เคยเจอสถานการณ์ที่เดินๆ อยู่แล้วโดนคนตะโกนแซวไหม? หรือเคยได้ยินเพื่อนเล่าให้ฟังว่าเจอคนผิวปากใส่บนถนนรึเปล่า? สิ่งเหล่านี้แหละที่เราเรียกว่า catcalling ซึ่งหลายคนอาจมองว่าเป็นเรื่องปกติ แต่จริงๆ แล้วมันส่งผลกระทบต่อความรู้สึกและความปลอดภัยของเราได้มากกว่าที่คิดนะ

Catcalling คืออะไร? ทำไมถึงเป็นปัญหา?

Catcalling คือการคุกคามทางเพศรูปแบบหนึ่งที่เกิดขึ้นในที่สาธารณะ ไม่ว่าจะเป็นคำพูด การผิวปาก การใช้สายตา หรือการกระทำอื่นๆ ที่ทำให้รู้สึกไม่สบายใจ ถูกคุกคาม หรือไม่ปลอดภัย

บางคนอาจมองว่าเป็นการหยอกล้อ ขำๆ หรือแม้แต่การชม แต่สำหรับคนที่โดนกระทำ มันอาจไม่ใช่เรื่องตลกเลยนะ เพราะมันทำให้รู้สึกเหมือนถูกลดทอนคุณค่าความเป็นมนุษย์ กลายเป็นวัตถุทางเพศ และอาจนำไปสู่ความรู้สึกหวาดกลัว ไม่มั่นใจ หรือกระทั่งไม่อยากออกจากบ้านเลยก็ได้

ที่สำคัญคือ catcalling ไม่ได้เกิดขึ้นกับผู้หญิงเท่านั้นนะ ผู้ชาย LGBTQIA+ หรือใครก็ตาม ก็สามารถตกเป็นเป้าของการคุกคามแบบนี้ได้เหมือนกัน เพราะฉะนั้นเราทุกคนควรตระหนักถึงปัญหาและร่วมกันสร้างสังคมที่ปลอดภัยสำหรับทุกคน

ผลกระทบทางจิตใจที่มองข้ามไม่ได้

• ความรู้สึกไม่ปลอดภัย: ทำให้รู้สึกว่าตัวเองตกอยู่ในอันตราย
• ความวิตกกังวล: กังวลว่าจะเกิดอะไรขึ้นต่อไป
• ความอับอาย: รู้สึกอับอายที่ถูกกระทำในที่สาธารณะ
• ความโกรธ: โกรธที่ถูกคุกคามและไม่ได้รับความเคารพ
• ความเศร้า: รู้สึกเศร้าและหดหู่กับสิ่งที่เกิดขึ้น

รูปแบบของการ Catcalling ที่พบบ่อย

Catcalling ไม่ได้จำกัดแค่คำพูดหยาบคายหรือการแสดงออกทางเพศโจ่งแจ้งเท่านั้นนะ รูปแบบที่พบบ่อยมีดังนี้:

• การผิวปากหรือส่งเสียงดัง: เพื่อดึงดูดความสนใจ
• การใช้คำพูดที่ส่อถึงเรื่องเพศ: เช่น ชมรูปร่างหน้าตาด้วยคำพูดที่ทำให้รู้สึกไม่สบายใจ
• การแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับรูปลักษณ์: โดยไม่ได้รับอนุญาต
• การสะกดรอยตาม: เดินตามหรือขับรถตาม
• การจ้องมอง: จ้องมองด้วยสายตาที่คุกคาม

บางครั้งการกระทำเหล่านี้อาจดูเหมือนไม่มีอะไร แต่ถ้ามันทำให้เรารู้สึกไม่โอเค นั่นก็ถือว่าเป็นการคุกคามแล้วล่ะ

ตัวอย่างคำพูดที่เข้าข่าย Catcalling

• "น้องครับ ขอเบอร์หน่อยได้ไหม?"
• "หุ่นดีจังเลยนะ"
• "แต่งตัวแบบนี้ไปไหนครับ?"
• (ผิวปาก) "ว้าว!"

กฎหมายกับการ Catcalling ในประเทศไทย

ในปัจจุบันประเทศไทยยังไม่มีกฎหมายที่ระบุถึงการเอาผิดกับ catcalling โดยตรง แต่การกระทำบางอย่างอาจเข้าข่ายความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา เช่น การกระทำอนาจาร หรือการทำให้ผู้อื่นได้รับความอับอาย

อย่างไรก็ตาม การตีความและบังคับใช้กฎหมายในกรณีเหล่านี้ยังเป็นเรื่องที่ท้าทาย เพราะต้องพิจารณาจากเจตนาและบริบทของการกระทำด้วย

ถึงแม้จะไม่มีกฎหมายเฉพาะ แต่การรณรงค์ให้สังคมตระหนักถึงปัญหาและผลกระทบของ catcalling ก็เป็นสิ่งสำคัญ เพื่อสร้างวัฒนธรรมที่ให้เกียรติและเคารพซึ่งกันและกัน

กฎหมายที่เกี่ยวข้อง (อาจนำมาปรับใช้)

• ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 397: ผู้ใดกระทำด้วยประการใดๆ ต่อผู้อื่น อันเป็นการรังแก ข่มเหง คุกคาม หรือกระทำให้ได้รับความอับอายหรือเดือดร้อนรำคาญ
• พระราชบัญญัติความเท่าเทียมระหว่างเพศ พ.ศ. 2558: ห้ามการเลือกปฏิบัติโดยไม่เป็นธรรมระหว่างเพศ

เมื่อตกเป็นเป้าของ Catcalling: จะรับมือยังไงดี?

ถ้าเราหรือคนใกล้ชิดตกเป็นเป้าของ catcalling สิ่งสำคัญคือต้องดูแลความรู้สึกและความปลอดภัยของตัวเองเป็นอันดับแรก

สิ่งที่เราทำได้:

• ประเมินสถานการณ์: ดูว่าอยู่ในที่ที่ปลอดภัยหรือไม่
• เดินหนี: ถ้าไม่ปลอดภัย ให้รีบเดินออกจากสถานการณ์นั้น
• เมินเฉย: ไม่ตอบโต้หรือให้ความสนใจ
• แสดงออกว่าไม่พอใจ: ถ้าอยู่ในที่ที่ปลอดภัย สามารถบอกไปตรงๆ ว่าไม่ชอบ
• ขอความช่วยเหลือ: ถ้าจำเป็น ให้ขอความช่วยเหลือจากคนรอบข้าง

จำไว้ว่าเราไม่ได้อยู่คนเดียวนะ มีคนพร้อมรับฟังและช่วยเหลือเสมอ

ข้อควรระวังในการตอบโต้

• หลีกเลี่ยงการใช้ความรุนแรง: ไม่ว่ากรณีใดๆ ก็ตาม
• ระมัดระวังคำพูด: ไม่ใช้คำหยาบคายหรือคำที่ยั่วยุ
• สังเกตปฏิกิริยาของอีกฝ่าย: ถ้าสถานการณ์เริ่มตึงเครียด ให้ถอยออกมา

Catcalling: เราจะช่วยกันเปลี่ยนสังคมได้ยังไง?

การแก้ไขปัญหา catcalling ไม่ใช่แค่เรื่องของกฎหมายหรือการรับมือเมื่อเจอสถานการณ์เท่านั้น แต่ยังรวมถึงการเปลี่ยนทัศนคติและค่านิยมของสังคมด้วย

สิ่งที่เราทำได้:

• ให้ความรู้: บอกต่อเรื่องผลกระทบของ catcalling ให้คนรอบข้างเข้าใจ
• ตั้งคำถามกับค่านิยมผิดๆ: เช่น การมองว่าการแซวเป็นเรื่องปกติ
• สนับสนุนเหยื่อ: รับฟังและให้กำลังใจคนที่เคยเจอสถานการณ์ catcalling
• เป็นกระบอกเสียง: ร่วมรณรงค์ให้เกิดการเปลี่ยนแปลงในสังคม

การเปลี่ยนแปลงอาจต้องใช้เวลา แต่ถ้าเราทุกคนร่วมมือกัน เราก็สามารถสร้างสังคมที่ปลอดภัยและให้เกียรติซึ่งกันและกันได้แน่นอน

พลังของการ Educate

"ความรู้คือพลัง" ยิ่งเรามีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับ catcalling มากเท่าไหร่ เราก็ยิ่งสามารถรับมือและป้องกันตัวเองได้ดีขึ้นเท่านั้น

เมื่อเห็นคนอื่นโดน Catcalling: เราช่วยอะไรได้บ้าง?

การเป็นผู้เห็นเหตุการณ์ catcalling อาจทำให้เรารู้สึกไม่สบายใจและไม่รู้จะทำยังไง แต่จริงๆ แล้วเราสามารถช่วยเหลือได้หลายวิธีเลยนะ

สิ่งที่เราทำได้:

• เข้าไปขัดจังหวะ: อาจจะถามทาง หรือทำเป็นรู้จักกับคนที่โดน catcalling
• ให้ความช่วยเหลือ: ถามว่าต้องการให้เราช่วยอะไรไหม
• เป็นพยาน: ถ้าคนที่โดน catcalling ต้องการแจ้งความ
• รายงานเหตุการณ์: ถ้าเกิดขึ้นในสถานที่สาธารณะ เช่น บนรถโดยสาร

การแสดงออกเล็กๆ น้อยๆ ของเรา อาจช่วยให้คนที่กำลังรู้สึกแย่ รู้สึกว่าไม่ได้อยู่คนเดียวก็ได้นะ

สิ่งที่ควรหลีกเลี่ยง

• การเข้าไปเผชิญหน้ากับผู้กระทำ: ถ้าไม่มั่นใจในความปลอดภัยของตัวเอง
• การตัดสินหรือตำหนิเหยื่อ: ไม่ว่ากรณีใดๆ ก็ตาม

ดูแลใจตัวเอง: สิ่งสำคัญที่ไม่ควรมองข้าม

ไม่ว่าเราจะเคยเป็นผู้ถูกกระทำ ผู้เห็นเหตุการณ์ หรือแค่รับรู้เรื่องราวเกี่ยวกับ catcalling สิ่งสำคัญคือการดูแลจิตใจตัวเอง

ถ้าเรารู้สึกไม่สบายใจ เครียด หรือวิตกกังวล ลองทำสิ่งเหล่านี้ดูนะ:

• พูดคุยกับคนที่ไว้ใจ: ระบายความรู้สึกออกมา
• หากิจกรรมที่ชอบทำ: เพื่อผ่อนคลายความเครียด
• พักผ่อนให้เพียงพอ: ร่างกายและจิตใจต้องการการพักผ่อน
• ขอความช่วยเหลือจากผู้เชี่ยวชาญ: ถ้าจำเป็น

จำไว้ว่าการดูแลสุขภาพจิตเป็นเรื่องสำคัญ และเราไม่จำเป็นต้องเข้มแข็งตลอดเวลา

Catcalling เป็นปัญหาที่ซับซ้อนและต้องการความร่วมมือจากทุกคนในสังคม แต่ถ้าเราเริ่มจากการทำความเข้าใจปัญหา รับฟังซึ่งกันและกัน และร่วมกันสร้างวัฒนธรรมที่ให้เกียรติซึ่งกันและกัน เราก็สามารถสร้างสังคมที่ปลอดภัยและน่าอยู่สำหรับทุกคนได้แน่นอน

ถ้าตอนนี้ใครรู้สึกไม่สบายใจ หรืออยากปรึกษาเรื่องนี้เพิ่มเติม มาคุยกับพี่ๆ ที่ Lovecare Station ได้เสมอนะ พวกเราพร้อมรับฟังและเป็นกำลังใจให้เสมอ!