ช่วงนี้หลายคนอาจจะต้องเผชิญหน้ากับความเครียดและความไม่แน่นอนในชีวิต ทำให้คนรอบข้างเราอาจจะมีอาการป่วยใจเกิดขึ้นได้ การที่เราจะเข้าไปช่วยเหลือดูแลเขาเหล่านั้นเป็นสิ่งที่ดีมากๆ เลยนะ แต่สิ่งสำคัญกว่าคือเราต้องไม่ลืมที่จะดูแลหัวใจตัวเองด้วยเช่นกัน เพราะถ้าเราไม่ไหว คนที่เราแคร์ก็อาจจะไม่ได้รับการดูแลอย่างเต็มที่นะ!

ทำความเข้าใจ: ทำไมคนใกล้ตัวถึงป่วยใจ?

เมื่อก่อนเราอาจจะคิดว่าคนป่วยใจต้องเจอเรื่องร้ายแรง หรือถูกเลี้ยงดูมาไม่ดี แต่จริงๆ แล้วสาเหตุมันซับซ้อนกว่านั้นเยอะเลยนะ บางทีก็เป็นเรื่องของปัจจัยทางชีวภาพที่เราควบคุมไม่ได้ หรือสารเคมีในสมองที่ไม่สมดุลกัน การเข้าใจตรงนี้จะช่วยลดความรู้สึกผิด หรือโทษตัวเอง และเปิดใจให้กับการรักษามากขึ้น

ลองคิดดูว่าถ้าเรารู้ว่าเพื่อนเป็นเบาหวาน เราคงไม่โทษตัวเองที่ชวนเพื่อนกินขนมหวานบ่อยๆ ใช่ไหม? เรื่องของสุขภาพจิตก็เหมือนกัน การเข้าใจสาเหตุที่แท้จริงจะช่วยให้เรามองปัญหาได้ชัดเจนขึ้น และให้กำลังใจคนที่เรารักได้อย่างถูกต้อง

อย่าโทษตัวเองกับสิ่งที่ผ่านมา

บางครั้งเราอาจจะรู้สึกผิดที่เคยทำอะไรบางอย่างที่อาจจะส่งผลกระทบต่อคนที่เรารัก เช่น “ถ้าวันนั้นฉันไม่ว่าเขาแรงๆ เขาคงไม่เป็นแบบนี้” แต่การจมอยู่กับความรู้สึกผิดไม่ได้ช่วยอะไรเลยนะ

สิ่งที่สำคัญกว่าคือการเรียนรู้จากสิ่งที่เกิดขึ้น และหาทางป้องกันไม่ให้เกิดเหตุการณ์แบบนี้อีกในอนาคต ลองเปลี่ยนจากการโทษตัวเอง เป็นการถามตัวเองว่า “ฉันจะทำอะไรได้บ้างเพื่อช่วยให้เขาดีขึ้น?”

การป่วยใจไม่ใช่ความผิดของใคร

สิ่งสำคัญที่สุดคือต้องจำไว้ว่า การป่วยใจไม่ใช่ความผิดของใครทั้งนั้น ไม่ใช่ความผิดของคนที่ป่วย ไม่ใช่ความผิดของคนรอบข้าง และไม่ใช่ความผิดของคุณเองด้วย การโทษตัวเอง หรือโทษคนอื่นจะยิ่งทำให้สถานการณ์แย่ลง

สิ่งที่ควรทำคือการให้กำลังใจกันและกัน เข้าใจ และพร้อมที่จะช่วยเหลือกันอย่างเต็มที่

ค้นหาจุดแข็ง: อะไรช่วยให้เขาดีขึ้นได้บ้าง?

ในการดูแลใครสักคน สิ่งสำคัญคือการมองหาจุดแข็งของเขา ไม่ใช่แค่ปัญหาหรือสิ่งที่ทำให้เขาป่วยใจ อะไรคือสิ่งที่เขามี ที่จะช่วยให้เขาก้าวผ่านช่วงเวลานี้ไปได้?

บางทีอาจจะเป็นความสามารถพิเศษ งานอดิเรกที่เขารัก หรือความสัมพันธ์ที่ดีกับเพื่อนฝูง การสนับสนุนให้เขาได้ทำในสิ่งที่เขามีความสุข จะช่วยเพิ่มความมั่นใจ และลดความเครียดได้

คนใกล้ชิดคือพลังสำคัญ

เรานี่แหละคือพลังสำคัญ! การที่เราเข้าใจ ให้กำลังใจ และพร้อมที่จะรับฟังเขาอย่างตั้งใจ จะช่วยให้เขารู้สึกว่าไม่ได้อยู่คนเดียว และมีคนคอยสนับสนุนอยู่เสมอ

ลองถามเขาว่า “มีอะไรที่ฉันช่วยได้บ้าง?” หรือ “อยากให้ฉันทำอะไรให้ไหม?” การแสดงความใส่ใจเล็กๆ น้อยๆ ก็มีความหมายมากๆ แล้วนะ

ร่วมมือกับผู้เชี่ยวชาญ

อย่าลืมว่าเราไม่ใช่ผู้เชี่ยวชาญ สิ่งสำคัญคือการสนับสนุนให้คนที่เรารักไปพบกับนักจิตวิทยา หรือจิตแพทย์ เพื่อรับการวินิจฉัยและการรักษาที่เหมาะสม การทำงานร่วมกันเป็นทีม จะช่วยให้การรักษามีประสิทธิภาพมากขึ้น

เราสามารถเป็นเพื่อนที่คอยให้กำลังใจ ไปโรงพยาบาลด้วยกัน หรือช่วยเตือนให้กินยาตามที่หมอสั่งก็ได้

สร้างพื้นที่ส่วนตัว: ทั้งเขาและเราต้องมีเวลาพัก

การดูแลคนที่ป่วยใจเป็นเรื่องที่ต้องใช้พลังงานเยอะมาก! ดังนั้นเราต้องไม่ลืมที่จะดูแลตัวเองด้วย หาเวลาพักผ่อน ทำในสิ่งที่ชอบ และให้เวลากับตัวเองบ้าง

อย่ารู้สึกผิดที่จะต้องมีเวลาส่วนตัว เพราะถ้าเราไม่ไหว คนที่เราแคร์ก็อาจจะไม่ได้รับการดูแลอย่างเต็มที่นะ!

ให้พื้นที่ส่วนตัวแก่กันและกัน

ในขณะที่เราต้องการเวลาส่วนตัว คนที่เราดูแลก็ต้องการเช่นกัน อย่าพยายามเข้าไปควบคุม หรือจัดการทุกอย่างในชีวิตของเขา ให้เขาได้มีอิสระในการตัดสินใจ และทำในสิ่งที่เขาต้องการ

การเว้นระยะห่างบ้าง จะช่วยให้ความสัมพันธ์ไม่ตึงเครียด และทำให้ทั้งสองฝ่ายรู้สึกสบายใจมากขึ้น

ฝึกจัดการอารมณ์

บางครั้งเราอาจจะรู้สึกเหนื่อย หงุดหงิด หรือท้อแท้กับการดูแลคนที่ป่วยใจ เป็นเรื่องปกติมากๆ เลยนะ สิ่งสำคัญคือการเรียนรู้ที่จะจัดการกับอารมณ์เหล่านี้อย่างเหมาะสม

ลองหากิจกรรมที่ช่วยผ่อนคลาย เช่น ออกกำลังกาย ทำสมาธิ หรือพูดคุยกับเพื่อนสนิท การระบายความรู้สึกออกมาบ้าง จะช่วยลดความเครียดได้

ทำงานเป็นทีม: ครอบครัวและผู้เชี่ยวชาญต้องไปด้วยกัน

การดูแลคนที่ป่วยใจไม่ใช่เรื่องที่เราต้องทำคนเดียว การทำงานเป็นทีมกับครอบครัว และผู้เชี่ยวชาญ จะช่วยให้การดูแลมีประสิทธิภาพมากขึ้น

ลองพูดคุยกับคนในครอบครัว เพื่อแบ่งหน้าที่ความรับผิดชอบ และให้กำลังใจซึ่งกันและกัน การมีคนคอยสนับสนุน จะช่วยให้เราไม่รู้สึกโดดเดี่ยว

สื่อสารอย่างสร้างสรรค์

การสื่อสารเป็นกุญแจสำคัญในการทำงานเป็นทีม ลองฝึกการสื่อสารอย่างเปิดเผย ตรงไปตรงมา และให้เกียรติซึ่งกันและกัน

รับฟังความคิดเห็นของทุกคน และพยายามหาจุดร่วมที่ทุกคนเห็นด้วย การสร้างบรรยากาศที่อบอุ่นและเข้าใจ จะช่วยให้ทุกคนรู้สึกสบายใจที่จะพูดคุยและแลกเปลี่ยนความคิดเห็น

ข้อตกลงใหม่ๆ

บางครั้งเราอาจจะต้องปรับเปลี่ยนข้อตกลง หรือกฎเกณฑ์บางอย่างในครอบครัว เพื่อให้เหมาะสมกับสถานการณ์ปัจจุบัน ลองพูดคุยกันอย่างเปิดอก และหาข้อตกลงใหม่ๆ ที่ทุกคนยอมรับได้

การยืดหยุ่นและพร้อมที่จะเปลี่ยนแปลง จะช่วยให้การดูแลคนที่ป่วยใจเป็นไปอย่างราบรื่น

สัญญาณเตือน: เมื่อไหร่ที่ต้องขอความช่วยเหลือจากผู้เชี่ยวชาญ?

ถึงแม้ว่าเราจะพยายามดูแลคนที่เรารักอย่างเต็มที่แล้ว แต่บางครั้งก็อาจจะเกินกำลังของเรา สิ่งสำคัญคือการสังเกตสัญญาณเตือน และขอความช่วยเหลือจากผู้เชี่ยวชาญเมื่อจำเป็น

ถ้าคนที่เรารักมีอาการแย่ลง เช่น มีความคิดทำร้ายตัวเอง หรือไม่สามารถใช้ชีวิตประจำวันได้ตามปกติ ควรรีบพาไปพบแพทย์ทันที

อาการที่ต้องเฝ้าระวัง

• มีอารมณ์เศร้า หรือหงุดหงิดตลอดเวลา
• เบื่อหน่าย ไม่อยากทำอะไร
• นอนไม่หลับ หรือนอนมากเกินไป
• กินอาหารมากเกินไป หรือเบื่ออาหาร
• ไม่มีสมาธิ
• รู้สึกผิด หรือไร้ค่า
• มีความคิดทำร้ายตัวเอง

ช่องทางขอความช่วยเหลือ

• สายด่วนสุขภาพจิต 1323
• โรงพยาบาลใกล้บ้าน
• นักจิตวิทยา หรือจิตแพทย์

ดูแลใจตัวเอง: กฎเหล็กที่ไม่ควรมองข้าม

สุดท้ายนี้ อย่าลืมว่าการดูแลตัวเองเป็นสิ่งสำคัญที่สุด! ถ้าเราไม่ไหว คนที่เราแคร์ก็อาจจะไม่ได้รับการดูแลอย่างเต็มที่นะ!

การดูแลตัวเองไม่ใช่เรื่องเห็นแก่ตัว แต่เป็นความรับผิดชอบที่เรามีต่อตัวเอง และคนที่เรารัก การที่เรามีความสุขและสุขภาพดี จะช่วยให้เราสามารถดูแลคนอื่นได้อย่างเต็มที่

กฎเหล็ก 5 ข้อในการดูแลตัวเอง

1. พักผ่อนให้เพียงพอ: นอนหลับอย่างน้อย 7-8 ชั่วโมงต่อคืน
2. กินอาหารที่มีประโยชน์: เลือกอาหารที่สดใหม่ และมีสารอาหารครบถ้วน
3. ออกกำลังกายสม่ำเสมอ: อย่างน้อย 30 นาทีต่อวัน
4. ทำในสิ่งที่ชอบ: หาเวลาทำกิจกรรมที่ทำให้เรามีความสุข
5. พูดคุยกับคนที่ไว้ใจ: ระบายความรู้สึกกับเพื่อนสนิท หรือคนในครอบครัว

การดูแลคนที่ป่วยใจเป็นเรื่องที่ท้าทาย แต่ก็เป็นโอกาสที่เราจะได้แสดงความรัก และความห่วงใยต่อกัน ขอเป็นกำลังใจให้ทุกคนที่กำลังเผชิญกับสถานการณ์นี้นะ! อย่าลืมว่าคุณไม่ได้อยู่คนเดียว และมีคนพร้อมที่จะช่วยเหลือเสมอ

ถ้าไม่รู้จะเริ่มตรงไหน หรืออยากมีคนรับฟัง ลองมาปรึกษาพวกเรา Lovecare Station ได้เสมอนะ พวกเราพร้อมรับฟังและให้คำปรึกษาอย่างเป็นกันเองและเข้าใจวัยรุ่นทุกคนแน่นอน