เคยสงสัยไหมว่า HIV กับ AIDS เหมือนหรือต่างกัน? หลายคนคิดว่ามันคือสิ่งเดียวกัน แต่จริงๆ แล้ว HIV คือเชื้อไวรัส ส่วน AIDS เป็นภาวะที่เกิดจาก HIV ทำลายภูมิคุ้มกันของเรา แล้ว HIV จะกลายเป็น AIDS เสมอไปไหม? มาหาคำตอบกัน!

HIV คืออะไร?

HIV หรือ Human Immunodeficiency Virus คือไวรัสร้ายที่เข้าไปโจมตีระบบภูมิคุ้มกันของเรา ทำให้ร่างกายอ่อนแอและติดเชื้อโรคต่างๆ ได้ง่ายขึ้น ลองนึกภาพว่าร่างกายเรามีทหารคอยปกป้อง แต่ HIV เข้าไปทำลายทหารเหล่านั้น ทำให้เราป้องกันตัวเองได้ยากขึ้น

เจ้า HIV เนี่ย จะเข้าไปเล่นงานเซลล์เม็ดเลือดขาวชนิดหนึ่งที่ชื่อว่า CD4 T cells ซึ่งเป็นเหมือนหัวหน้าทีมของระบบภูมิคุ้มกัน เมื่อ CD4 T cells น้อยลง ร่างกายก็จะอ่อนแอลงเรื่อยๆ

การติดเชื้อ HIV ไม่ได้ทำให้เกิดอาการป่วยทันที แต่จะค่อยๆ ทำให้ระบบภูมิคุ้มกันอ่อนแอลง ทำให้เราเสี่ยงต่อการติดเชื้อฉวยโอกาส (Opportunistic Infections) หรือโรคต่างๆ ที่คนทั่วไปไม่เป็นกันได้ง่ายๆ

เชื้อ HIV แพร่กระจายได้ยังไง?

• เลือด: การใช้เข็มฉีดยาร่วมกัน
• น้ำอสุจิ และน้ำหล่อลื่น: การมีเพศสัมพันธ์โดยไม่ใช้ถุงยางอนามัย
• น้ำในช่องคลอด: การมีเพศสัมพันธ์โดยไม่ใช้ถุงยางอนามัย
• น้ำนม: จากแม่สู่ลูกระหว่างตั้งครรภ์ คลอด หรือให้นม

สิ่งที่ต้องรู้: HIV ไม่ได้แพร่กระจายผ่านการสัมผัสทั่วไป เช่น การจับมือ กอด จูบ ใช้ห้องน้ำร่วมกัน หรือกินอาหารด้วยกันนะ!

AIDS คืออะไร?

AIDS หรือ Acquired Immunodeficiency Syndrome คือ ภาวะที่ระบบภูมิคุ้มกันถูกทำลายอย่างหนักจาก HIV จนร่างกายไม่สามารถต่อสู้กับเชื้อโรคต่างๆ ได้อีกต่อไป พูดง่ายๆ คือ AIDS เป็นผลที่ตามมาจากการติดเชื้อ HIV เป็นเวลานาน และไม่ได้รับการรักษา

เมื่อเป็น AIDS ร่างกายจะอ่อนแอมาก และเสี่ยงต่อการติดเชื้อฉวยโอกาสต่างๆ เช่น วัณโรค ปอดอักเสบ เยื่อหุ้มสมองอักเสบ หรือมะเร็งบางชนิด ซึ่งอาจเป็นอันตรายถึงชีวิต

อาการของ AIDS จะแตกต่างกันไปในแต่ละคน ขึ้นอยู่กับชนิดของเชื้อโรคที่เข้ามาโจมตีร่างกาย

อาการที่อาจเกิดขึ้นเมื่อเป็น AIDS

• น้ำหนักลดผิดปกติ
• เหนื่อยล้า อ่อนเพลียเรื้อรัง
• มีไข้สูง เหงื่อออกตอนกลางคืน
• ต่อมน้ำเหลืองโต
• ท้องเสียเรื้อรัง
• มีแผลในปาก หรือที่อวัยวะเพศ

สำคัญ: ไม่ใช่ทุกคนที่ติดเชื้อ HIV จะเป็น AIDS นะ! ถ้าตรวจพบเร็ว และได้รับการรักษาอย่างถูกต้อง ก็สามารถใช้ชีวิตได้อย่างปกติ

ความแตกต่างที่ต้องรู้: HIV vs AIDS

สรุปง่ายๆ HIV คือเชื้อไวรัส ส่วน AIDS คือภาวะที่เกิดจากเชื้อไวรัสทำลายภูมิคุ้มกัน

ลองนึกภาพว่า HIV คือผู้ร้ายที่เข้ามาในบ้าน ส่วน AIDS คือตอนที่ผู้ร้ายทำลายบ้านจนพังหมดแล้ว

การรักษาด้วยยาต้านไวรัส (ARV) สามารถควบคุม HIV ได้ ทำให้ผู้ติดเชื้อมีสุขภาพแข็งแรง และไม่พัฒนาไปสู่ AIDS

เปรียบเทียบ HIV กับ AIDS

ลักษณะ	HIV	AIDS
สาเหตุ	เชื้อไวรัส HIV	ภาวะที่เกิดจาก HIV ทำลายภูมิคุ้มกัน
อาการ	อาจไม่มีอาการในระยะแรก	มีอาการป่วยจากเชื้อฉวยโอกาสต่างๆ
การรักษา	ยาต้านไวรัส (ARV)	รักษาตามอาการ และป้องกันเชื้อฉวยโอกาส

การตรวจหา HIV สำคัญยังไง?

การตรวจหา HIV เป็นสิ่งสำคัญมาก เพราะจะช่วยให้เรารู้สถานะของตัวเอง และเข้ารับการรักษาได้ทันท่วงที ยิ่งรู้เร็ว ยิ่งรักษาได้ผลดี

ปัจจุบันมีชุดตรวจ HIV ด้วยตัวเอง (HIV self-test) ที่สามารถซื้อมาตรวจเองได้ที่บ้าน แต่ถ้าผลเป็นบวก ก็ต้องไปยืนยันผลที่โรงพยาบาลอีกครั้งนะ

การตรวจ HIV ไม่ได้น่ากลัวอย่างที่คิด แถมยังเป็นความรับผิดชอบต่อตัวเอง และคนที่เรารักด้วยนะ

ใครบ้างที่ควรตรวจ HIV?

• คนที่เคยมีเพศสัมพันธ์โดยไม่ใช้ถุงยางอนามัย
• คนที่ใช้เข็มฉีดยาร่วมกับผู้อื่น
• คนที่สงสัยว่าตัวเองอาจได้รับเชื้อ HIV

การป้องกัน HIV ทำได้ยังไง?

การป้องกัน HIV ทำได้หลายวิธี ทั้งการใช้ถุงยางอนามัย การกินยา PrEP (Pre-exposure prophylaxis) และการหลีกเลี่ยงพฤติกรรมเสี่ยง

PrEP คือยาที่กินเพื่อป้องกันการติดเชื้อ HIV สำหรับคนที่ยังไม่ติดเชื้อ แต่มีความเสี่ยงสูง เช่น มีคู่นอนหลายคน หรือมีคู่นอนที่ติดเชื้อ HIV

การใช้ถุงยางอนามัยทุกครั้งที่มีเพศสัมพันธ์ เป็นวิธีป้องกัน HIV ที่มีประสิทธิภาพสูง และยังช่วยป้องกันโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์อื่นๆ ได้อีกด้วย

วิธีป้องกัน HIV ที่ควรรู้

1. ใช้ถุงยางอนามัยทุกครั้งที่มีเพศสัมพันธ์
2. กินยา PrEP ถ้ามีความเสี่ยงสูง
3. หลีกเลี่ยงการใช้เข็มฉีดยาร่วมกับผู้อื่น
4. ตรวจ HIV เป็นประจำ

อยู่ร่วมกับผู้ติดเชื้อ HIV ได้ไหม?

แน่นอน! ผู้ติดเชื้อ HIV ที่ได้รับการรักษาอย่างถูกต้อง สามารถใช้ชีวิตได้อย่างปกติ และไม่แพร่เชื้อให้คนอื่น

การให้กำลังใจ และสนับสนุนผู้ติดเชื้อ HIV เป็นสิ่งสำคัญมาก เพราะจะช่วยให้พวกเขามีกำลังใจในการดูแลตัวเอง และใช้ชีวิตต่อไป

อย่าตีตรา หรือเลือกปฏิบัติกับผู้ติดเชื้อ HIV เพราะทุกคนมีสิทธิที่จะได้รับการปฏิบัติอย่างเท่าเทียมกัน

จำไว้ว่า: HIV ไม่ได้น่ากลัวอย่างที่คิด! ถ้ารู้เร็ว รักษาเร็ว ก็สามารถใช้ชีวิตได้อย่างมีความสุข

หวังว่าบทความนี้จะช่วยให้ทุกคนเข้าใจ HIV และ AIDS มากขึ้นนะ! ถ้ามีคำถาม หรืออยากปรึกษาเรื่องเพศและสุขภาพ สามารถเข้ามาคุยกับพี่ๆ เลิฟแคร์สเตชั่นได้เลย พวกเราพร้อมรับฟังและให้คำแนะนำเสมอ คลิกเลย!