ใกล้ถึงวันเอดส์โลกแล้วนะทุกคน! รู้ไหมว่ายังมีหลายคนเข้าใจผิดเกี่ยวกับ HIV และเอดส์ ทำให้เกิดการรังเกียจ เลือกปฏิบัติ ซึ่งไม่แฟร์มากๆ กลุ่มแกนนำเยาวชน Lovecare Club และสภาเด็กและเยาวชนเลยรวมพลังกัน เตรียมจัดกิจกรรมรณรงค์ใหญ่ เพื่อเปลี่ยนทัศนคติและสร้างความเข้าใจที่ถูกต้อง มาดูกันว่าพวกเขาวางแผนอะไรกันบ้าง!

สถานการณ์ HIV/เอดส์ ในปัจจุบันที่ควรรู้

เมื่อวันที่ 29 ตุลาคม 2562 แกนนำเยาวชน Lovecare Club และสภาเด็กฯ จากกรุงเทพฯ และปริมณฑล ประมาณ 30 คน ได้มารวมตัวกันที่โรงแรมรอแยล เบญจา เพื่อวางแผนรณรงค์วันเอดส์โลก พี่ๆ เขาเริ่มต้นด้วยการอัปเดตสถานการณ์ HIV/เอดส์ ให้ทุกคนเข้าใจตรงกันก่อน

พี่จิ๊ด อภิวัฒน์ กวางแก้ว ประธานเครือข่ายผู้ติดเชื้อเอชไอวี/เอดส์ประเทศไทย เล่าว่าประเทศไทยตั้งเป้าจะยุติปัญหาเอดส์ให้ได้ภายในปี 2573 โดยมีเป้าหมายหลัก 3 ข้อ:

• ลดจำนวนผู้ติดเชื้อ HIV รายใหม่ให้เหลือน้อยกว่า 1,000 คนต่อปี
• ลดจำนวนผู้เสียชีวิตจาก HIV ให้เหลือไม่เกิน 4,000 คนต่อปี
• ลดการรังเกียจและการเลือกปฏิบัติให้เหลือน้อยที่สุด

พี่จิ๊ดบอกว่า ในปี 2562 มีคนไทยตรวจเลือดหาเชื้อ HIV ประมาณ 1 ล้านคน และพบผู้ติดเชื้อใหม่ประมาณ 36,000 คน ซึ่งส่วนใหญ่อยู่ในกลุ่มวัยทำงาน วัยรุ่น และผู้สูงอายุ น่าตกใจมากๆ เลยใช่ไหมล่ะ

ทำไมต้องรู้สถานการณ์ HIV/เอดส์?

การรู้สถานการณ์ปัจจุบันจะช่วยให้เราเข้าใจความเสี่ยงและป้องกันตัวเองได้ดีขึ้น รวมถึงช่วยลดความกลัวและความเข้าใจผิดเกี่ยวกับ HIV/เอดส์ด้วยนะ

ความเข้าใจผิดๆ ที่ทำให้ผู้ติดเชื้อ HIV ต้องเผชิญ

พี่จิ๊ดอธิบายว่า ปัจจุบันมีผู้ติดเชื้อ HIV ที่ได้รับการรักษาประมาณ 400,000 คน แต่ยังมีอีกประมาณ 100,000 คนที่รู้ว่าตัวเองติดเชื้อแต่ยังไม่เข้ารับการรักษา เพราะอะไรน่ะเหรอ?

เหตุผลหลักๆ คือ พวกเขากลัว! กลัวถูกรังเกียจ กลัวถูกเลือกปฏิบัติ กลัวกระทบกับการใช้ชีวิตประจำวัน ความกลัวเหล่านี้กลายเป็นกำแพงที่ทำให้ผู้ติดเชื้อและคนรอบข้างใช้ชีวิตอย่างยากลำบาก

การรังเกียจ เลือกปฏิบัติ ทำให้ผู้ติดเชื้อไม่กล้าเปิดเผยตัวตน ไม่กล้าเข้ารับการรักษา ทำให้สถานการณ์ยิ่งแย่ลงไปอีก เราทุกคนต้องช่วยกันทลายกำแพงนี้ให้ได้นะ!

กำแพงสังคมที่ต้องทลาย

กำแพงสังคมที่ว่านี้ คือ ทัศนคติที่ไม่ดี ความเชื่อผิดๆ และการเลือกปฏิบัติ ที่ทำให้ผู้ติดเชื้อ HIV รู้สึกโดดเดี่ยวและไม่ได้รับการยอมรับ

ตรวจเร็ว รักษาเร็ว = ยุติเอดส์ได้!

พี่จิ๊ดเน้นย้ำว่า ความเสี่ยงในการติดเชื้อ HIV เกิดขึ้นได้กับทุกคนที่มีเพศสัมพันธ์โดยไม่ป้องกัน ถ้าอยากรู้ว่าตัวเองติดเชื้อหรือไม่ สามารถตรวจเลือด HIV ฟรีปีละ 2 ครั้ง ที่โรงพยาบาลของรัฐทุกแห่ง

และข่าวดีก็คือ ถ้าตรวจพบเชื้อ HIV เร็ว ก็สามารถเข้ารับการรักษาได้ฟรีตามสิทธิ โดยเริ่มรับยาต้านไวรัสได้ในวันเดียวกับที่ตรวจเจอ (Same Day ART) เริ่ดมาก!

ที่สำคัญ ถ้ากินยาต้านไวรัสอย่างถูกต้องต่อเนื่องเกิน 6 เดือน และตรวจปริมาณเชื้อ HIV ในเลือดเหลือน้อยกว่า 40-50 ตัว (copies) ต่อหนึ่งซีซีของเลือด หรือที่เรียกว่า “ตรวจไม่เจอ” คนๆ นั้นจะไม่แพร่เชื้อให้ใครได้อีก! นี่คือที่มาของ U = U (Undetectable = Untransmittable) ไม่เจอ = ไม่แพร่เชื้อ

U = U คืออะไร ทำไมถึงสำคัญ?

U = U เป็นหลักการสำคัญที่ช่วยลดความกลัวและความเข้าใจผิดเกี่ยวกับ HIV ช่วยให้ผู้ติดเชื้อ HIV สามารถใช้ชีวิตได้อย่างปกติสุข โดยไม่ต้องกังวลว่าจะแพร่เชื้อให้คนอื่น

ประสบการณ์จากเวทีเอดส์โลก: ปัญหาที่คล้ายกันทั่วโลก

น้องๆ จากเครือข่ายเยาวชนที่อยู่ร่วมกับเชื้อเอชไอวี ประเทศไทย ยังได้แชร์ประสบการณ์ที่ได้ไปร่วมงานเอดส์โลก 2018 ที่อัมสเตอร์ดัม พวกเขาบอกว่า ในบางรัฐของอเมริกา วัยรุ่นยังถูกกีดกันไม่ให้เรียนรู้เรื่องเพศ ไม่มีการสอนเพศศึกษา และหาซื้อถุงยางยากมาก แถมยังถูกตีตราเหมือนกับที่เกิดขึ้นในบ้านเราเลย

น้องๆ ที่ไปร่วมประชุมจึงได้ยื่นข้อเสนอต่างๆ เพื่อแก้ไขปัญหาเหล่านี้ แสดงให้เห็นว่าปัญหาเรื่อง HIV/เอดส์ ไม่ได้จำกัดอยู่แค่ในประเทศไทย แต่เป็นปัญหาที่เกิดขึ้นทั่วโลก

เยาวชนกับการแก้ไขปัญหาเอดส์

เยาวชนมีบทบาทสำคัญในการแก้ไขปัญหาเอดส์ เพราะเป็นกลุ่มคนที่ได้รับผลกระทบโดยตรง และมีความคิดสร้างสรรค์ที่จะช่วยรณรงค์และสร้างความเปลี่ยนแปลงได้

ระดมสมองหาประเด็นรณรงค์: เปลี่ยนทัศนคติ ลบอคติ

ในช่วงท้ายของการประชุม น้องๆ ได้ร่วมกันระดมสมองเพื่อหาประเด็นรณรงค์ที่ยังเป็นอุปสรรคสำคัญของงานเอดส์ในประเทศไทย และทุกคนเห็นตรงกันว่าคือ “ทัศนคติ” ที่มีต่อ HIV/เอดส์

ทัศนคติในแง่ลบ เช่น มองว่าผู้ติดเชื้อ HIV เป็นคนไม่ดี ไม่มีค่า หรือไม่ปกติ ส่งผลกระทบต่อสภาพจิตใจของผู้ติดเชื้ออย่างมาก นอกจากนี้ ควรมีการให้ความรู้ใหม่ๆ เกี่ยวกับยา PrEP, PEP, สิทธิการรักษา และ U = U ด้วย

ต้องมารอดูกันว่าพลังของเยาวชนจะออกมาในรูปแบบไหน ในวันเอดส์โลก 2562 นี้ รับรองว่าต้องมีอะไรดีๆ แน่นอน!

ประเด็นที่เยาวชนให้ความสำคัญ

ประเด็นที่เยาวชนให้ความสำคัญ คือ การเปลี่ยนทัศนคติ การให้ความรู้ที่ถูกต้อง และการเข้าถึงสิทธิการรักษา เพื่อให้ผู้ติดเชื้อ HIV สามารถใช้ชีวิตได้อย่างมีคุณภาพ

ยา PrEP, PEP คืออะไร?

ไหนๆ ก็พูดถึง PrEP กับ PEP แล้ว มาทำความรู้จักกันหน่อยดีกว่า

• PrEP (ยาต้านไวรัสก่อนสัมผัสเชื้อ HIV): คือยาที่กินเพื่อป้องกันการติดเชื้อ HIV สำหรับคนที่ยังไม่ติดเชื้อ แต่มีความเสี่ยง เช่น มีคู่นอนหลายคน หรือมีเพศสัมพันธ์โดยไม่ใช้ถุงยางอนามัย
• PEP (ยาต้านไวรัสหลังสัมผัสเชื้อ HIV): คือยาที่กินหลังจากมีความเสี่ยงที่จะได้รับเชื้อ HIV เช่น ถุงยางแตก หรือถูกเข็มตำ ต้องกินภายใน 72 ชั่วโมงหลังเสี่ยง ถึงจะได้ผลดี

ยา PrEP และ PEP เป็นเครื่องมือสำคัญในการป้องกัน HIV แต่ต้องปรึกษาแพทย์ก่อนใช้ยานะ

ปรึกษาแพทย์ก่อนใช้ยา PrEP/PEP

การใช้ยา PrEP และ PEP ต้องอยู่ภายใต้การดูแลของแพทย์ เพื่อให้มั่นใจว่าใช้ยาได้อย่างถูกต้องและปลอดภัย

เป็นยังไงกันบ้าง? ได้เห็นพลังของเยาวชนในการรณรงค์เรื่อง HIV/เอดส์ กันแล้วใช่ไหม? พวกเขาเหล่านี้แหละ คือความหวังที่จะช่วยเปลี่ยนสังคมให้เข้าใจและยอมรับผู้ติดเชื้อ HIV มากขึ้น ถ้ามีอะไรสงสัย หรืออยากปรึกษาเรื่องเพศและสุขภาพ สามารถมาคุยกับพี่ๆ Lovecare Station ได้เสมอนะ พวกเราพร้อมรับฟังและให้คำแนะนำเสมอ!