เคยไหมที่รู้สึกเศร้าแบบไม่มีเหตุผล เบื่อหน่ายไปหมดทุกอย่าง หรือหมด passion ในสิ่งที่เคยชอบ? อาการเหล่านี้อาจเป็นสัญญาณเตือนของ "โรคซึมเศร้า" ได้นะ! มาเช็ก 9 สัญญาณเตือนที่วัยรุ่นควรรู้ เพื่อดูแลตัวเองและคนใกล้ชิดให้ทันท่วงทีกัน

1. อารมณ์เศร้าต่อเนื่องยาวนาน

อาการเศร้าเป็นเรื่องปกติที่ใครๆ ก็เจอได้ แต่ถ้าเศร้าต่อเนื่องยาวนานเกิน 2 สัปดาห์ อันนี้เริ่มไม่ปกติแล้วนะ ลองสังเกตตัวเองดูว่าเศร้าแบบไม่มีเหตุผล เศร้าจนทำอะไรไม่ได้ หรือเศร้าแบบจมดิ่งหรือเปล่า?

บางคนอาจไม่ได้รู้สึกเศร้าโดยตรง แต่อาจมาในรูปแบบของความรู้สึกหงุดหงิดง่าย ฉุนเฉียว หรือรู้สึกว่างเปล่า เหมือนไม่มีอะไรในชีวิต ถ้าเป็นแบบนี้ก็ต้องระวังเหมือนกันนะ

อย่ามองข้ามความรู้สึกตัวเองเด็ดขาด! เพราะการปล่อยให้เศร้านานๆ อาจนำไปสู่ปัญหาที่ใหญ่กว่าได้

เศร้าแบบไหนที่เรียกว่า "นานเกินไป"?

• เศร้าต่อเนื่องทุกวัน เป็นเวลานาน 2 สัปดาห์ขึ้นไป
• ความรู้สึกเศร้าส่งผลกระทบต่อการใช้ชีวิตประจำวัน เช่น เรียนไม่รู้เรื่อง ไม่อยากไปเจอเพื่อน
• มีอาการอื่นๆ ร่วมด้วย เช่น นอนไม่หลับ เบื่ออาหาร

2. หมดความสนใจในสิ่งที่เคยชอบ

เคยสนุกกับการเล่นเกม ดูหนัง ฟังเพลง แต่ตอนนี้กลับรู้สึกเบื่อหน่าย ไม่อยากทำอะไรเลย นั่นก็เป็นอีกสัญญาณหนึ่งของโรคซึมเศร้าได้นะ ลองสังเกตตัวเองดูว่าสิ่งที่เราเคยชอบกลับไม่ทำให้เรารู้สึกสนุกอีกต่อไปหรือเปล่า?

อาการนี้อาจทำให้เรารู้สึกโดดเดี่ยว เพราะไม่รู้จะทำอะไรให้ตัวเองมีความสุข แถมยังอาจทำให้ความสัมพันธ์กับเพื่อนและคนรอบข้างแย่ลงด้วย

อย่าปล่อยให้ตัวเองจมอยู่กับความรู้สึกเบื่อหน่าย ลองหากิจกรรมใหม่ๆ ทำ หรือปรึกษาคนที่ไว้ใจเพื่อหาทางออกกันนะ

ทำไมถึงหมดความสนใจในสิ่งที่เคยชอบ?

• สารเคมีในสมองเปลี่ยนแปลงไป
• รู้สึกว่าไม่มีอะไรน่าสนใจอีกต่อไป
• ขาดแรงจูงใจในการทำกิจกรรมต่างๆ

3. สมาธิสั้นลง ทำอะไรก็ไม่โฟกัส

เรียนออนไลน์ทีไร ใจลอยทุกที อ่านหนังสือไม่กี่หน้าก็หลุดโฟกัส อาการเหล่านี้อาจเป็นผลมาจากโรคซึมเศร้าได้นะ เพราะความเครียดและความเศร้าทำให้สมองของเราทำงานได้ไม่เต็มที่

การไม่มีสมาธิส่งผลเสียต่อการเรียน การทำงาน และความสัมพันธ์กับคนรอบข้าง ลองหากิจกรรมที่ช่วยฝึกสมาธิ เช่น การทำสมาธิ การเล่นโยคะ หรือการออกกำลังกาย

ถ้าอาการไม่ดีขึ้น ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญเพื่อหาสาเหตุและวิธีการรักษาที่เหมาะสม

วิธีรับมือเมื่อสมาธิสั้นลง

1. หากิจกรรมที่ช่วยฝึกสมาธิ
2. พักผ่อนให้เพียงพอ
3. หลีกเลี่ยงสิ่งรบกวน

4. อ่อนเพลีย เหนื่อยง่าย ไม่มีแรง

นอนเยอะแค่ไหนก็ยังรู้สึกเหนื่อย ทำอะไรนิดหน่อยก็หมดแรง นั่นอาจเป็นเพราะโรคซึมเศร้ากำลังทำให้ร่างกายของเราอ่อนแอลงก็ได้นะ ลองสังเกตตัวเองดูว่ารู้สึกเหนื่อยล้ากว่าปกติหรือเปล่า?

อาการอ่อนเพลียอาจส่งผลกระทบต่อการใช้ชีวิตประจำวัน ทำให้ไม่อยากทำอะไร ไม่อยากออกไปไหน ลองหากิจกรรมที่ช่วยเพิ่มพลังให้ร่างกาย เช่น การออกกำลังกาย การกินอาหารที่มีประโยชน์ หรือการพักผ่อนให้เพียงพอ

ถ้าอาการไม่ดีขึ้น ควรปรึกษาแพทย์เพื่อหาสาเหตุและวิธีการรักษาที่เหมาะสม

ทำไมถึงรู้สึกอ่อนเพลียตลอดเวลา?

• การนอนหลับไม่เพียงพอหรือไม่มีคุณภาพ
• การรับประทานอาหารที่ไม่สมดุล
• ความเครียดและความวิตกกังวล

5. เชื่องช้าลง หรือกระสับกระส่าย

บางคนที่เป็นโรคซึมเศร้าอาจมีอาการเชื่องช้าลง ทำอะไรก็อืดอาด หรือบางคนก็อาจมีอาการกระสับกระส่าย อยู่ไม่นิ่ง ซึ่งอาการเหล่านี้เกิดจากการเปลี่ยนแปลงของสารเคมีในสมอง

ลองสังเกตตัวเองดูว่ามีการเปลี่ยนแปลงในเรื่องของความเร็วในการทำสิ่งต่างๆ หรือไม่? ถ้ามีอาการผิดปกติ ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญเพื่อหาสาเหตุและวิธีการรักษาที่เหมาะสม

อย่าอายที่จะขอความช่วยเหลือ เพราะการรักษาโรคซึมเศร้าตั้งแต่เนิ่นๆ จะช่วยให้กลับมาใช้ชีวิตได้อย่างมีความสุข

อาการเชื่องช้าและกระสับกระส่ายเกี่ยวข้องกับโรคซึมเศร้าอย่างไร?

• สารเคมีในสมองเปลี่ยนแปลงไป
• ส่งผลต่อการควบคุมการเคลื่อนไหว
• ทำให้รู้สึกเหนื่อยล้าและไม่มีพลังงาน

6. การกินเปลี่ยนไป น้ำหนักขึ้นหรือลงผิดปกติ

บางคนที่เป็นโรคซึมเศร้าอาจกินเยอะขึ้นกว่าปกติ เพราะความเครียดทำให้รู้สึกอยากกินอาหารที่มีน้ำตาลและไขมันสูง หรือบางคนก็อาจกินน้อยลงจนน้ำหนักลดผิดปกติ

ลองสังเกตตัวเองดูว่ามีการเปลี่ยนแปลงในเรื่องของการกินหรือไม่? ถ้ามีการเปลี่ยนแปลงที่ผิดปกติ ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญเพื่อหาสาเหตุและวิธีการรักษาที่เหมาะสม

การรักษาสมดุลของอาหารเป็นสิ่งสำคัญในการดูแลสุขภาพกายและใจ

ทำไมการกินถึงเปลี่ยนไปเมื่อเป็นโรคซึมเศร้า?

• ความเครียดทำให้รู้สึกอยากกินอาหารที่ไม่ดีต่อสุขภาพ
• ความเศร้าทำให้ไม่อยากกินอะไรเลย
• สารเคมีในสมองเปลี่ยนแปลงไป

7. นอนไม่หลับ หรือนอนมากเกินไป

ปัญหาการนอนเป็นเรื่องที่พบบ่อยในคนที่เป็นโรคซึมเศร้า บางคนอาจนอนไม่หลับ กระสับกระส่าย หรือบางคนก็อาจนอนมากเกินไปจนเสียการเสียงาน

ลองสังเกตตัวเองดูว่ามีการเปลี่ยนแปลงในเรื่องของการนอนหรือไม่? ถ้ามีการเปลี่ยนแปลงที่ผิดปกติ ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญเพื่อหาสาเหตุและวิธีการรักษาที่เหมาะสม

การนอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอเป็นสิ่งสำคัญในการดูแลสุขภาพกายและใจ

ทำไมการนอนถึงผิดปกติเมื่อเป็นโรคซึมเศร้า?

• ความเครียดและความวิตกกังวล
• สารเคมีในสมองเปลี่ยนแปลงไป
• ปัญหาการนอนอื่นๆ เช่น นอนกรน

8. รู้สึกผิด รู้สึกว่าตัวเองไร้ค่า

การตำหนิตัวเองเป็นเรื่องที่พบบ่อยในคนที่เป็นโรคซึมเศร้า พวกเขาอาจรู้สึกผิดกับเรื่องเล็กๆ น้อยๆ หรือรู้สึกว่าตัวเองไร้ค่า ไม่มีใครต้องการ

ถ้ามีความคิดแบบนี้เกิดขึ้นบ่อยๆ ต้องระวังให้ดี เพราะความคิดเหล่านี้จะยิ่งทำให้เราจมดิ่งลงไปในความเศร้า

ลองพูดคุยกับคนที่ไว้ใจ หรือปรึกษาผู้เชี่ยวชาญเพื่อขอความช่วยเหลือ

วิธีรับมือกับความรู้สึกผิดและไร้ค่า

• พูดคุยกับคนที่ไว้ใจ
• หากิจกรรมที่ทำให้รู้สึกดีกับตัวเอง
• ปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ

9. คิดถึงเรื่องการทำร้ายตัวเอง หรือฆ่าตัวตาย

ความคิดเกี่ยวกับการทำร้ายตัวเองหรือฆ่าตัวตายเป็นสัญญาณอันตรายที่ต้องรีบขอความช่วยเหลือทันที! ถ้ามีความคิดแบบนี้เกิดขึ้นในหัว อย่าเก็บไว้คนเดียวเด็ดขาด

โทรหาเพื่อน โทรหาครอบครัว หรือโทรสายด่วนสุขภาพจิต 1323 เพื่อขอความช่วยเหลือ พวกเขาพร้อมรับฟังและช่วยเหลือเราเสมอ

จำไว้ว่าเราไม่ได้อยู่คนเดียว และมีทางออกเสมอ

ทำไมถึงมีความคิดอยากทำร้ายตัวเอง?

• ความรู้สึกสิ้นหวังและไม่มีทางออก
• ความเจ็บปวดทางอารมณ์ที่ทนไม่ไหว
• ปัญหาทางจิตเวชอื่นๆ

เป็นยังไงกันบ้าง? ลองสำรวจตัวเองดูว่ามีอาการเหล่านี้บ้างไหม ถ้ามีอาการข้อ 1 หรือ 2 ข้อใดข้อหนึ่ง ร่วมกับอาการในข้อ 3-9 อย่างน้อย 5 อาการ ติดต่อกันนาน 2 สัปดาห์ ให้สงสัยว่าอาจเป็นโรคซึมเศร้า ควรรีบปรึกษาจิตแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพจิตนะ

อย่ากลัวที่จะขอความช่วยเหลือ เพราะการรักษาตั้งแต่เนิ่นๆ จะช่วยให้เรากลับมามีความสุขได้อีกครั้ง ที่ Lovecare Station เรามีทีมงานที่พร้อมรับฟังและให้คำปรึกษาเสมอ ทักมาคุยกันได้เลย!