พยาธิในช่องคลอด หรือ Vaginal Trichomoniasis เป็นโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ที่เกิดจากเชื้อโปรโตซัว ถึงจะไม่ร้ายแรงมาก แต่ก็สร้างความรำคาญใจและส่งผลต่อสุขภาพน้องสาวของเราได้ มาทำความรู้จักกับโรคนี้ให้มากขึ้น เพื่อดูแลตัวเองและคนที่เรารักให้ปลอดภัยกันค่ะ

พยาธิช่องคลอดคืออะไร?

พยาธิช่องคลอดเกิดจากการติดเชื้อโปรโตซัวชื่อว่า Trichomonas vaginalis ซึ่งเป็นปรสิตเซลล์เดียวขนาดเล็ก เชื้อนี้จะทำให้เกิดการอักเสบและระคายเคืองในช่องคลอดของผู้หญิง และอาจทำให้เกิดการติดเชื้อในท่อปัสสาวะของผู้ชายได้เช่นกัน

ถึงแม้ว่าชื่อจะน่ากลัว แต่พยาธิช่องคลอดสามารถรักษาให้หายได้ด้วยยาปฏิชีวนะ การรู้ทันอาการและเข้ารับการรักษาอย่างถูกต้องจึงเป็นสิ่งสำคัญมากๆ เลยนะคะ

ใครบ้างที่เสี่ยงเป็นพยาธิช่องคลอด?

• คนที่มีเพศสัมพันธ์โดยไม่ใช้ถุงยางอนามัย
• คนที่มีคู่นอนหลายคน
• คนที่เคยเป็นโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์อื่นๆ

การมีปัจจัยเสี่ยงเหล่านี้ไม่ได้หมายความว่าจะเป็นพยาธิช่องคลอดเสมอไปนะคะ แต่ควรระมัดระวังและดูแลสุขอนามัยให้ดี เพื่อลดโอกาสในการติดเชื้อ

สาเหตุหลักของพยาธิช่องคลอด

สาเหตุหลักๆ เลยคือการติดต่อผ่านการมีเพศสัมพันธ์ ไม่ว่าจะเป็นทางช่องคลอด ทวารหนัก หรือปาก การใช้ของเล่นทางเพศร่วมกันก็สามารถทำให้ติดเชื้อได้เหมือนกันค่ะ

เชื้อพยาธิช่องคลอดไม่สามารถอยู่รอดภายนอกร่างกายได้นาน ดังนั้นการสัมผัสสิ่งของทั่วไป เช่น ที่นั่งชักโครก หรือผ้าเช็ดตัว จึงไม่ทำให้ติดเชื้อนะคะ

ระยะฟักตัวของเชื้อ

โดยทั่วไป เชื้อพยาธิช่องคลอดจะมีระยะฟักตัวประมาณ 1-6 เดือน หลังจากได้รับเชื้อถึงจะเริ่มแสดงอาการ แต่บางคนก็อาจไม่มีอาการเลยก็ได้

ถึงแม้ว่าจะไม่มีอาการ แต่ก็ยังสามารถแพร่เชื้อให้คนอื่นได้ ดังนั้นการตรวจสุขภาพเป็นประจำจึงสำคัญมากๆ โดยเฉพาะคนที่ active ทางเพศ

อาการที่ต้องสังเกต: สัญญาณเตือนจากน้องสาว

อาการของพยาธิช่องคลอดในผู้หญิงอาจแตกต่างกันไปในแต่ละคน บางคนอาจไม่มีอาการอะไรเลย ในขณะที่บางคนอาจมีอาการที่ชัดเจน

อาการที่พบบ่อยในผู้หญิง ได้แก่

• ตกขาวผิดปกติ: มีปริมาณมากขึ้น สีเปลี่ยนไป (เช่น เหลือง เขียว หรือเทา) และมีกลิ่นเหม็นคาว
• คันและระคายเคือง: บริเวณช่องคลอดและปากช่องคลอดรู้สึกคัน แสบ หรือระคายเคือง
• ปัสสาวะแสบขัด: รู้สึกเจ็บปวดหรือแสบร้อนขณะปัสสาวะ
• เจ็บปวดขณะมีเพศสัมพันธ์: รู้สึกเจ็บหรือไม่สบายตัวขณะมีเพศสัมพันธ์

อาการในผู้ชาย

ในผู้ชาย ส่วนใหญ่มักไม่มีอาการ แต่บางคนอาจมีอาการเล็กน้อย เช่น

• ปัสสาวะแสบขัด
• มีของเหลวไหลออกจากท่อปัสสาวะ
• คันหรือระคายเคืองบริเวณปลายอวัยวะเพศ

ถ้ามีอาการผิดปกติเกิดขึ้น ควรรีบไปพบแพทย์เพื่อตรวจวินิจฉัยและรับการรักษาอย่างถูกต้องนะคะ อย่าปล่อยทิ้งไว้ เพราะอาจทำให้เกิดภาวะแทรกซ้อนได้

การวินิจฉัยพยาธิช่องคลอด

การวินิจฉัยพยาธิช่องคลอดทำได้โดยการตรวจภายใน และเก็บตัวอย่างจากช่องคลอดไปตรวจหาเชื้อ Trichomonas vaginalis ในห้องปฏิบัติการ

วิธีการตรวจที่ใช้บ่อย ได้แก่

• Wet mount: นำตัวอย่างตกขาวไปส่องด้วยกล้องจุลทรรศน์
• NAAT (Nucleic Acid Amplification Test): เป็นการตรวจที่ไวและแม่นยำกว่า wet mount
• Point-of-care test: เป็นชุดตรวจแบบรวดเร็วที่สามารถให้ผลได้ภายในไม่กี่นาที

ความสำคัญของการตรวจคัดกรอง

การตรวจคัดกรองพยาธิช่องคลอดเป็นสิ่งสำคัญ โดยเฉพาะในกลุ่มคนที่:

• มีเพศสัมพันธ์โดยไม่ใช้ถุงยางอนามัย
• มีคู่นอนหลายคน
• เคยเป็นโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์อื่นๆ
• มีอาการที่สงสัยว่าจะเป็นพยาธิช่องคลอด

การตรวจพบและรักษาแต่เนิ่นๆ จะช่วยป้องกันการแพร่เชื้อไปสู่ผู้อื่น และลดความเสี่ยงในการเกิดภาวะแทรกซ้อนได้

การรักษาพยาธิช่องคลอด: กลับมามั่นใจได้อีกครั้ง

พยาธิช่องคลอดสามารถรักษาให้หายได้ด้วยยาปฏิชีวนะ Metronidazole หรือ Tinidazole ซึ่งเป็นยาที่ใช้ฆ่าเชื้อโปรโตซัว

สิ่งสำคัญที่ต้องจำคือ:

• ทานยาตามที่แพทย์สั่งอย่างเคร่งครัด: ทานยาให้ครบตามจำนวนวันที่กำหนด แม้ว่าอาการจะดีขึ้นแล้วก็ตาม
• งดดื่มแอลกอฮอล์ขณะทานยา: Metronidazole และ Tinidazole ทำปฏิกิริยากับแอลกอฮอล์ ทำให้เกิดอาการคลื่นไส้ อาเจียน ปวดท้อง และปวดหัวได้
• รักษาคู่นอนด้วย: เพื่อป้องกันการกลับมาเป็นซ้ำ คู่นอนของเราก็ต้องได้รับการตรวจและรักษาด้วยเช่นกัน
• งดมีเพศสัมพันธ์จนกว่าจะรักษาหาย: เพื่อป้องกันการแพร่เชื้อให้ผู้อื่น และป้องกันการกลับมาเป็นซ้ำ

ผลข้างเคียงของยา

Metronidazole และ Tinidazole อาจทำให้เกิดผลข้างเคียงบางอย่าง เช่น คลื่นไส้ อาเจียน ปวดหัว หรือมีรสขมในปาก หากมีอาการเหล่านี้ ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร

โดยทั่วไป ผลข้างเคียงเหล่านี้จะไม่รุนแรง และจะหายไปเมื่อหยุดยา

การป้องกันพยาธิช่องคลอด: ดูแลตัวเองและคนที่คุณรัก

การป้องกันพยาธิช่องคลอดทำได้โดยการ:

• ใช้ถุงยางอนามัยทุกครั้งที่มีเพศสัมพันธ์: ถุงยางอนามัยช่วยลดความเสี่ยงในการติดเชื้อได้
• จำกัดจำนวนคู่นอน: การมีคู่นอนหลายคนเพิ่มความเสี่ยงในการติดเชื้อ
• หลีกเลี่ยงการสวนล้างช่องคลอด: การสวนล้างช่องคลอดอาจทำให้เสียสมดุลของแบคทีเรียในช่องคลอด และเพิ่มความเสี่ยงในการติดเชื้อ
• ตรวจสุขภาพเป็นประจำ: โดยเฉพาะคนที่ active ทางเพศ ควรตรวจสุขภาพเป็นประจำ เพื่อตรวจหาโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ต่างๆ

การดูแลสุขอนามัยส่วนตัว

การดูแลสุขอนามัยส่วนตัวที่ดีก็เป็นสิ่งสำคัญ เช่น:

• ทำความสะอาดอวัยวะเพศด้วยน้ำเปล่า: หลีกเลี่ยงการใช้สบู่หรือผลิตภัณฑ์ที่มีน้ำหอม เพราะอาจทำให้เกิดการระคายเคือง
• เช็ดจากหน้าไปหลัง: หลังเข้าห้องน้ำ ควรเช็ดจากหน้าไปหลัง เพื่อป้องกันการแพร่กระจายของเชื้อแบคทีเรียจากทวารหนักไปยังช่องคลอด
• สวมใส่กางเกงในที่ทำจากผ้าฝ้าย: ผ้าฝ้ายระบายอากาศได้ดี ช่วยลดความอับชื้น ซึ่งเป็นสภาพแวดล้อมที่เชื้อโรคเจริญเติบโตได้ดี

เมื่อไหร่ที่ควรไปพบแพทย์?

ถ้ามีอาการที่สงสัยว่าจะเป็นพยาธิช่องคลอด ควรรีบไปพบแพทย์เพื่อตรวจวินิจฉัยและรับการรักษาอย่างถูกต้อง อย่าปล่อยทิ้งไว้ เพราะอาจทำให้เกิดภาวะแทรกซ้อนได้

นอกจากนี้ ควรไปพบแพทย์ถ้า:

• อาการไม่ดีขึ้นหลังจากทานยา
• มีอาการแพ้ยา
• ตั้งครรภ์หรือให้นมบุตร

ภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้น

ถ้าไม่ได้รับการรักษา พยาธิช่องคลอดอาจทำให้เกิดภาวะแทรกซ้อน เช่น

• การอักเสบของอุ้งเชิงกราน (PID)
• เพิ่มความเสี่ยงในการติดเชื้อ HIV
• คลอดก่อนกำหนด (ในหญิงตั้งครรภ์)

ดังนั้น การดูแลสุขภาพน้องสาวของเราให้ดี และเข้ารับการรักษาเมื่อมีอาการผิดปกติ จึงเป็นสิ่งสำคัญมากๆ เลยนะคะ

พยาธิช่องคลอดอาจเป็นเรื่องที่น่ากังวลใจ แต่ก็เป็นโรคที่รักษาให้หายได้ อย่าอายที่จะปรึกษาแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญนะคะ พวกเรา Lovecare Station เป็นกำลังใจให้ทุกคนเสมอ ถ้ามีอะไรอยากระบาย หรือต้องการคำแนะนำเพิ่มเติม ปรึกษาเราได้เลย!