หลายคนอาจจะคุ้นเคยกับ HIV ในฐานะโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ (STI) แต่จริงๆ แล้วยังมี STI อื่นๆ ที่เราควรรู้จักและระมัดระวังอีกเยอะเลยนะ บทความนี้จะพาไปทำความรู้จักกับซิฟิลิส หนองใน และไวรัสตับอักเสบ 3 โรค STI ที่พบบ่อย เพื่อให้ทุกคนเข้าใจถึงสาเหตุ อาการ และวิธีป้องกัน เพื่อดูแลสุขภาพตัวเองให้ดีที่สุด

ทำไมต้องรู้จัก STI อื่นๆ นอกเหนือจาก HIV

ถึง HIV จะเป็น STI ที่ร้ายแรงและน่ากลัว แต่ STI อื่นๆ ก็สามารถส่งผลกระทบต่อสุขภาพของเราได้เหมือนกันนะ บางโรคอาจจะไม่แสดงอาการในระยะแรก แต่ถ้าปล่อยไว้นานๆ ก็อาจจะทำให้เกิดภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรงได้ การมีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับ STI ต่างๆ จะช่วยให้เราป้องกันตัวเองและคนใกล้ชิดได้อย่างถูกต้อง

นอกจากนี้ การรู้ว่า STI แต่ละชนิดมีอาการยังไง ก็จะช่วยให้เราสังเกตความผิดปกติของร่างกายได้เร็วขึ้น และเข้ารับการตรวจรักษาได้ทันท่วงที ยิ่งรักษาเร็วเท่าไหร่ โอกาสหายก็จะยิ่งมีมากขึ้นเท่านั้น การละเลยหรือไม่รู้ถึงความเสี่ยง อาจนำไปสู่ปัญหาสุขภาพที่เรื้อรังและซับซ้อนได้

ที่สำคัญคือ การพูดคุยเรื่อง STI อย่างเปิดเผยและตรงไปตรงมา จะช่วยลดความอับอายและความเข้าใจผิดเกี่ยวกับโรคเหล่านี้ ทำให้ทุกคนกล้าที่จะเข้ารับการตรวจและรักษามากขึ้น ซึ่งเป็นผลดีต่อการควบคุมและป้องกันการแพร่ระบาดของ STI ในสังคม

ความสำคัญของการตรวจ STI เป็นประจำ

• ช่วยให้ตรวจพบโรคได้ตั้งแต่เนิ่นๆ
• ลดความเสี่ยงในการแพร่เชื้อให้ผู้อื่น
• ป้องกันภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรง

ซิฟิลิส: โรคที่แฝงตัวมานาน

ซิฟิลิสเป็นโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ที่เกิดจากเชื้อแบคทีเรีย Treponema pallidum สามารถติดต่อได้ผ่านการมีเพศสัมพันธ์ทางช่องคลอด ทวารหนัก หรือปาก รวมถึงการสัมผัสกับแผลซิฟิลิสโดยตรง โรคนี้สามารถรักษาให้หายได้ด้วยยาปฏิชีวนะ แต่ถ้าปล่อยทิ้งไว้ อาจจะทำให้เกิดปัญหาร้ายแรงต่อหัวใจ สมอง และระบบประสาทได้

ระยะของซิฟิลิสแบ่งออกเป็นหลายระยะ แต่ละระยะก็มีอาการที่แตกต่างกันไป ในระยะแรกจะมีแผลเล็กๆ ไม่เจ็บ ที่บริเวณอวัยวะเพศ ทวารหนัก หรือปาก ซึ่งแผลนี้จะหายไปเองได้ภายในไม่กี่สัปดาห์ ทำให้หลายคนเข้าใจผิดว่าหายดีแล้ว แต่เชื้อยังคงอยู่ในร่างกาย

หลังจากนั้น จะเข้าสู่ระยะที่สอง ซึ่งอาจจะมีผื่นขึ้นตามตัว ฝ่ามือ หรือฝ่าเท้า รวมถึงมีอาการคล้ายไข้หวัดใหญ่ เช่น มีไข้ เจ็บคอ ปวดเมื่อยตามตัว อาการเหล่านี้ก็จะหายไปได้เองเช่นกัน แต่ถ้าไม่ได้รับการรักษา เชื้อก็จะเข้าสู่ระยะแฝง ซึ่งอาจจะไม่มีอาการอะไรเลยเป็นเวลาหลายปี

ในระยะสุดท้าย ซิฟิลิสจะทำลายอวัยวะภายในต่างๆ เช่น หัวใจ สมอง และระบบประสาท ทำให้เกิดอาการรุนแรง เช่น อัมพาต ตาบอด สมองเสื่อม หรือเสียชีวิตได้ ดังนั้น การตรวจหาซิฟิลิสตั้งแต่เนิ่นๆ จึงมีความสำคัญมากๆ

อาการของซิฟิลิสในแต่ละระยะ

1. ระยะแรก: แผลเล็กๆ ไม่เจ็บ
2. ระยะที่สอง: ผื่นขึ้นตามตัว อาการคล้ายไข้หวัดใหญ่
3. ระยะแฝง: ไม่มีอาการ
4. ระยะสุดท้าย: ทำลายอวัยวะภายใน

หนองใน: โรคที่ทำให้เกิดการอักเสบ

หนองในเป็นโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ที่เกิดจากเชื้อแบคทีเรีย Neisseria gonorrhoeae ติดต่อได้ผ่านการมีเพศสัมพันธ์ทางช่องคลอด ทวารหนัก หรือปาก นอกจากนี้ แม่ที่ติดเชื้อก็สามารถแพร่เชื้อไปสู่ลูกในระหว่างการคลอดได้ หนองในทำให้เกิดการอักเสบในบริเวณต่างๆ เช่น ท่อปัสสาวะ ช่องคลอด ปากมดลูก ทวารหนัก และลำคอ

อาการของหนองในในผู้ชาย มักจะมีอาการปัสสาวะแสบขัด มีหนองไหลออกมาจากท่อปัสสาวะ ส่วนในผู้หญิง อาจจะไม่มีอาการอะไรเลย หรืออาจจะมีอาการตกขาวผิดปกติ ปวดท้องน้อย หรือมีเลือดออกระหว่างรอบเดือน ถ้าไม่ได้รับการรักษา หนองในอาจจะทำให้เกิดภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรง เช่น การอักเสบของมดลูกและท่อนำไข่ ซึ่งอาจจะทำให้เกิดภาวะมีบุตรยากได้

การวินิจฉัยหนองในทำได้โดยการเก็บตัวอย่างจากบริเวณที่ติดเชื้อ เช่น ปัสสาวะ หรือสารคัดหลั่งจากท่อปัสสาวะ ช่องคลอด หรือทวารหนัก แล้วนำไปตรวจหาเชื้อแบคทีเรีย หนองในสามารถรักษาให้หายได้ด้วยยาปฏิชีวนะ แต่เนื่องจากเชื้อหนองในมีการดื้อยามากขึ้นเรื่อยๆ การใช้ยาปฏิชีวนะที่ถูกต้องตามคำแนะนำของแพทย์จึงมีความสำคัญมากๆ

เพื่อป้องกันการแพร่ระบาดของหนองใน สิ่งสำคัญคือการใช้ถุงยางอนามัยทุกครั้งที่มีเพศสัมพันธ์ และหลีกเลี่ยงการมีคู่นอนหลายคน นอกจากนี้ การตรวจหาหนองในเป็นประจำ โดยเฉพาะอย่างยิ่งสำหรับผู้ที่มีความเสี่ยงสูง ก็จะช่วยให้ตรวจพบโรคได้ตั้งแต่เนิ่นๆ และเข้ารับการรักษาได้ทันท่วงที

ภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้นจากหนองใน

• การอักเสบของมดลูกและท่อนำไข่
• ภาวะมีบุตรยาก
• การติดเชื้อในกระแสเลือด

ไวรัสตับอักเสบ: การอักเสบที่ตับ

ไวรัสตับอักเสบเป็นโรคที่เกิดจากการติดเชื้อไวรัสที่ทำให้เกิดการอักเสบของตับ มีไวรัสตับอักเสบหลายชนิด แต่ชนิดที่เกี่ยวข้องกับการติดต่อทางเพศสัมพันธ์ ได้แก่ ไวรัสตับอักเสบ บี และไวรัสตับอักเสบ ซี ไวรัสตับอักเสบ บี ติดต่อได้ผ่านการมีเพศสัมพันธ์ การใช้เข็มฉีดยาร่วมกัน หรือจากแม่สู่ลูกในระหว่างการคลอด ส่วนไวรัสตับอักเสบ ซี ติดต่อได้ผ่านทางเลือด เช่น การใช้เข็มฉีดยาร่วมกัน

อาการของไวรัสตับอักเสบอาจจะไม่ชัดเจนในระยะแรก หลายคนอาจจะไม่มีอาการอะไรเลย หรืออาจจะมีอาการคล้ายไข้หวัดใหญ่ เช่น อ่อนเพลีย ปวดเมื่อยตามตัว คลื่นไส้ อาเจียน เบื่ออาหาร และปวดท้อง แต่เมื่อตับถูกทำลายมากขึ้น ก็อาจจะมีอาการตัวเหลือง ตาเหลือง ปัสสาวะสีเข้ม และอุจจาระสีซีด

ไวรัสตับอักเสบ บี สามารถป้องกันได้ด้วยวัคซีน การฉีดวัคซีนไวรัสตับอักเสบ บี เป็นวิธีที่มีประสิทธิภาพในการป้องกันการติดเชื้อ สำหรับไวรัสตับอักเสบ ซี ยังไม่มีวัคซีนป้องกัน แต่สามารถรักษาให้หายได้ด้วยยาต้านไวรัส การตรวจหาไวรัสตับอักเสบเป็นสิ่งสำคัญ โดยเฉพาะอย่างยิ่งสำหรับผู้ที่มีความเสี่ยงสูง เช่น ผู้ที่มีคู่นอนหลายคน หรือผู้ที่ใช้เข็มฉีดยาร่วมกัน

การดูแลสุขภาพตับเป็นสิ่งสำคัญสำหรับผู้ที่เป็นไวรัสตับอักเสบ ควรหลีกเลี่ยงการดื่มแอลกอฮอล์ และปรึกษาแพทย์ก่อนใช้ยาหรือสมุนไพรใดๆ เพราะอาจจะส่งผลกระทบต่อตับได้ การรับประทานอาหารที่มีประโยชน์ และพักผ่อนให้เพียงพอ ก็จะช่วยให้ตับทำงานได้ดีขึ้น

วิธีป้องกันไวรัสตับอักเสบ

• ฉีดวัคซีนไวรัสตับอักเสบ บี
• ใช้ถุงยางอนามัยทุกครั้งที่มีเพศสัมพันธ์
• หลีกเลี่ยงการใช้เข็มฉีดยาร่วมกัน

การป้องกัน STI: ดูแลตัวเองและคนใกล้ชิด

การป้องกัน STI เป็นเรื่องสำคัญที่เราทุกคนควรใส่ใจ เริ่มต้นจากการทำความเข้าใจเกี่ยวกับ STI ต่างๆ และวิธีการติดต่อ เพื่อให้เราสามารถหลีกเลี่ยงพฤติกรรมเสี่ยงได้ การใช้ถุงยางอนามัยทุกครั้งที่มีเพศสัมพันธ์เป็นวิธีที่มีประสิทธิภาพในการป้องกัน STI หลายชนิด

นอกจากนี้ การมีคู่นอนเพียงคนเดียว หรือการพูดคุยกับคู่นอนเกี่ยวกับประวัติทางเพศสัมพันธ์ ก็จะช่วยลดความเสี่ยงในการติดเชื้อได้ การตรวจหา STI เป็นประจำ โดยเฉพาะอย่างยิ่งสำหรับผู้ที่มีความเสี่ยงสูง ก็จะช่วยให้ตรวจพบโรคได้ตั้งแต่เนิ่นๆ และเข้ารับการรักษาได้ทันท่วงที

การดูแลสุขภาพตัวเองให้แข็งแรงอยู่เสมอ ก็เป็นอีกวิธีหนึ่งในการป้องกัน STI การรับประทานอาหารที่มีประโยชน์ ออกกำลังกายสม่ำเสมอ และพักผ่อนให้เพียงพอ จะช่วยเสริมสร้างภูมิคุ้มกันให้ร่างกายแข็งแรง และลดความเสี่ยงในการติดเชื้อต่างๆ ที่สำคัญคือ การไม่ตัดสินหรือตีตราผู้ที่ติดเชื้อ STI แต่ให้ให้กำลังใจและสนับสนุนให้เข้ารับการรักษา

สิ่งที่ควรทำเพื่อป้องกัน STI

1. ใช้ถุงยางอนามัยทุกครั้งที่มีเพศสัมพันธ์
2. มีคู่นอนเพียงคนเดียว
3. ตรวจหา STI เป็นประจำ

เมื่อไหร่ที่ควรไปพบแพทย์

หากสังเกตเห็นความผิดปกติใดๆ ที่บริเวณอวัยวะเพศ ทวารหนัก หรือปาก เช่น มีแผล ตุ่ม ผื่น หรือมีหนองไหล ควรรีบไปพบแพทย์เพื่อตรวจวินิจฉัยและรับการรักษา หากมีอาการคล้ายไข้หวัดใหญ่ เช่น มีไข้ เจ็บคอ ปวดเมื่อยตามตัว และมีประวัติเสี่ยงในการติดเชื้อ STI ก็ควรไปพบแพทย์เพื่อตรวจหาโรค

นอกจากนี้ หากมีความกังวลเกี่ยวกับความเสี่ยงในการติดเชื้อ STI หรือต้องการคำแนะนำเกี่ยวกับการป้องกัน ก็สามารถไปปรึกษาแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพได้ การพูดคุยกับผู้เชี่ยวชาญจะช่วยให้ได้รับข้อมูลที่ถูกต้องและเข้าใจถึงความเสี่ยงต่างๆ ที่อาจเกิดขึ้น

การตรวจหา STI เป็นประจำ เป็นสิ่งสำคัญสำหรับผู้ที่มีความเสี่ยงสูง เช่น ผู้ที่มีคู่นอนหลายคน หรือผู้ที่ไม่ได้ใช้ถุงยางอนามัย การตรวจหาโรคตั้งแต่เนิ่นๆ จะช่วยให้ได้รับการรักษาที่ทันท่วงที และลดความเสี่ยงในการเกิดภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรง

สัญญาณเตือนที่ควรไปพบแพทย์

• มีแผล ตุ่ม ผื่น หรือหนองไหลที่อวัยวะเพศ ทวารหนัก หรือปาก
• มีอาการคล้ายไข้หวัดใหญ่
• มีความกังวลเกี่ยวกับความเสี่ยงในการติดเชื้อ STI

ดูแลตัวเองให้ปลอดภัยจาก STI

STI เป็นเรื่องใกล้ตัวที่เราไม่ควรมองข้าม การมีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับ STI ต่างๆ และวิธีการป้องกัน จะช่วยให้เราดูแลตัวเองและคนใกล้ชิดให้ปลอดภัยจากโรคเหล่านี้ได้ อย่าลืมว่าการป้องกันดีกว่าการรักษาเสมอ การใช้ถุงยางอนามัย การมีคู่นอนเพียงคนเดียว และการตรวจหา STI เป็นประจำ เป็นวิธีที่ช่วยลดความเสี่ยงในการติดเชื้อได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ถ้าหากมีข้อสงสัยหรือกังวลเกี่ยวกับ STI อย่าลังเลที่จะปรึกษาแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพ พวกเขาพร้อมให้คำแนะนำและความช่วยเหลือเพื่อให้คุณดูแลสุขภาพได้อย่างถูกต้องและเหมาะสม

จำไว้ว่าคุณไม่ได้อยู่คนเดียวนะ Lovecare Station พร้อมเป็นเพื่อนและให้คำปรึกษาเสมอ ถ้ามีอะไรไม่สบายใจ หรืออยากได้ข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับสุขภาพทางเพศ ปรึกษาเราได้เลย!