หลายคนอาจเคยได้ยินคำว่า Gender Dysphoria (ภาวะไม่สอดคล้องทางเพศ) และ Body Dysmorphia (ภาวะวิตกกังวลเกี่ยวกับรูปร่าง) แล้วเกิดความสับสนว่าทั้งสองภาวะนี้เหมือนหรือแตกต่างกันอย่างไร? จริงๆ แล้วทั้งสองภาวะนี้มีความแตกต่างกันอย่างชัดเจน ทั้งในด้านสาเหตุ อาการ และวิธีการรักษา การทำความเข้าใจความแตกต่างนี้จะช่วยให้เราสามารถให้ความช่วยเหลือและสนับสนุนคนที่กำลังเผชิญกับภาวะเหล่านี้ได้อย่างเหมาะสม

Gender Dysphoria คืออะไร?

Gender Dysphoria คือภาวะที่บุคคลรู้สึกไม่สบายใจอย่างมากหรือไม่พึงพอใจกับเพศที่ได้รับมอบหมายเมื่อแรกเกิด ความรู้สึกนี้อาจเกิดขึ้นเนื่องจากความไม่สอดคล้องระหว่างอัตลักษณ์ทางเพศของตนเองกับลักษณะทางเพศทางกายภาพ

ภาวะนี้ไม่ได้เป็นเพียงความรู้สึกไม่ชอบลักษณะทางเพศของตัวเองเท่านั้น แต่เป็นความรู้สึกที่ลึกซึ้งและส่งผลกระทบต่อการใช้ชีวิตประจำวัน ความรู้สึกไม่สอดคล้องนี้อาจนำไปสู่ความทุกข์ ความวิตกกังวล และภาวะซึมเศร้าได้

สิ่งสำคัญคือต้องเข้าใจว่า Gender Dysphoria ไม่ใช่ความผิดปกติทางจิตเวช แต่เป็นภาวะที่บุคคลมีความรู้สึกและอัตลักษณ์ทางเพศที่แตกต่างจากเพศที่ถูกกำหนด

อาการของ Gender Dysphoria

• ความรู้สึกอย่างแรงกล้าว่าตนเองเป็นเพศอื่น
• ความต้องการอย่างแรงกล้าที่จะได้รับการปฏิบัติเหมือนเพศอื่น
• ความไม่พอใจกับลักษณะทางเพศของตนเอง
• ความต้องการที่จะเปลี่ยนแปลงลักษณะทางเพศของตนเองให้สอดคล้องกับอัตลักษณ์ทางเพศ
• ความทุกข์ ความวิตกกังวล หรือภาวะซึมเศร้าอันเนื่องมาจากความไม่สอดคล้องทางเพศ

Body Dysmorphia คืออะไร?

Body Dysmorphia (BDD) หรือภาวะวิตกกังวลเกี่ยวกับรูปร่าง คือภาวะทางจิตเวชที่บุคคลหมกมุ่นอยู่กับข้อบกพร่องเล็กน้อย หรือจินตนาการถึงข้อบกพร่องในรูปร่างหน้าตาของตนเองมากเกินไป

ผู้ที่มีภาวะ BDD มักจะใช้เวลามากเกินไปในการตรวจสอบรูปร่างหน้าตาของตนเองในกระจก หรือพยายามปกปิดข้อบกพร่องที่ตนเองกังวล

ภาวะนี้ส่งผลกระทบอย่างมากต่อความมั่นใจในตนเองและความสามารถในการเข้าสังคม ผู้ที่มี BDD อาจหลีกเลี่ยงการเข้าสังคมหรือการทำกิจกรรมที่ต้องพบปะผู้คน เพราะกังวลว่าคนอื่นจะสังเกตเห็นข้อบกพร่องของตนเอง

อาการของ Body Dysmorphia

• หมกมุ่นอยู่กับข้อบกพร่องเล็กน้อย หรือจินตนาการถึงข้อบกพร่องในรูปร่างหน้าตาของตนเอง
• ใช้เวลามากเกินไปในการตรวจสอบรูปร่างหน้าตาของตนเองในกระจก
• พยายามปกปิดข้อบกพร่องที่ตนเองกังวลด้วยเสื้อผ้า เครื่องสำอาง หรือวิธีการอื่นๆ
• หลีกเลี่ยงการเข้าสังคมหรือการทำกิจกรรมที่ต้องพบปะผู้คน
• มีความวิตกกังวลหรือภาวะซึมเศร้าอันเนื่องมาจากความกังวลเกี่ยวกับรูปร่างหน้าตา

ความแตกต่างที่สำคัญระหว่าง Gender Dysphoria และ Body Dysmorphia

แม้ว่าทั้งสองภาวะนี้อาจมีความคล้ายคลึงกันในแง่ที่ทำให้เกิดความทุกข์และความไม่พอใจในตนเอง แต่ความแตกต่างที่สำคัญคือ Gender Dysphoria เกี่ยวข้องกับความไม่สอดคล้องระหว่างอัตลักษณ์ทางเพศกับเพศที่ได้รับมอบหมาย ในขณะที่ Body Dysmorphia เกี่ยวข้องกับความกังวลเกี่ยวกับรูปร่างหน้าตา

ใน Gender Dysphoria บุคคลมีความรู้สึกอย่างแรงกล้าว่าตนเองเป็นเพศอื่น และต้องการที่จะเปลี่ยนแปลงลักษณะทางเพศของตนเองให้สอดคล้องกับอัตลักษณ์ทางเพศ ในทางตรงกันข้าม บุคคลที่มี Body Dysmorphia ไม่ได้ต้องการที่จะเปลี่ยนแปลงเพศของตนเอง แต่ต้องการที่จะแก้ไขข้อบกพร่องที่ตนเองกังวล

ความแตกต่างนี้มีความสำคัญอย่างยิ่งในการวินิจฉัยและการรักษาที่เหมาะสม

ตัวอย่างสถานการณ์

ลองพิจารณาสองสถานการณ์ต่อไปนี้:

• สถานการณ์ที่ 1: เด็กชายคนหนึ่งรู้สึกว่าตนเองเป็นเด็กหญิงมาตั้งแต่เด็ก เขาไม่ชอบเสื้อผ้าผู้ชายและชอบเล่นกับของเล่นเด็กผู้หญิง เขาอยากมีร่างกายเป็นเด็กหญิงและได้รับการปฏิบัติเหมือนเด็กหญิง
• สถานการณ์ที่ 2: หญิงสาวคนหนึ่งกังวลอย่างมากเกี่ยวกับขนาดของจมูก เธอคิดว่าจมูกของเธอใหญ่เกินไปและทำให้เธอไม่สวย เธอใช้เวลาหลายชั่วโมงในแต่ละวันในการตรวจสอบจมูกของเธอในกระจกและพยายามปกปิดมันด้วยเครื่องสำอาง

ในสถานการณ์ที่ 1 เด็กชายคนนี้อาจมีภาวะ Gender Dysphoria ในขณะที่หญิงสาวในสถานการณ์ที่ 2 อาจมีภาวะ Body Dysmorphia

การวินิจฉัย Gender Dysphoria และ Body Dysmorphia

การวินิจฉัยทั้งสองภาวะนี้ต้องอาศัยการประเมินโดยผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพจิต ผู้เชี่ยวชาญจะทำการสัมภาษณ์และอาจใช้แบบทดสอบเพื่อประเมินอาการและความรุนแรงของภาวะ

สำหรับการวินิจฉัย Gender Dysphoria ผู้เชี่ยวชาญจะพิจารณาความรู้สึกไม่สอดคล้องทางเพศของบุคคล ความต้องการที่จะได้รับการปฏิบัติเหมือนเพศอื่น และความทุกข์ที่เกิดจากความไม่สอดคล้องทางเพศ

สำหรับการวินิจฉัย Body Dysmorphia ผู้เชี่ยวชาญจะพิจารณาความหมกมุ่นอยู่กับข้อบกพร่องในรูปร่างหน้าตา พฤติกรรมการตรวจสอบหรือปกปิดรูปร่างหน้าตา และความทุกข์ที่เกิดจากความกังวลเกี่ยวกับรูปร่างหน้าตา

ความสำคัญของการวินิจฉัยที่ถูกต้อง

การวินิจฉัยที่ถูกต้องเป็นสิ่งสำคัญอย่างยิ่งในการวางแผนการรักษาที่เหมาะสม การรักษา Gender Dysphoria และ Body Dysmorphia มีความแตกต่างกัน ดังนั้นการวินิจฉัยผิดพลาดอาจนำไปสู่การรักษาที่ไม่ถูกต้องและไม่ได้ผล

แนวทางการรักษา Gender Dysphoria

การรักษา Gender Dysphoria มีเป้าหมายเพื่อลดความทุกข์ที่เกิดจากความไม่สอดคล้องทางเพศและช่วยให้บุคคลสามารถใช้ชีวิตได้อย่างมีความสุขและสอดคล้องกับอัตลักษณ์ทางเพศของตนเอง

แนวทางการรักษามีหลายรูปแบบ ขึ้นอยู่กับความต้องการและความพร้อมของแต่ละบุคคล

การรักษาอาจรวมถึง:

• การให้คำปรึกษา: เพื่อช่วยให้บุคคลสำรวจและทำความเข้าใจอัตลักษณ์ทางเพศของตนเอง และรับมือกับความท้าทายที่เกี่ยวข้องกับ Gender Dysphoria
• การบำบัดฮอร์โมน: เพื่อเปลี่ยนแปลงลักษณะทางเพศให้สอดคล้องกับอัตลักษณ์ทางเพศ
• การผ่าตัดแปลงเพศ: เพื่อเปลี่ยนแปลงอวัยวะเพศให้สอดคล้องกับอัตลักษณ์ทางเพศ
• การสนับสนุนทางสังคม: การเข้าร่วมกลุ่มสนับสนุนหรือการพูดคุยกับบุคคลอื่นที่มีประสบการณ์คล้ายคลึงกัน

แนวทางการรักษา Body Dysmorphia

การรักษา Body Dysmorphia มีเป้าหมายเพื่อลดความหมกมุ่นอยู่กับรูปร่างหน้าตา ลดพฤติกรรมการตรวจสอบหรือปกปิดรูปร่างหน้าตา และปรับปรุงความมั่นใจในตนเอง

การรักษาหลักสำหรับ Body Dysmorphia คือ:

• การบำบัดทางความคิดและพฤติกรรม (CBT): เพื่อช่วยให้บุคคลระบุและเปลี่ยนแปลงความคิดและพฤติกรรมที่ไม่เหมาะสมเกี่ยวกับรูปร่างหน้าตา
• การใช้ยา: ยาแก้ซึมเศร้าบางชนิดอาจช่วยลดความวิตกกังวลและความหมกมุ่นที่เกี่ยวข้องกับ BDD

สิ่งสำคัญคือต้องเข้าใจว่าการรักษา Body Dysmorphia ต้องใช้เวลาและความพยายาม การเปลี่ยนแปลงความคิดและพฤติกรรมต้องอาศัยการฝึกฝนอย่างสม่ำเสมอ

เมื่อไหร่ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ?

หากคุณหรือคนที่คุณรู้จักกำลังประสบกับความทุกข์เนื่องจากความไม่สอดคล้องทางเพศหรือความกังวลเกี่ยวกับรูปร่างหน้าตา สิ่งสำคัญคือต้องปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพจิต

ผู้เชี่ยวชาญสามารถทำการประเมินและวินิจฉัยที่ถูกต้อง และแนะนำแนวทางการรักษาที่เหมาะสม

อย่าลังเลที่จะขอความช่วยเหลือ หากคุณรู้สึกว่าคุณไม่สามารถจัดการกับความรู้สึกเหล่านี้ได้ด้วยตนเอง การขอความช่วยเหลือไม่ใช่สัญญาณของความอ่อนแอ แต่เป็นสัญญาณของความเข้มแข็ง

การดูแลสุขภาพจิตเป็นสิ่งสำคัญไม่แพ้การดูแลสุขภาพร่างกาย การขอความช่วยเหลือจากผู้เชี่ยวชาญเป็นขั้นตอนแรกในการก้าวไปสู่การมีชีวิตที่มีความสุขและมีคุณภาพ

ไม่ว่าคุณกำลังเผชิญกับ Gender Dysphoria หรือ Body Dysmorphia หรือภาวะอื่นๆ ที่ส่งผลกระทบต่อสุขภาพจิตของคุณ ขอให้คุณรู้ว่าคุณไม่ได้อยู่คนเดียว มีคนที่พร้อมจะรับฟังและช่วยเหลือคุณเสมอ ที่ Lovecare Station เราพร้อมเป็นเพื่อนที่คอยรับฟังและให้คำปรึกษา หากคุณต้องการพูดคุยหรือต้องการข้อมูลเพิ่มเติม สามารถติดต่อเราได้เลยนะ!