หลายคนอาจจะคุ้นเคยกับวัคซีน HPV ในชื่อของวัคซีนป้องกันมะเร็งปากมดลูก แต่จริงๆ แล้ววัคซีนนี้ไม่ได้มีประโยชน์แค่กับผู้หญิงเท่านั้นนะ เพราะเชื้อ HPV เป็นสาเหตุของโรคต่างๆ ที่เกิดขึ้นได้กับทุกเพศสภาพเลย ดังนั้น ไม่ว่าจะเป็นผู้หญิง ผู้ชาย หรือนอน-ไบนารี ก็ควรได้รับวัคซีน HPV เพื่อป้องกันตัวเองและคนที่เรารัก

ทำความรู้จักกับเชื้อ HPV และโรคที่เกี่ยวข้อง

HPV หรือ Human Papillomavirus เป็นกลุ่มของไวรัสที่มีมากกว่า 100 สายพันธุ์ บางสายพันธุ์ก็ไม่ได้ก่อให้เกิดอาการอะไร แต่บางสายพันธุ์ก็เป็นสาเหตุของโรคต่างๆ เช่น หูดหงอนไก่ มะเร็งปากมดลูก มะเร็งช่องคลอด มะเร็งทวารหนัก และมะเร็งช่องปาก

เชื้อ HPV ติดต่อได้ง่ายมากๆ ผ่านการสัมผัสโดยตรง เช่น การมีเพศสัมพันธ์ การสัมผัสผิวหนังบริเวณที่มีเชื้อ หรือแม้แต่การใช้สิ่งของส่วนตัวร่วมกัน อย่างผ้าเช็ดตัวก็อาจทำให้ติดได้

ที่สำคัญคือ หลายคนอาจจะไม่รู้ตัวว่าตัวเองติดเชื้อ HPV เพราะส่วนใหญ่มักจะไม่แสดงอาการ กว่าจะรู้ตัวอีกทีก็อาจจะสายเกินไปแล้ว

สายพันธุ์ HPV ที่อันตราย

• HPV 16 และ 18: สองสายพันธุ์นี้เป็นสาเหตุหลักของมะเร็งปากมดลูกถึง 70%
• HPV 6 และ 11: สองสายพันธุ์นี้เป็นสาเหตุหลักของหูดหงอนไก่

ทำไมวัคซีน HPV ถึงสำคัญกับทุกคน?

วัคซีน HPV ช่วยป้องกันการติดเชื้อ HPV ซึ่งเป็นสาเหตุของโรคต่างๆ ที่กล่าวมาข้างต้น ไม่ว่าคุณจะเป็นเพศอะไร การฉีดวัคซีน HPV ก็ช่วยลดความเสี่ยงในการเกิดโรคเหล่านี้ได้

สำหรับผู้หญิง วัคซีน HPV ช่วยป้องกันมะเร็งปากมดลูก ซึ่งเป็นมะเร็งที่พบได้บ่อยเป็นอันดับต้นๆ ในผู้หญิงไทย นอกจากนี้ยังช่วยลดความเสี่ยงในการเกิดมะเร็งช่องคลอดและหูดหงอนไก่ได้อีกด้วย

สำหรับผู้ชาย วัคซีน HPV ช่วยป้องกันมะเร็งทวารหนัก มะเร็งองคชาต และหูดหงอนไก่ ซึ่งโรคเหล่านี้อาจส่งผลกระทบต่อสุขภาพทางเพศและคุณภาพชีวิตได้

ประโยชน์ของวัคซีน HPV ที่มากกว่าแค่ป้องกันมะเร็ง

• ลดความเสี่ยงในการเกิดหูดหงอนไก่
• ลดความเสี่ยงในการเกิดมะเร็งทวารหนักและมะเร็งช่องปาก
• ช่วยสร้างภูมิคุ้มกันหมู่ (Herd Immunity)

วัคซีน HPV เหมาะกับใคร?

องค์การอนามัยโลก (WHO) แนะนำให้ฉีดวัคซีน HPV ในช่วงอายุ 9-14 ปี เพราะร่างกายจะสร้างภูมิคุ้มกันได้ดีที่สุดในช่วงวัยนี้

แต่ถึงแม้จะอายุเกิน 14 ปี ก็ยังสามารถฉีดวัคซีน HPV ได้ โดยทั่วไปแล้วแนะนำให้ฉีดจนถึงอายุ 26 ปี แต่ในบางกรณีอาจพิจารณาให้ฉีดถึงอายุ 45 ปี ขึ้นอยู่กับดุลยพินิจของแพทย์

สิ่งที่สำคัญคือ ควรปรึกษาแพทย์เพื่อประเมินความเสี่ยงและประโยชน์ของการฉีดวัคซีน HPV ก่อนตัดสินใจ

ใครบ้างที่ไม่ควรฉีดวัคซีน HPV?

• ผู้ที่แพ้วัคซีน HPV หรือส่วนประกอบของวัคซีน
• ผู้ที่กำลังป่วยหนักหรือมีไข้สูง
• สตรีมีครรภ์ (ควรปรึกษาแพทย์)

ขั้นตอนการฉีดวัคซีน HPV และผลข้างเคียงที่อาจเกิดขึ้น

วัคซีน HPV จะฉีดทั้งหมด 2-3 เข็ม ขึ้นอยู่กับอายุและชนิดของวัคซีน

โดยทั่วไปแล้ววัคซีน HPV มีความปลอดภัยสูง ผลข้างเคียงที่อาจเกิดขึ้นมักไม่รุนแรง เช่น ปวด บวม แดง บริเวณที่ฉีด หรือมีไข้ต่ำๆ ซึ่งอาการเหล่านี้จะหายได้เองภายใน 1-2 วัน

หากมีอาการแพ้รุนแรง เช่น หายใจลำบาก หน้าบวม ปากบวม ควรรีบไปพบแพทย์ทันที

ชนิดของวัคซีน HPV ที่มีในปัจจุบัน

1. Cervarix: ป้องกัน HPV สายพันธุ์ 16 และ 18 (สาเหตุหลักของมะเร็งปากมดลูก)
2. Gardasil: ป้องกัน HPV สายพันธุ์ 6, 11, 16 และ 18 (ป้องกันมะเร็งปากมดลูกและหูดหงอนไก่)
3. Gardasil 9: ป้องกัน HPV สายพันธุ์ 6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52 และ 58 (ป้องกันมะเร็งปากมดลูกและหูดหงอนไก่ได้ครอบคลุมมากขึ้น)

HPV Vaccine กับเรื่องเพศ: ทำความเข้าใจให้ถูกต้อง

หลายคนอาจจะคิดว่าการฉีดวัคซีน HPV เป็นเรื่องของผู้ที่มีเพศสัมพันธ์แล้วเท่านั้น แต่จริงๆ แล้วการฉีดวัคซีน HPV จะได้ผลดีที่สุดถ้าฉีดก่อนที่จะมีเพศสัมพันธ์ครั้งแรก เพราะร่างกายจะยังไม่เคยสัมผัสกับเชื้อ HPV มาก่อน

แต่ถึงแม้จะมีเพศสัมพันธ์แล้วก็ยังสามารถฉีดวัคซีน HPV ได้ เพราะอาจจะยังไม่เคยติดเชื้อ HPV ทุกสายพันธุ์ที่วัคซีนป้องกันได้

ที่สำคัญคือ การฉีดวัคซีน HPV ไม่ได้หมายความว่าเราจะไม่ต้องตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกแล้วนะ เพราะวัคซีนไม่ได้ป้องกันเชื้อ HPV ได้ทุกสายพันธุ์ ดังนั้นผู้หญิงทุกคนควรเข้ารับการตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกตามคำแนะนำของแพทย์อย่างสม่ำเสมอ

ข้อควรรู้เกี่ยวกับการฉีดวัคซีน HPV

• วัคซีน HPV ไม่สามารถรักษาการติดเชื้อ HPV ที่เป็นอยู่แล้วได้
• วัคซีน HPV ไม่ได้ป้องกันโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์อื่นๆ
• การฉีดวัคซีน HPV ไม่ได้หมายความว่าจะไม่ต้องใช้ถุงยางอนามัย

เรื่องจริงที่คุณควรรู้เกี่ยวกับมะเร็งที่เกิดจาก HPV

มะเร็งที่เกิดจากเชื้อ HPV ไม่ได้มีแค่ในผู้หญิงเท่านั้น ผู้ชายก็มีความเสี่ยงเช่นกัน โดยเฉพาะมะเร็งทวารหนักและมะเร็งช่องปาก

การสูบบุหรี่และการมีคู่นอนหลายคนเพิ่มความเสี่ยงในการติดเชื้อ HPV และการเกิดมะเร็งที่เกี่ยวข้อง

การตรวจคัดกรองมะเร็งเป็นสิ่งสำคัญ ไม่ว่าจะเป็นการตรวจ Pap Smear ในผู้หญิง หรือการตรวจทวารหนักในผู้ชายที่มีความเสี่ยง

สัญญาณเตือนที่ควรไปพบแพทย์

• มีเลือดออกผิดปกติจากช่องคลอดหรือทวารหนัก
• มีแผลหรือก้อนเนื้อบริเวณอวัยวะเพศหรือทวารหนัก
• มีอาการเจ็บปวดหรือคันบริเวณอวัยวะเพศหรือทวารหนัก

สรุป: HPV Vaccine ทางเลือกที่ดีสำหรับทุกคน

วัคซีน HPV เป็นเครื่องมือสำคัญในการป้องกันโรคที่เกิดจากเชื้อ HPV ไม่ว่าคุณจะเป็นเพศอะไร การฉีดวัคซีน HPV ก็เป็นทางเลือกที่ดีในการดูแลสุขภาพของตัวเองและคนที่คุณรัก

อย่ารอช้าที่จะปรึกษาแพทย์เพื่อขอคำแนะนำเกี่ยวกับการฉีดวัคซีน HPV เพราะการป้องกันดีกว่าการรักษาเสมอ!

ถ้ามีเรื่องกังวลใจเกี่ยวกับสุขภาพ หรือเรื่องเพศ อย่าเก็บไว้คนเดียวนะ Lovecare Station พร้อมเป็นเพื่อนคุยและให้คำปรึกษาเสมอ คลิกเลย!