ซิฟิลิสเป็นโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ที่เกิดจากเชื้อแบคทีเรีย แต่ไม่ต้องตกใจ เพราะถ้ารู้เร็ว รักษาเร็ว ก็หายได้! มาทำความเข้าใจกันว่าซิฟิลิสคืออะไร มีอาการยังไง ติดต่อได้ทางไหน และเราจะป้องกันตัวเองจากโรคนี้ได้ยังไงบ้าง เพื่อสุขภาพที่ดีของเราทุกคน

ซิฟิลิสคืออะไร?

ซิฟิลิสเป็นโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ (Sexually Transmitted Infection หรือ STI) ที่เกิดจากเชื้อแบคทีเรียชื่อ Treponema pallidum เชื้อตัวนี้ชอบที่ชื้นๆ และจะอ่อนแอในที่แห้งๆ หรือโดนสบู่ น้ำยาฆ่าเชื้อก็ตายได้ง่ายๆ

โรคนี้ติดต่อผ่านการสัมผัสโดยตรงกับแผลซิฟิลิส ซึ่งมักจะเกิดขึ้นที่อวัยวะเพศ ช่องคลอด ทวารหนัก หรือปาก ถ้าไม่ได้รับการรักษา เชื้อซิฟิลิสสามารถแพร่กระจายไปทั่วร่างกายและทำให้เกิดปัญหาสุขภาพร้ายแรงได้

ระยะฟักตัวของซิฟิลิส

โดยทั่วไปแล้ว ระยะฟักตัวของซิฟิลิสคือ 2-4 สัปดาห์ แต่ก็อาจนานถึง 3 เดือนได้เลยนะ ระหว่างนี้เราอาจจะยังไม่รู้ตัวว่าติดเชื้อ เพราะยังไม่มีอาการอะไรให้เห็น

อาการของซิฟิลิสมีอะไรบ้าง?

อาการของซิฟิลิสจะแตกต่างกันไปในแต่ละระยะของโรค ซึ่งแบ่งออกเป็น 3 ระยะหลักๆ คือ ระยะที่ 1, 2 และ 3

ซิฟิลิสระยะที่ 1: แผลริมแข็ง

หลังจากได้รับเชื้อประมาณ 2-3 สัปดาห์ จะเริ่มมีแผลเล็กๆ ที่บริเวณที่เชื้อเข้าสู่ร่างกาย เช่น อวัยวะเพศ ริมฝีปาก หรือทวารหนัก แผลนี้เรียกว่า แผลริมแข็ง

แผลริมแข็งจะมีลักษณะกลม ขอบแข็ง ไม่เจ็บ และมักจะหายไปเองภายใน 3-6 สัปดาห์ ถึงแม้แผลจะหายไปแล้ว แต่เชื้อซิฟิลิสยังคงอยู่ในร่างกายนะ!

ซิฟิลิสระยะที่ 2: ผื่นขึ้นตามตัว

หลังจากแผลริมแข็งหายไปประมาณ 2-3 สัปดาห์ จะเริ่มมีผื่นขึ้นตามตัว โดยเฉพาะที่ฝ่ามือและฝ่าเท้า ผื่นนี้จะไม่คันนะ นอกจากผื่นแล้ว อาจมีอาการอื่นๆ ร่วมด้วย เช่น ไข้ เจ็บคอ ปวดเมื่อยตามตัว ผมร่วง

ในระยะนี้ เชื้อซิฟิลิสจะกระจายไปตามต่อมน้ำเหลืองทั่วร่างกาย ทำให้ต่อมน้ำเหลืองโตขึ้น และสามารถติดต่อได้ง่ายมากๆ

ซิฟิลิสระยะที่ 3: ระยะอันตราย

ถ้าไม่ได้รับการรักษาในระยะที่ 1 และ 2 เชื้อซิฟิลิสจะเข้าสู่ระยะที่ 3 ซึ่งเป็นระยะที่อันตรายที่สุด เพราะเชื้อจะทำลายอวัยวะภายในต่างๆ เช่น หัวใจ สมอง เส้นประสาท ตา กระดูก ทำให้เกิดอาการร้ายแรงต่างๆ เช่น ตาบอด หูหนวก อัมพาต สมองเสื่อม หรือเสียชีวิตได้เลยนะ

สำคัญ: ซิฟิลิสในระยะที่ 3 อาจใช้เวลาหลายปีในการพัฒนา ดังนั้นการตรวจหาและรักษาตั้งแต่เนิ่นๆ จึงสำคัญมากๆ

ซิฟิลิสติดต่อกันได้ยังไง?

ซิฟิลิสติดต่อได้จากการสัมผัสโดยตรงกับแผลซิฟิลิสในระยะที่ 1 หรือน้ำเหลืองจากผื่นในระยะที่ 2

วิธีติดต่อหลักๆ คือ การมีเพศสัมพันธ์ (ทางช่องคลอด ทวารหนัก หรือปาก) กับผู้ที่ติดเชื้อ นอกจากนี้ คุณแม่ที่ติดเชื้อซิฟิลิสก็สามารถถ่ายทอดเชื้อไปยังลูกในท้องได้ด้วย

ซิฟิลิสไม่ติดต่อจากการใช้ห้องน้ำร่วมกัน จับมือ กอด หรือใช้สิ่งของส่วนตัวร่วมกันนะ

ซิฟิลิสในคนท้อง อันตรายแค่ไหน?

ซิฟิลิสในคุณแม่ตั้งครรภ์เป็นเรื่องที่ต้องระวังมากๆ เพราะเชื้อสามารถผ่านรกไปยังลูกน้อยในครรภ์ได้ ทำให้เกิด ซิฟิลิสแต่กำเนิด

เด็กที่เกิดมาพร้อมกับซิฟิลิสแต่กำเนิดอาจมีปัญหาสุขภาพร้ายแรงหลายอย่าง เช่น ความพิการแต่กำเนิด ตาบอด หูหนวก สมองเล็ก หรือเสียชีวิตได้เลยนะ

ดังนั้น คุณแม่ที่วางแผนจะมีลูก หรือกำลังตั้งครรภ์ ควรเข้ารับการตรวจหาซิฟิลิส เพื่อป้องกันอันตรายที่อาจเกิดขึ้นกับลูกน้อย

รักษาซิฟิลิสยังไง?

ซิฟิลิสรักษาได้ด้วยยาปฏิชีวนะ (Penicillin) ซึ่งแพทย์จะฉีดยาให้ตามความรุนแรงของโรค

การรักษาซิฟิลิสตั้งแต่เนิ่นๆ จะช่วยให้หายขาดได้ และป้องกันไม่ให้เกิดภาวะแทรกซ้อนร้ายแรง

ต้องทำยังไงเมื่อรักษาซิฟิลิส?

• ไปพบแพทย์ตามนัดทุกครั้ง และฉีดยาให้ครบตามที่แพทย์สั่ง
• งดมีเพศสัมพันธ์จนกว่าจะรักษาหาย
• แจ้งให้คู่นอนทราบ เพื่อให้เข้ารับการตรวจและรักษา

ป้องกันซิฟิลิสยังไงดี?

การป้องกันซิฟิลิสทำได้ง่ายๆ โดย

• ใช้ถุงยางอนามัยทุกครั้ง เมื่อมีเพศสัมพันธ์
• หลีกเลี่ยงการมีคู่นอนหลายคน
• ตรวจหาซิฟิลิสเป็นประจำ โดยเฉพาะถ้ามีคู่นอนหลายคน หรือมีพฤติกรรมเสี่ยง

ถ้ามีอาการผิดปกติ เช่น แผลที่อวัยวะเพศ หรือผื่นขึ้นตามตัว ควรรีบไปพบแพทย์เพื่อตรวจวินิจฉัยนะ

จำไว้เสมอ: การป้องกันดีกว่าการรักษา! ดูแลตัวเองให้ดี เพื่อสุขภาพที่ดีของเราทุกคน

ซิฟิลิสเป็นโรคที่ป้องกันและรักษาได้ ถ้ารู้เร็ว รักษาเร็ว ก็ไม่ต้องกังวล! อย่ากลัวที่จะปรึกษาแพทย์ หรือขอคำแนะนำจากผู้เชี่ยวชาญนะ พวกเรา Lovecare Station เป็นกำลังใจให้ทุกคน!

ถ้ามีคำถามเพิ่มเติม หรืออยากปรึกษาเรื่องเพศและสุขภาพ สามารถทักมาคุยกับพวกเรา Lovecare Station ได้เสมอนะ พวกเราพร้อมรับฟังและให้คำแนะนำอย่างเป็นกันเองและเข้าใจวัยรุ่นแน่นอน