สาวๆ รู้ไหมว่ามะเร็งปากมดลูกเป็นโรคที่พบบ่อยในผู้หญิงไทย และเป็นสาเหตุการเสียชีวิตอันดับต้นๆ เลยนะ ถึงแม้จะดูน่ากลัว แต่เราสามารถป้องกันและรักษาได้ถ้าเรารู้จักโรคนี้ดีพอ มาทำความเข้าใจเกี่ยวกับมะเร็งปากมดลูกไปด้วยกัน เพื่อสุขภาพที่ดีของเราทุกคน!

มะเร็งปากมดลูกคืออะไร? เกี่ยวอะไรกับ HPV?

มะเร็งปากมดลูกก็คือการที่เซลล์บริเวณปากมดลูกของเราเกิดการเปลี่ยนแปลงและเจริญเติบโตผิดปกติจนกลายเป็นเนื้อร้าย เจ้าตัวร้ายที่ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงนี้ส่วนใหญ่ก็คือเชื้อไวรัสที่ชื่อว่า Human Papillomavirus (HPV) นั่นเอง

เชื้อ HPV ติดต่อกันได้ง่ายมากๆ ผ่านการสัมผัสโดยตรง โดยเฉพาะอย่างยิ่งจากการมีเพศสัมพันธ์ แต่ไม่ต้องตกใจไปนะ! ไม่ใช่ว่าทุกคนที่ติดเชื้อ HPV จะเป็นมะเร็งปากมดลูกเสมอไป เพราะร่างกายของเราสามารถกำจัดเชื้อ HPV ได้เองในหลายๆ กรณี

แต่ถ้าเชื้อ HPV ยังคงอยู่ในร่างกายเป็นเวลานาน ก็อาจจะทำให้เซลล์ปากมดลูกเปลี่ยนแปลงไป จนกลายเป็นมะเร็งได้ในที่สุด ดังนั้นการตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกเป็นประจำจึงสำคัญมากๆ เพื่อให้เราเจอความผิดปกติได้ตั้งแต่เนิ่นๆ

ทำไมต้องเป็น HPV?

เชื้อ HPV มีหลายสายพันธุ์ แต่สายพันธุ์ที่ทำให้เกิดมะเร็งปากมดลูกส่วนใหญ่คือ HPV 16 และ 18 การฉีดวัคซีน HPV จะช่วยป้องกันการติดเชื้อจากสายพันธุ์เหล่านี้ได้

สาเหตุและปัจจัยเสี่ยงที่ต้องระวัง

นอกจากเชื้อ HPV แล้ว ยังมีปัจจัยอื่นๆ ที่อาจเพิ่มความเสี่ยงในการเป็นมะเร็งปากมดลูกได้อีกด้วย มารู้จักปัจจัยเสี่ยงเหล่านี้ เพื่อที่เราจะได้หลีกเลี่ยงและดูแลตัวเองให้ดีที่สุด

ปัจจัยเสี่ยงที่สำคัญได้แก่:

• การมีเพศสัมพันธ์ตั้งแต่อายุยังน้อย: เพราะเซลล์ปากมดลูกยังไม่แข็งแรงพอ
• การมีคู่นอนหลายคน: เพิ่มโอกาสในการรับเชื้อ HPV
• การสูบบุหรี่: สารเคมีในบุหรี่ทำลายเซลล์และลดภูมิคุ้มกัน
• การมีภูมิคุ้มกันต่ำ: เช่น ผู้ที่ติดเชื้อ HIV หรือทานยากดภูมิคุ้มกัน
• การใช้ยาคุมกำเนิดเป็นเวลานาน: อาจมีผลต่อฮอร์โมนและเพิ่มความเสี่ยง

ถึงแม้จะมีปัจจัยเสี่ยงเหล่านี้ แต่ก็ไม่ได้หมายความว่าเราจะเป็นมะเร็งปากมดลูกเสมอไป การดูแลสุขภาพให้แข็งแรง และตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกเป็นประจำ ยังคงเป็นสิ่งสำคัญที่สุด

เราจะลดความเสี่ยงได้อย่างไร?

• ฉีดวัคซีน HPV
• มีเพศสัมพันธ์อย่างปลอดภัย
• ไม่สูบบุหรี่
• ตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกเป็นประจำ

อาการที่ต้องสังเกต อย่ามองข้าม!

ในระยะแรกๆ มะเร็งปากมดลูกมักจะไม่แสดงอาการใดๆ เลย ทำให้หลายคนไม่รู้ตัว แต่เมื่อมะเร็งเริ่มลุกลาม ก็อาจมีอาการที่สังเกตได้ดังนี้:

• เลือดออกผิดปกติทางช่องคลอด: เช่น เลือดออกระหว่างรอบเดือน หลังมีเพศสัมพันธ์ หรือหลังหมดประจำเดือน
• ตกขาวผิดปกติ: มีปริมาณมากผิดปกติ มีกลิ่นเหม็น หรือมีเลือดปน
• ปวดท้องน้อย: ปวดหน่วงๆ หรือปวดเรื้อรัง
• เจ็บขณะมีเพศสัมพันธ์:

ถ้ามีอาการเหล่านี้ อย่าเพิ่งตกใจ! อาการเหล่านี้อาจเกิดจากสาเหตุอื่นๆ ก็ได้ แต่สิ่งที่ควรทำคือรีบไปพบคุณหมอเพื่อตรวจหาสาเหตุที่แท้จริง และรับการรักษาอย่างเหมาะสม

จำไว้เสมอว่า: การตรวจพบมะเร็งปากมดลูกในระยะแรกๆ จะเพิ่มโอกาสในการรักษาให้หายขาดได้

สัญญาณเตือนที่ต้องรีบไปหาหมอ

• เลือดออกผิดปกติทางช่องคลอดที่ไม่เคยเป็นมาก่อน
• ตกขาวมีกลิ่นเหม็นและมีเลือดปน
• ปวดท้องน้อยเรื้อรัง

มะเร็งปากมดลูกมีกี่ระยะ? แต่ละระยะต่างกันยังไง?

มะเร็งปากมดลูกแบ่งออกเป็น 4 ระยะ โดยแต่ละระยะจะมีการลุกลามของมะเร็งที่แตกต่างกัน:

1. ระยะที่ 1: มะเร็งยังคงอยู่ในปากมดลูกเท่านั้น
2. ระยะที่ 2: มะเร็งลุกลามไปยังเนื้อเยื่อรอบๆ ปากมดลูก
3. ระยะที่ 3: มะเร็งลุกลามไปยังช่องคลอดส่วนล่าง หรือต่อมน้ำเหลืองในอุ้งเชิงกราน
4. ระยะที่ 4: มะเร็งแพร่กระจายไปยังอวัยวะอื่นๆ เช่น กระเพาะปัสสาวะ ไส้ตรง ปอด หรือกระดูก

การรักษามะเร็งปากมดลูกจะแตกต่างกันไปในแต่ละระยะ ดังนั้นการตรวจพบมะเร็งตั้งแต่ระยะแรกๆ จึงมีความสำคัญอย่างมาก

ยิ่งตรวจเจอเร็ว โอกาสหายก็ยิ่งสูง!

ระยะไหนรักษาหายได้?

มะเร็งปากมดลูกระยะที่ 1 และ 2 มีโอกาสรักษาหายได้สูง แต่ระยะที่ 3 และ 4 จะรักษายากกว่า

ตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูก มีวิธีไหนบ้าง?

การตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกเป็นวิธีที่ดีที่สุดในการตรวจหาความผิดปกติของเซลล์ปากมดลูกตั้งแต่เนิ่นๆ ซึ่งมีหลายวิธีให้เลือก:

• Pap Smear: เป็นการเก็บเซลล์จากปากมดลูกไปตรวจหาความผิดปกติ
• Thin Prep: เป็นวิธีที่คล้ายกับ Pap Smear แต่มีความแม่นยำมากกว่า
• HPV DNA Test: เป็นการตรวจหาเชื้อ HPV ที่ปากมดลูก

คุณหมอจะแนะนำวิธีการตรวจที่เหมาะสมกับแต่ละคน โดยพิจารณาจากอายุ ปัจจัยเสี่ยง และประวัติสุขภาพ

สาวๆ ควรเริ่มตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกเมื่ออายุ 21 ปี หรือเมื่อเริ่มมีเพศสัมพันธ์ และควรตรวจเป็นประจำตามคำแนะนำของแพทย์

ตรวจแบบไหนดีที่สุด?

ปรึกษาคุณหมอเพื่อเลือกวิธีการตรวจที่เหมาะสมกับคุณ

แนวทางการรักษา มีอะไรบ้าง?

การรักษามะเร็งปากมดลูกมีหลายวิธี ขึ้นอยู่กับระยะของมะเร็ง สุขภาพโดยรวม และความต้องการของผู้ป่วย:

• การผ่าตัด: เป็นการตัดเอามะเร็งและเนื้อเยื่อโดยรอบออก
• รังสีรักษา: เป็นการใช้รังสีพลังงานสูงเพื่อฆ่าเซลล์มะเร็ง
• เคมีบำบัด: เป็นการใช้ยาเพื่อฆ่าเซลล์มะเร็ง
• การรักษาแบบมุ่งเป้า: เป็นการใช้ยาที่เจาะจงเซลล์มะเร็ง
• ภูมิคุ้มกันบำบัด: เป็นการกระตุ้นระบบภูมิคุ้มกันให้กำจัดเซลล์มะเร็ง

คุณหมอจะวางแผนการรักษาที่เหมาะสมกับแต่ละคน โดยอาจใช้การรักษาเพียงวิธีเดียว หรือใช้หลายวิธีร่วมกัน

สิ่งสำคัญคือการพูดคุยกับคุณหมออย่างเปิดอก เพื่อทำความเข้าใจเกี่ยวกับตัวเลือกในการรักษา และตัดสินใจเลือกวิธีที่เหมาะสมกับเราที่สุด

รักษาแล้วจะหายไหม?

โอกาสหายขึ้นอยู่กับระยะของมะเร็งและการตอบสนองต่อการรักษา

สรุป: ดูแลตัวเองให้ห่างไกลมะเร็งปากมดลูก

มะเร็งปากมดลูกเป็นภัยเงียบที่น่ากลัว แต่เราสามารถป้องกันและรักษาได้ถ้าเรามีความรู้และดูแลตัวเองอย่างสม่ำเสมอ

สิ่งที่สำคัญที่สุดคือการฉีดวัคซีน HPV การตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกเป็นประจำ การมีเพศสัมพันธ์อย่างปลอดภัย และการดูแลสุขภาพให้แข็งแรง

อย่ากลัวที่จะปรึกษาคุณหมอเกี่ยวกับสุขภาพของผู้หญิง เพราะการดูแลตัวเองตั้งแต่เนิ่นๆ จะช่วยให้เรามีสุขภาพที่ดีไปตลอดชีวิต

ถ้ามีอะไรไม่สบายใจ หรืออยากปรึกษาเรื่องสุขภาพเพศ สามารถพูดคุยกับพี่ๆ Lovecare Station ได้เสมอนะ พวกเราพร้อมรับฟังและให้คำแนะนำเสมอ คลิกที่นี่เพื่อปรึกษา