เคยไหมที่ใครสักคนเรียกเราด้วยคำนำหน้านาม หรือสรรพนามที่ไม่ตรงกับเพศที่เราเป็น มันรู้สึกแย่ใช่ไหมล่ะ? อาการแบบนี้เรียกว่า Misgendering ซึ่งอาจเกิดขึ้นได้จากหลายสาเหตุ ทั้งความไม่รู้ ความเข้าใจผิด หรือแม้กระทั่งความตั้งใจ วันนี้เราจะมาคุยกันถึงวิธีรับมือกับสถานการณ์ Misgendering อย่างเข้าใจและสร้างสรรค์นะ

Misgendering คืออะไร? ทำไมถึงสำคัญ?

Misgendering คือการที่คนอื่นใช้คำนำหน้านาม (เช่น นาย นาง นางสาว) สรรพนาม (เช่น เขา เธอ พวกเขา) หรือคำเรียกขานอื่น ๆ ที่ไม่ตรงกับอัตลักษณ์ทางเพศของบุคคลนั้น ๆ การถูก Misgendered ไม่ใช่แค่เรื่องของความไม่สะดวกสบาย แต่มันส่งผลต่อความรู้สึกและจิตใจของเราได้มากเลยนะ

ทำไม Misgendering ถึงสำคัญ? เพราะมันเป็นการปฏิเสธ หรือมองข้ามตัวตนที่แท้จริงของเรา มันอาจทำให้เรารู้สึกว่าไม่ได้รับการยอมรับ ไม่ได้รับการเคารพ และอาจนำไปสู่ความรู้สึกเศร้า เสียใจ โกรธ หรือแม้กระทั่งวิตกกังวลได้เลย

การที่ใครสักคน Misgender เรา อาจไม่ได้เกิดจากความตั้งใจร้ายเสมอไป บางครั้งอาจเป็นเพราะความไม่รู้ ความเข้าใจผิด หรือความเคยชิน แต่ไม่ว่าด้วยเหตุผลอะไร การที่เรารู้สึกแย่กับการถูก Misgendered เป็นเรื่องที่เข้าใจได้ และเรามีสิทธิ์ที่จะจัดการกับความรู้สึกนั้น

ตัวอย่างสถานการณ์ Misgendering

• พนักงานร้านอาหารเรียกเราว่า 'คุณผู้ชาย' ทั้ง ๆ ที่เราแต่งกายและแสดงออกเป็นผู้หญิง
• ญาติผู้ใหญ่เรียกเราด้วยชื่อเดิม (deadname) แทนชื่อที่เราเลือกใช้ในปัจจุบัน
• เพื่อนร่วมงานใช้สรรพนาม 'เขา' แทน 'เธอ' กับเรา แม้ว่าเราจะบอกไปแล้วว่าเราใช้สรรพนาม 'เธอ'

สำรวจความรู้สึกตัวเองเมื่อถูก Misgendered

เมื่อถูก Misgendered สิ่งแรกที่ควรทำคือสำรวจความรู้สึกของตัวเอง ถามตัวเองว่าเรารู้สึกอย่างไร? โกรธ? เสียใจ? อับอาย? หรืออะไรก็ตามที่เรารู้สึก การตระหนักถึงความรู้สึกของตัวเองเป็นจุดเริ่มต้นสำคัญในการรับมือกับสถานการณ์

อย่าตัดสินความรู้สึกของตัวเอง ไม่ว่าเรารู้สึกอย่างไร มันเป็นเรื่องที่โอเคและสมเหตุสมผล ความรู้สึกของเราเป็นสิ่งที่เราควบคุมไม่ได้ แต่เราสามารถเลือกที่จะจัดการกับมันได้อย่างสร้างสรรค์

ลองเขียนความรู้สึกของตัวเองลงในสมุดบันทึก หรือพูดคุยกับเพื่อนสนิท คนในครอบครัว หรือผู้ที่เราไว้ใจ การระบายความรู้สึกออกมาจะช่วยให้เราจัดการกับมันได้ง่ายขึ้น

วิธีสำรวจความรู้สึกตัวเอง

1. หายใจเข้าลึก ๆ แล้วถามตัวเองว่า 'ตอนนี้ฉันรู้สึกอย่างไร?'
2. ลองใช้คำพูดอธิบายความรู้สึกนั้น (เช่น 'ฉันรู้สึกโกรธ' 'ฉันรู้สึกเสียใจ')
3. ให้คะแนนความรุนแรงของความรู้สึกนั้น (เช่น 1-10 โดย 1 คือน้อยที่สุด และ 10 คือมากที่สุด)
4. เขียน หรือพูดคุยเกี่ยวกับความรู้สึกนั้น

รับมือกับ Misgendering แบบไม่ตั้งใจ

เมื่อถูก Misgendered แบบไม่ตั้งใจ สิ่งสำคัญคือการใจเย็นและให้โอกาสในการแก้ไข อาจเป็นเพราะคน ๆ นั้นไม่รู้ หรือยังไม่คุ้นเคยกับอัตลักษณ์ทางเพศของเรา การให้ข้อมูลและความเข้าใจเป็นสิ่งสำคัญ

ลองพูดคุยกับเขา/เธออย่างตรงไปตรงมา แต่สุภาพ อธิบายว่าเราเป็นใคร และต้องการให้เขา/เธอเรียกเราว่าอะไร ยกตัวอย่างเช่น 'ขอโทษนะคะ/ครับ หนู/ผมเป็นผู้หญิงข้ามเพศ อยากให้เรียกหนู/ผมว่า...' หรือ 'หนู/ผมใช้สรรพนาม 'เธอ' นะคะ/ครับ'

ถ้าเป็นไปได้ พยายามสร้างบรรยากาศที่เป็นมิตรและเปิดใจรับฟัง อาจเป็นประโยชน์ที่จะอธิบายเหตุผลว่าทำไมการเรียกชื่อหรือใช้สรรพนามที่ถูกต้องถึงสำคัญกับเรามาก

เทคนิคการสื่อสารอย่างสุภาพ

• ใช้คำพูดที่ชัดเจนและตรงไปตรงมา
• หลีกเลี่ยงการใช้คำพูดที่กล่าวโทษ หรือทำให้คนอื่นรู้สึกผิด
• แสดงความเข้าใจว่าการเปลี่ยนแปลงอาจต้องใช้เวลา
• ขอบคุณเขา/เธอที่พยายามทำความเข้าใจ

รับมือกับ Misgendering แบบตั้งใจ

เมื่อถูก Misgendered แบบตั้งใจ สถานการณ์จะซับซ้อนขึ้น เพราะมันไม่ใช่แค่เรื่องของความไม่รู้ แต่เป็นเรื่องของการไม่เคารพ หรือแม้กระทั่งการแสดงความเกลียดชัง (transphobia)

ในสถานการณ์เช่นนี้ สิ่งสำคัญที่สุดคือการดูแลความปลอดภัยของตัวเอง ถ้าเรารู้สึกไม่ปลอดภัยที่จะเผชิญหน้ากับบุคคลนั้น ๆ ให้ถอยออกมาจากสถานการณ์นั้นทันที

เรามีสิทธิ์ที่จะปกป้องตัวเองจากการถูกทำร้าย ไม่ว่าจะเป็นทางร่างกาย หรือจิตใจ การตั้งขอบเขต (boundaries) เป็นสิ่งสำคัญ บอกให้เขารู้ว่าพฤติกรรมของเขาไม่เป็นที่ยอมรับ และเราจะไม่ทนต่อพฤติกรรมแบบนั้น

วิธีการตั้งขอบเขต (Boundaries)

• บอกให้ชัดเจนว่าเราจะไม่ทนต่อพฤติกรรมแบบไหน (เช่น 'ฉันจะไม่คุยกับคุณถ้าคุณยังเรียกฉันด้วยชื่อเดิม')
• จำกัดเวลาที่เราใช้กับบุคคลนั้น
• หลีกเลี่ยงการโต้เถียง หรือพยายามเปลี่ยนความคิดของเขา
• ให้ความสำคัญกับการดูแลตัวเองและรักษาสุขภาพจิต

เมื่อการ Misgendering เกิดขึ้นซ้ำ ๆ

ถ้าการ Misgendering เกิดขึ้นซ้ำ ๆ แม้ว่าเราจะพยายามสื่อสารและให้ข้อมูลไปแล้ว มันอาจถึงเวลาที่เราต้องพิจารณาถึงความสัมพันธ์ของเรากับบุคคลนั้น

เรามีสิทธิ์ที่จะเลือกที่จะอยู่ หรือไม่อยู่ในความสัมพันธ์ที่ทำร้ายจิตใจเรา ถ้าบุคคลนั้นไม่เคารพเรา และไม่ให้เกียรติในสิ่งที่เราเป็น เราอาจต้องตัดสินใจที่จะลด หรือตัดความสัมพันธ์นั้นออกไป

การตัดสินใจเช่นนี้อาจไม่ใช่เรื่องง่าย แต่จงจำไว้ว่าสุขภาพจิตและความเป็นอยู่ที่ดีของเราต้องมาเป็นอันดับแรก

แหล่งสนับสนุนและช่วยเหลือ

• กลุ่มสนับสนุน LGBTQ+
• นักจิตวิทยา หรือผู้ให้คำปรึกษา
• เพื่อนสนิท หรือคนในครอบครัวที่เข้าใจ

ดูแลตัวเองและสร้าง Self-love

ไม่ว่าสถานการณ์ Misgendering จะเป็นอย่างไร สิ่งที่สำคัญที่สุดคือการดูแลตัวเองและสร้าง Self-love จำไว้ว่าคุณมีคุณค่าและสมควรได้รับความรักและการยอมรับ ไม่ว่าคนอื่นจะมองคุณอย่างไร

ให้เวลากับกิจกรรมที่ทำให้คุณมีความสุข ดูแลสุขภาพกายและใจ หากิจกรรมที่ช่วยผ่อนคลายความเครียด และพูดคุยกับคนที่คุณไว้ใจ

จงภูมิใจในสิ่งที่คุณเป็น และจำไว้ว่าคุณไม่ได้อยู่คนเดียว มีคนอีกมากมายที่เข้าใจและสนับสนุนคุณ

กิจกรรมส่งเสริม Self-love

• เขียนรายการสิ่งที่คุณชอบเกี่ยวกับตัวเอง
• ให้รางวัลตัวเองเมื่อทำอะไรสำเร็จ
• พูดคุยกับตัวเองด้วยความรักและความเข้าใจ
• อยู่ท่ามกลางคนที่รักและสนับสนุนคุณ

การถูก Misgendered เป็นประสบการณ์ที่เจ็บปวด แต่เราสามารถเรียนรู้ที่จะรับมือกับมันได้อย่างเข้มแข็งและสร้างสรรค์ จำไว้ว่าคุณมีสิทธิ์ที่จะได้รับการเคารพและยอมรับในสิ่งที่คุณเป็นนะ

ถ้า Misgendering ส่งผลกระทบต่อจิตใจมากเกินไป หรือรู้สึกว่าไม่สามารถรับมือได้ด้วยตัวเอง อย่าลังเลที่จะขอความช่วยเหลือจากผู้เชี่ยวชาญ Lovecare Station พร้อมเป็นพื้นที่ปลอดภัยให้ทุกคนได้พูดคุยและปรึกษาปัญหาต่าง ๆ นะ