม่ต้องเสียเงินดูบ้าง

ความต้องการ vs ความอยาก

• ความต้องการ คือ สิ่งจำเป็นต่อการดำรงชีวิต เช่น อาหาร ที่อยู่อาศัย
• ความอยาก คือ สิ่งที่เราต้องการเพื่อให้ชีวิตมีความสุขมากขึ้น แต่ไม่มีก็ได้

ตั้งคำถามกับตัวเองในวันที่ไม่มีเงิน

ลองจินตนาการว่าในวันที่เราไม่มีเงิน เราจะหาความสุขจากสิ่งที่เราต้องการนั้นได้จากอะไร? คำถามนี้จะช่วยให้เราคิดสร้างสรรค์ และยืดหยุ่นในการตอบสนองความต้องการของตัวเอง

อาจจะฟังดูยากนะ เพราะเราอาจจะคุ้นเคยกับการใช้เงินแก้ปัญหาไปแล้ว แต่การลองทำอะไรใหม่ๆ จะช่วยให้เราค้นพบความสุขในรูปแบบอื่นๆ ได้

ลองหากิจกรรมที่ไม่ต้องใช้เงินเยอะทำ เช่น อ่านหนังสือ ฟังเพลง ออกไปเดินเล่นในสวนสาธารณะ หรือพูดคุยกับเพื่อน

ทำไมต้องตั้งคำถามนี้?

• เพื่อฝึกความยืดหยุ่นทางความคิด
• เพื่อค้นพบทางเลือกอื่นๆ ในการสร้างความสุข
• เพื่อลดการพึ่งพาเงินในการตอบสนองความต้องการ

ใช้เงินซื้อความพอใจได้ แต่อย่าประมาท

การใช้เงินซื้อความสุขไม่ใช่เรื่องผิด! แต่เราต้องรู้จักบริหารเงินให้เป็น เพื่อให้เรามีความสุขได้ทั้งในวันนี้ และในระยะยาว

อย่าลืมว่าเงินเป็นแค่เครื่องมืออย่างหนึ่งเท่านั้น ไม่ใช่ทุกอย่างของชีวิต ถ้าเราใช้เงินอย่างชาญฉลาด เงินก็จะช่วยให้ชีวิตเรามีความสุขมากขึ้นได้

แต่ถ้าเราใช้เงินเกินตัว หรือใช้เงินเพื่อตอบสนองความต้องการที่ไม่จำเป็น เราอาจต้องเจอกับปัญหาทางการเงินในอนาคตได้

เคล็ดลับการใช้เงินอย่างมีความสุข

• ตั้งงบประมาณในการใช้จ่าย
• แยกเงินออมออกจากเงินใช้จ่าย
• เปรียบเทียบราคาก่อนซื้อ

เขียนสิ่งที่อยากได้ออกมาเป็นข้อๆ

เวลาที่เราอยากได้อะไรมากๆ อารมณ์จะมาเหนือเหตุผล ทำให้เราตัดสินใจซื้อของโดยไม่คิดหน้าคิดหลัง แต่ถ้าเราเขียนสิ่งที่เราอยากได้ออกมาเป็นข้อๆ เราจะเห็นภาพรวมได้ชัดเจนขึ้น

การเขียนจะช่วยให้เราทบทวนว่าสิ่งที่เราอยากได้นั้น “จำเป็น” “ควร” หรือแค่ “อยาก” กันแน่ แล้วเราค่อยตัดสินใจว่าจะซื้อหรือไม่ซื้อ

นอกจากนี้ การเขียนยังช่วยให้เราเข้าใจความต้องการของตัวเองมากขึ้น และอาจจะค้นพบว่าจริงๆ แล้วเราไม่ได้ต้องการสิ่งนั้นมากขนาดนั้นก็ได้

ประโยชน์ของการเขียนสิ่งที่อยากได้

• ช่วยให้เห็นภาพรวมของความต้องการ
• ช่วยให้ทบทวนความจำเป็น
• ช่วยให้เข้าใจความต้องการของตัวเอง

รู้ทันอารมณ์ตัวเอง

เมื่อเราบริหารจัดการการเงินได้ดี ไม่ร้อนรนเวลาที่อยากใช้จ่าย ไม่สับสนวุ่นวายตอนที่ใช้จ่าย และไม่รู้สึกผิดหลังใช้จ่าย เราก็จะมีความสุขกับการใช้เงินมากขึ้น

ความสุขและความสบายใจจากการบริหารเงินได้ จะเป็นเหมือนพลังใจที่ช่วยให้เรามีแรงทำงานหาเงินต่อไป

จำไว้ว่าการเงินที่ดี เริ่มต้นจากการจัดการอารมณ์และความคิดของเราเอง

สัญญาณว่าคุณกำลังจัดการอารมณ์ได้ดี

• ไม่ใช้เงินเพื่อแก้ปัญหาทางอารมณ์
• ไม่รู้สึกผิดหลังใช้เงิน
• มีความสุขกับการใช้เงิน

ถ้าไม่ไหว...ปรึกษาได้นะ

การจัดการเรื่องเงินและความรู้สึกเป็นเรื่องที่ท้าทายมากๆ ถ้าลองทำตามคำแนะนำข้างต้นแล้วยังรู้สึกว่าไม่ไหว หรือมีปัญหาที่แก้ไม่ตก อย่าเก็บไว้คนเดียว ปรึกษาคนใกล้ชิด หรือผู้เชี่ยวชาญได้เสมอนะ

ที่ Lovecare Station เรามีนักจิตวิทยาและที่ปรึกษาด้านสุขภาพจิตที่พร้อมรับฟังและให้คำแนะนำ ไม่ว่าจะเป็นเรื่องการเงิน ความสัมพันธ์ หรือเรื่องอื่นๆ ที่กวนใจวัยรุ่นอย่างเรา ทักมาคุยกันได้เลย!