สายปาร์ตี้หลายคนอาจจะเคยได้ยินคำว่า PrEP On-Demand หรือ PrEP แบบทานเป็นครั้งคราวกันมาบ้างแล้ว วิธีนี้เป็นอีกทางเลือกในการป้องกัน HIV ที่เหมาะสำหรับคนที่ไม่ได้มีความเสี่ยงสม่ำเสมอ แต่ก็อยากมีเกราะป้องกันตัวเองไว้ก่อน บทความนี้จะมาอธิบายให้เข้าใจกันแบบง่าย ๆ ว่า PrEP On-Demand คืออะไร เหมาะกับใคร และมีข้อควรรู้อะไรบ้าง
PrEP On-Demand คืออะไร? แตกต่างจาก PrEP ปกติยังไง?
PrEP หรือ Pre-Exposure Prophylaxis คือยาเม็ดที่กินเพื่อป้องกันการติดเชื้อ HIV ก่อนที่จะสัมผัสกับเชื้อ PrEP On-Demand ก็คือการกิน PrEP ในช่วงเวลาที่มีความเสี่ยงเท่านั้น ไม่ต้องกินทุกวันเหมือน PrEP แบบปกติ
ความแตกต่างหลัก ๆ คือเรื่องของตารางการกินยา PrEP แบบปกติจะต้องกินยาทุกวันอย่างสม่ำเสมอเพื่อให้ยาอยู่ในระดับที่สามารถป้องกันเชื้อ HIV ได้ตลอดเวลา แต่ PrEP On-Demand จะกินเฉพาะช่วงที่มีความเสี่ยง เช่น ก่อนและหลังมีเพศสัมพันธ์
ข้อดีของ PrEP On-Demand
- สะดวก ไม่ต้องกินยาทุกวัน เหมาะสำหรับคนที่ไม่ต้องการผูกมัดกับการกินยาทุกวัน
- ประหยัด กินยาเฉพาะช่วงที่มีความเสี่ยง ทำให้ใช้ยาน้อยกว่า PrEP แบบปกติ
- ยืดหยุ่น สามารถปรับเปลี่ยนการกินยาได้ตามความเสี่ยงของแต่ละช่วงเวลา
PrEP On-Demand เหมาะกับใคร? เช็คลิสต์ก่อนเริ่ม
PrEP On-Demand ไม่ได้เหมาะกับทุกคนนะ ต้องพิจารณาปัจจัยหลายอย่างก่อนตัดสินใจ
คนที่เหมาะกับ PrEP On-Demand มักจะเป็นคนที่ไม่ได้มีเพศสัมพันธ์บ่อยนัก และสามารถวางแผนการกินยาได้ล่วงหน้า
เช็คลิสต์ตัวเองก่อนเริ่ม PrEP On-Demand
- มีเพศสัมพันธ์ไม่บ่อย เช่น น้อยกว่า 2 ครั้งต่อสัปดาห์
- สามารถวางแผนการกินยาได้ รู้ว่าจะมีเพศสัมพันธ์เมื่อไหร่ และสามารถกินยาตามตารางได้
- ไม่มีความเสี่ยงสูงอื่น ๆ เช่น ใช้สารเสพติดชนิดฉีด หรือมีคู่นอนที่มีเชื้อ HIV ที่ยังไม่สามารถควบคุมได้
วิธีกิน PrEP On-Demand: สูตร 2-1-1 ที่ควรรู้
สูตรการกิน PrEP On-Demand ที่เป็นที่นิยมคือสูตร 2-1-1 ซึ่งเป็นสูตรที่ได้รับการวิจัยและรับรองว่ามีประสิทธิภาพในการป้องกัน HIV
สูตร 2-1-1 หมายถึง:
- 2 เม็ด: กินก่อนมีเพศสัมพันธ์ 2-24 ชั่วโมง
- 1 เม็ด: กินหลังมีเพศสัมพันธ์ 24 ชั่วโมง
- 1 เม็ด: กินหลังมีเพศสัมพันธ์ 48 ชั่วโมง
สำคัญมาก! หากมีเพศสัมพันธ์มากกว่า 1 ครั้งในช่วงเวลา 48 ชั่วโมง ให้กินยาเม็ดที่ 2 และ 3 ห่างกัน 24 ชั่วโมงตามปกติ
ผลข้างเคียงของ PrEP On-Demand: รับมือยังไงดี?
PrEP On-Demand ก็เหมือนกับยาอื่น ๆ ที่อาจมีผลข้างเคียงได้ แต่ส่วนใหญ่มักจะไม่รุนแรงและหายได้เอง
ผลข้างเคียงที่อาจพบได้ เช่น คลื่นไส้ อาเจียน ปวดหัว ท้องเสีย หรืออ่อนเพลีย อาการเหล่านี้มักจะหายไปภายใน 1-2 สัปดาห์
วิธีรับมือกับผลข้างเคียง
- พักผ่อนให้เพียงพอ
- ดื่มน้ำเยอะ ๆ
- กินยาแก้ปวด หากมีอาการปวดหัว
- ปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร หากอาการไม่ดีขึ้น หรือมีอาการรุนแรง
ข้อควรรู้และข้อควรระวังก่อนเริ่ม PrEP On-Demand
ก่อนที่จะเริ่ม PrEP On-Demand มีข้อควรรู้และข้อควรระวังที่ต้องใส่ใจเป็นพิเศษ
PrEP On-Demand ไม่ได้ป้องกันโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์อื่น ๆ เช่น หนองใน ซิฟิลิส หรือหนอนกัด ต้องใช้ถุงยางอนามัยร่วมด้วยเพื่อป้องกันโรคเหล่านี้
สิ่งที่ต้องระวังเป็นพิเศษ
- ตรวจ HIV ก่อนเริ่ม PrEP เพื่อให้แน่ใจว่าไม่ได้ติดเชื้อ HIV อยู่ก่อนแล้ว
- ตรวจการทำงานของไต เพราะ PrEP อาจมีผลต่อไตได้
- ปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร เพื่อขอคำแนะนำและการดูแลที่เหมาะสม
PrEP On-Demand ป้องกัน HIV ได้จริงไหม? มีงานวิจัยรองรับไหม?
มีการศึกษาและงานวิจัยหลายชิ้นที่ยืนยันว่า PrEP On-Demand สามารถป้องกัน HIV ได้จริง โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อกินยาตามสูตร 2-1-1 อย่างถูกต้อง
งานวิจัยแสดงให้เห็นว่า PrEP On-Demand มีประสิทธิภาพในการป้องกัน HIV ได้สูงถึง 86% เมื่อเทียบกับกลุ่มที่ไม่ได้รับ PrEP
PrEP ไม่ว่าจะทานแบบไหน ก็เป็นเพียงแค่ส่วนหนึ่งของการป้องกัน HIV เท่านั้น การใช้ถุงยางอนามัยอย่างถูกต้อง และการตรวจสุขภาพเป็นประจำ ก็สำคัญไม่แพ้กัน
การตัดสินใจว่าจะเลือกใช้ PrEP แบบใด ควรพิจารณาจากความเสี่ยงและไลฟ์สไตล์ของแต่ละคน หากไม่แน่ใจ ควรปรึกษาแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญเพื่อขอคำแนะนำ
ไม่ว่าคุณจะเป็นสายปาร์ตี้หรือไม่ การดูแลสุขภาพทางเพศเป็นสิ่งสำคัญ อย่าลังเลที่จะหาข้อมูลและปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ หากมีข้อสงสัยหรือต้องการความช่วยเหลือเพิ่มเติม ปรึกษาเราได้ที่ Lovecare Station นะ
![autumn, sunbeams, forest, leaves, foliage, autumn leaves, autumn foliage, autumn colors, autumn season, fall foliage, fall leaves, fall colors, nature, trees, woods, woodlands, glade, autumn, autumn, autumn, autumn, autumn, forest, forest, leaves, leaves, autumn leaves, autumn leaves, autumn leaves, fall leaves [pid:287393][dark]](/_next/image?url=https%3A%2F%2Fimg.lovecarestation.com%2Farticles%2Fcover-847-1770635789453.jpg&w=3840&q=75)
![layer, layered, mountain, bliss, gradient, nature, peaceful, solitude, calm, magnificent [pid:170971]](/_next/image?url=https%3A%2F%2Fimg.lovecarestation.com%2Farticles%2Fcover-1090-1770635087025.jpg&w=3840&q=75)
![trees, avenue, fall, path, mood, outdoor, autumn leaves, leaves, foliage leaves, golden autumn, autumn color, sun, autumn colors, yellow, coloring, yellow leaves, nature, sunny, autumnal, atmospheric, to stroll, idyllic, promenade, quiet, idyll, autumn mood, fall, fall, fall, fall, fall, autumn leaves, yellow leaves, sunny, sunny [pid:1789120]](/_next/image?url=https%3A%2F%2Fimg.lovecarestation.com%2Farticles%2Fcover-1022-1770635252428.jpg&w=3840&q=75)

![universe, background, astronomy, 4k wallpaper, cosmos, starlight, night, nature, wallpaper 4k, hd wallpaper, mac wallpaper, star, cosmic, cool backgrounds, beautiful wallpaper, laptop wallpaper, sky, free background, space wallpaper, galaxy, dark, starry, full hd wallpaper, windows wallpaper, constellation, sky background, beautiful, desktop backgrounds, night sky, space, 4k wallpaper 1920x1080, nebula, free wallpaper, wallpaper hd, milky way, landscape, vast, stellar [pid:8153526]](/_next/image?url=https%3A%2F%2Fimg.lovecarestation.com%2Farticles%2Fcover-1049-1770635186211.jpg&w=3840&q=75)