Imposter Syndrome หรือ “โรคคิดว่าตัวเองไม่เก่ง” เป็นภาวะที่ทำให้เรารู้สึกว่าตัวเองไม่คู่ควรกับความสำเร็จ ไม่ว่าเราจะเก่งกาจแค่ไหนก็ตาม ความรู้สึกนี้มักมาพร้อมกับความกลัวว่าคนอื่นจะจับได้ว่าเราเป็นของปลอม และอาจส่งผลกระทบต่อความมั่นใจในตัวเองและความสุขในการใช้ชีวิตได้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในกลุ่ม LGBTQ+ ที่ต้องเผชิญกับความท้าทายและความกดดันทางสังคมมากมาย Imposter Syndrome อาจทำให้รู้สึกโดดเดี่ยวและไม่มั่นใจในตัวเองมากยิ่งขึ้น

Imposter Syndrome คืออะไร? ทำไมถึงเกิดขึ้น?

Imposter Syndrome ไม่ได้เป็นโรคทางจิตเวช แต่เป็นรูปแบบความคิดที่ทำให้เรารู้สึกสงสัยในความสามารถของตัวเองอย่างรุนแรง แม้ว่าจะมีหลักฐานมากมายที่แสดงให้เห็นว่าเราเก่งและประสบความสำเร็จก็ตาม คนที่ประสบกับ Imposter Syndrome มักจะคิดว่าความสำเร็จของตนเองเป็นเรื่องของโชคช่วย หรือเป็นเพราะคนอื่นประเมินเราสูงเกินไป ไม่ใช่เพราะความสามารถที่แท้จริง

สาเหตุของ Imposter Syndrome มีได้หลายปัจจัย ทั้งปัจจัยส่วนตัวและปัจจัยทางสังคม บางคนอาจมีพื้นฐานมาจากความไม่มั่นใจในตัวเองตั้งแต่เด็ก หรือเคยถูกเปรียบเทียบกับคนอื่นอยู่เสมอ ในขณะที่บางคนอาจได้รับอิทธิพลจากสภาพแวดล้อมที่กดดันให้ต้องเก่งและสมบูรณ์แบบอยู่ตลอดเวลา

Imposter Syndrome เกี่ยวอะไรกับ LGBTQ+?

สำหรับกลุ่ม LGBTQ+ Imposter Syndrome อาจเกิดขึ้นได้จากความรู้สึกกดดันที่ต้องพิสูจน์ตัวเองให้เป็นที่ยอมรับในสังคมที่ไม่เข้าใจหรือไม่เห็นด้วยกับความหลากหลายทางเพศ ความรู้สึกว่าต้อง “แบกรับ” ความคาดหวังของคนอื่น หรือต้อง “เป็นตัวแทน” ของกลุ่ม LGBTQ+ ทั้งหมด อาจทำให้เกิดความเครียดและความกดดัน จนนำไปสู่ Imposter Syndrome ได้

• ความกดดันทางสังคม: การต้องเผชิญกับการเลือกปฏิบัติ การตีตรา และอคติ อาจทำให้เรารู้สึกว่าต้องทำงานหนักกว่าคนอื่น เพื่อพิสูจน์ว่าเรา “ดีพอ”
• การเปรียบเทียบตัวเองกับคนอื่น: การเห็นภาพลักษณ์ที่สวยงามของ LGBTQ+ บนสื่อ อาจทำให้เรารู้สึกว่าตัวเองไม่ดีพอ หรือไม่ “เก่ง” เท่าคนอื่น
• การขาดแบบอย่าง: การไม่มีแบบอย่างที่ประสบความสำเร็จในสายงานหรือวงการที่เราสนใจ อาจทำให้เรารู้สึกว่าเราไม่สามารถประสบความสำเร็จได้

สัญญาณที่บ่งบอกว่าคุณอาจกำลังเผชิญกับ Imposter Syndrome

Imposter Syndrome แสดงออกมาได้หลายรูปแบบ และแต่ละคนอาจมีอาการแตกต่างกันไป สังเกตตัวเองว่ามีอาการเหล่านี้หรือไม่

• สงสัยในความสามารถของตัวเอง: รู้สึกว่าตัวเองไม่เก่ง ไม่ฉลาด หรือไม่มีความสามารถเท่าคนอื่น แม้ว่าจะมีหลักฐานที่แสดงให้เห็นว่าเราเก่งก็ตาม
• กลัวถูกจับได้ว่าเป็นของปลอม: กังวลว่าคนอื่นจะรู้ว่าเราไม่ได้เก่งจริงอย่างที่พวกเขาคิด
• โทษโชคช่วย: คิดว่าความสำเร็จของตัวเองเป็นเรื่องของโชคช่วย หรือเป็นเพราะคนอื่นประเมินเราสูงเกินไป
• ทำงานหนักเกินไป: พยายามทำงานให้หนักขึ้นเพื่อชดเชยความรู้สึกว่าตัวเองไม่เก่ง
• หลีกเลี่ยงความท้าทาย: กลัวที่จะลองทำสิ่งใหม่ๆ เพราะกลัวว่าจะทำได้ไม่ดี
• วิตกกังวลและเครียด: รู้สึกวิตกกังวลและเครียดกับความสำเร็จของตัวเอง

ตัวอย่างสถานการณ์ที่อาจกระตุ้น Imposter Syndrome ใน LGBTQ+

ลองนึกภาพตามสถานการณ์เหล่านี้:

1. คุณได้รับเลือกให้เป็นหัวหน้าทีมในโครงการสำคัญ แต่กลับรู้สึกกังวลว่าคุณไม่คู่ควรกับตำแหน่งนี้ และกลัวว่าจะทำให้ทีมผิดหวัง
2. คุณได้รับคำชมจากคนอื่นว่าคุณเป็น LGBTQ+ ที่ประสบความสำเร็จ แต่คุณกลับรู้สึกว่าคุณยังทำได้ไม่ดีพอ และยังมีอะไรอีกมากมายที่คุณต้องเรียนรู้
3. คุณเข้าร่วมกิจกรรม Pride และรู้สึกว่าคุณไม่ได้ “เป็น LGBTQ+ อย่างแท้จริง” เพราะคุณไม่ได้มีประสบการณ์เหมือนคนอื่นๆ

วิธีเอาชนะ Imposter Syndrome: สร้างความมั่นใจให้ตัวเอง

Imposter Syndrome ไม่ได้เป็นสิ่งที่ต้องอยู่กับเราไปตลอดชีวิต เราสามารถเรียนรู้ที่จะจัดการกับความรู้สึกเหล่านี้ได้ และสร้างความมั่นใจในตัวเองให้มากขึ้น

ยอมรับความรู้สึกของตัวเอง: ขั้นตอนแรกคือการยอมรับว่าเรากำลังรู้สึกแบบนั้นอยู่ ไม่ต้องพยายามปฏิเสธหรือกดมันไว้ การยอมรับความรู้สึกเป็นจุดเริ่มต้นของการเปลี่ยนแปลง

ท้าทายความคิดเชิงลบ: เมื่อมีความคิดเชิงลบเกิดขึ้น ให้ลองถามตัวเองว่าความคิดเหล่านั้นมีหลักฐานสนับสนุนหรือไม่ หรือเป็นเพียงแค่ความกลัวที่ไม่มีเหตุผล

ให้รางวัลตัวเอง: เมื่อทำอะไรสำเร็จ ให้ให้รางวัลตัวเองบ้าง ไม่ว่าจะเป็นเรื่องเล็กน้อยแค่ไหนก็ตาม การให้รางวัลตัวเองจะช่วยให้เรารู้สึกดีกับตัวเองมากขึ้น

พูดคุยกับคนอื่น: การพูดคุยกับเพื่อนสนิท คนในครอบครัว หรือผู้เชี่ยวชาญ จะช่วยให้เรารู้สึกว่าเราไม่ได้อยู่คนเดียว และได้รับคำแนะนำที่เป็นประโยชน์

เทคนิคเพิ่มเติมสำหรับ LGBTQ+

• หา LGBTQ+ role models: มองหา LGBTQ+ ที่ประสบความสำเร็จในสายงานหรือวงการที่เราสนใจ และเรียนรู้จากประสบการณ์ของพวกเขา
• เข้าร่วม LGBTQ+ community: การเข้าร่วมกลุ่มหรือองค์กร LGBTQ+ จะช่วยให้เรารู้สึกเป็นส่วนหนึ่งของสังคม และได้รับการสนับสนุนจากคนอื่นๆ
• เฉลิมฉลองความเป็นตัวเอง: ภูมิใจในความเป็น LGBTQ+ ของตัวเอง และแสดงออกอย่างมั่นใจ

เมื่อไหร่ที่ควรขอความช่วยเหลือจากผู้เชี่ยวชาญ?

หาก Imposter Syndrome ส่งผลกระทบต่อชีวิตประจำวันของคุณอย่างมาก หรือทำให้คุณรู้สึกเครียด วิตกกังวล หรือซึมเศร้าอย่างต่อเนื่อง การขอความช่วยเหลือจากผู้เชี่ยวชาญ เช่น นักจิตวิทยา หรือนักจิตบำบัด อาจเป็นทางเลือกที่ดี ผู้เชี่ยวชาญจะสามารถช่วยให้คุณเข้าใจความคิดและความรู้สึกของตัวเองได้ดีขึ้น และเรียนรู้วิธีรับมือกับ Imposter Syndrome อย่างมีประสิทธิภาพ

การปรึกษาผู้เชี่ยวชาญไม่ได้หมายความว่าคุณอ่อนแอ แต่หมายความว่าคุณกล้าที่จะดูแลสุขภาพจิตใจของตัวเอง

สร้าง Self-Compassion: เมตตาต่อตัวเอง

Self-compassion คือการปฏิบัติต่อตัวเองด้วยความเมตตา เข้าใจ และเห็นอกเห็นใจ เหมือนที่เราปฏิบัติต่อเพื่อนสนิท การมี self-compassion จะช่วยให้เรารับมือกับความผิดพลาดและความล้มเหลวได้ดีขึ้น และลดความกดดันที่ต้องสมบูรณ์แบบอยู่เสมอ

ลองทำตามขั้นตอนเหล่านี้เพื่อฝึก self-compassion:

1. สังเกตความรู้สึกของตัวเอง: เมื่อรู้สึกไม่ดี ให้ลองสังเกตว่าความรู้สึกนั้นคืออะไร และยอมรับมัน
2. เตือนตัวเองว่าความผิดพลาดเป็นเรื่องปกติ: ไม่มีใครสมบูรณ์แบบ ทุกคนทำผิดพลาดได้
3. ให้กำลังใจตัวเอง: พูดกับตัวเองด้วยคำพูดที่ให้กำลังใจและเมตตา เหมือนที่เราพูดกับเพื่อนสนิท
4. ดูแลตัวเอง: ทำกิจกรรมที่ทำให้เรารู้สึกดี ผ่อนคลาย และมีความสุข

ตัวอย่างการพูดกับตัวเองอย่างเมตตา

แทนที่จะพูดว่า “ฉันมันแย่ ฉันทำผิดพลาดอีกแล้ว” ลองเปลี่ยนเป็น “ไม่เป็นไร ทุกคนทำผิดพลาดได้ ฉันจะเรียนรู้จากความผิดพลาดนี้ และพยายามทำให้ดีขึ้นในครั้งหน้า”

รักและภูมิใจในตัวเอง

Imposter Syndrome อาจเป็นเรื่องท้าทาย แต่จำไว้ว่าคุณไม่ได้อยู่คนเดียว และคุณมีความสามารถมากมายที่รอให้คุณค้นพบ จงเชื่อมั่นในตัวเอง รักและภูมิใจในสิ่งที่คุณเป็น และอย่ากลัวที่จะเป็นตัวเองอย่างเต็มที่

ถ้ายังรู้สึกว่าต้องการใครสักคนรับฟัง หรืออยากปรึกษาเรื่องความรู้สึกต่างๆ เพิ่มเติม สามารถมาคุยกับพวกเรา Lovecare Station ได้เสมอนะ พวกเราพร้อมรับฟังและสนับสนุนทุกคนเสมอ!